༄༅།།ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་གསར་དུ་བདམས་པའི་ཙུང་ཐུང་ཕུའུ་ལཱ་པོ་ཝོ་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ།

འདི་ནི་ཟླ་4ཚེས་1ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་གསར་དུ་བདམས་པའི་ཙུང་ཐུང་ཕུའུ་ལཱ་པོ་ཝོ་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བཞིན་པ།      ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་4ཚེས་1ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཟླ་4ཚེས་1ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡ

དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་རི་ཀྲའོ་གྲོང་ཁྱེར་ལན་ཧྲན་ཆུས་ཀྱིས“བཟོ་ལས་ལྡབ་འཕར”འཆར་གཞི་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་ཏེ། “གསོག་འབོར་ལེགས་སུ་དང་འཕར་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི”ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ནས། རྫོང་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ད་ལོའི་ཟླ་བ་1ནས་ཟླ་བ་2པའི་བར། ཆུས་དེ་གའི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཐོན

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་གསོ་རིག་གསུང་འབུམ་ལེགས་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཞལ་འདེབས་སུ་གནང་།

རྩོམ་སྒྲིག སངས་རྒྱས་སྐྱིད། ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ། བཤེར་འབེབས། རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་། ཟླ3པའི་ཚེས29ཉིན། 《བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག》དང《བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གནའ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དཔེ་ཚོགས》སོགས་དཔེ་ཆའི་ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སྤེལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱབས་ཀྱིས་

སྙན་མོ་དགོན་གྱི་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རིག་འཛིན་ངོ་སྤྲོད།

དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རིག་འཛིན་མཆོག་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཐུན་མོང་ཞེས་པ་སྤྱི་ལོ། 1970 ལྕགས་ཕོ་ཁྱིའི་ལོར། ཡུལ་དབང་སྟོད་དགོན་རུ་ཚོ་བའི་དར་གྱི་སྔོ་ཤུལ་ས་ཆར་སྐུ་བལྟམས། 1982 ཆུ་ཁྱི་ལོར། དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ཐོག་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསོལ། སྡེར་ནང་བླ་མ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་སྦྱངས་པ་མཐར

རྩྭ་ཐང་བུ་མོའི་ལྷུག་རྩོམ་ཆེད་བཀོད། རྩོམ་འབྲི་བ། ལྡོམ་པོ་སྐྱིད།

སྔོན་ཆད་ཀྱི་མ་ཡུམ་སློབ་གྲྭ་དང་ད་ལྟའི་མིག་མདུན་གྱི་མ་ཡུམ་སློབ་གྲྭ  ལྡོམ་པོ་སྐྱིད།   གླིང་དཀར་ནེའུ་ཆུང་འཛིན་གྲྭ ཕ་ཡུལ།  མགོ་ལོག་རྨ་ཆེན།        དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ༢༠༡༤ལོའི་སྟོན་ཟླ་རྗེས་མར་ང་རང་སློབ་གྲྭ་འདིར་ཡོང་བ་ཡིན། གངས་ལྗོངས་རྩྭ་ཐང་བུ་མོའི་སློབ་གྲྭ་ནི་ངའི་མི་ཚེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་གྱི་མྱོང་བ་གླེང་སའི་སྐས་རིམ་དང་པོ་དེ་ཡིན། ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་སློབ་གྲྭ་འདི་ཧ་ཅང་དབེན་འཇགས

རང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་ཁྲི་7.68ཡན་ཟིན་པ།

གསར་འགོད་པར་སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། མིག་སྔའི་བར། རང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་ཁྲི་7.68ཡན་ཟིན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཐོ་འགོད་བྱེད་མཁན་དུང་ཕྱུར་4.54ཟིན་ནས་རྒྱལ་ནང་གི་མི་ཐེངས་དུང་ཕྱུར་12.77གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཡི་ཡོད་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་འཛུགས་སྐྱོང་དང་བཀོལ་སྤྱོད་གཞི་ཁྱོན་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།སློབ་ཚན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་རྒྱུན་མཐུད་འཕར་སྣོན་བྱུང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་རིག་ལྡན་སློབ་གསོའི་ལས་སྟེགས་ཀྱི་ནང་དོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་ཁྲི་2.7གཅིག་སྡུད་བྱས་པ་དེ་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་རིག་ཚན་རིགས་12དང་ཆེད་ལས་རིགས་93ལ་ཁྱབ་ཡོད། ལས་སྟེགས་རིམ་སྤོར་རིམ་འཇུག་ཐེངས་5བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་ལྡན་སློབ་གསོའི་དཔེ་ཀློག་ལས་སྟེགས་ནང་ཞུགས་པ་དང་ཀོང་ཤིས་དང་། ཡུན་ནན། ཀན་སུའུ་སོགས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་ལྡན་སློབ་གསོའི་ལས་སྟེགས་3དང་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ“རིག་ལྡན་སློབ་གསོའི”APPགསར་སྤེལ་བྱས་ཡོད། 2023ལོའི་ལོ་མཇུག་བར། རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་ལས་སྟེགས་སུ་ཐོ་འགོད་མཁན་དུང་ཕྱུར་1ལྷག་ཟིན་པ་དང་། དྲ་ཚུགས་ནང་འཛུལ་མཁན་ཐེངས་དུང་ཕྱུར་367ཡན་ཟིན་པ། ལྟ་འདྲི་བྱེད་མཁན་མི་ཐེངས་དུང་ཕྱུར་25ཟིན་ཡོད་པ་རེད།གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ལ་ཁྱབ་རྒྱུར་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་རྒན་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ལེགས་ཆ་སྤྱད་དེ་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད། 2023ལོའི་ཟླ་9པའི་ཟླ་མཇུག་བར་ནུབ་རྒྱུད་མཐོ་སློབ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་ཁྲི་19.84དང་དེ་བཞིན་གཏན་འཁེལ་རྣམ་པའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱས་ནས་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་མཐོ་སློབ་ཀྱིས་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དྲ་ཐོག་སྒོ་དབྱེའི་སློབ་ཚན་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་གསོ་སྦྱོང་ཐེངས་ཁྲི་2.51ནང་ཞུགས་པར་ཞུགས་མཁན་མི་ཐེངས་ཁྲི་189.38ཟིན་ཡོད་པ་རེད།རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤེལ་རེས་རྒྱུན་མཐུད་སྤེལ་ཞིང་། མིག་སྔའི་བར“སློབ་ཚན་ལ་དགའ་བ”དང“སློབ་ཚན་དྲ་ཐོག་ནས་འཚོགས་པའི”དྲ་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་སྟེགས་གཉིས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོར་སྣ་ཁ་མང་བ་དང་སྐད་རིགས་མང་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་ཚན་1000ལྷག་ཙམ་རིན་པ་མི་དགོས་པར་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་པར་སློབ་སྦྱོང་ནང་ཞུགས་མཁན་མི་ཐེངས་ཁྲི་91ཟིན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་190ལ་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ནོར་བུ་གཡུ་སྒྲོན།

མངའ་རིས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་རྐང་འཛིན་དགེ་རྒན་ཧོ་པེར་ཟབ་སྦྱོང་ལ་བསྐྱོད་པ།

ཉིན་ཤས་གོང་། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”སློབ་གསོའི་ཤེས་ལྡན་པའི་བོད་སྐྱོར་ཏེ། གཞོན་ནུ་རྐང་འཛིན་དགེ་རྒན་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཁག་བརྒྱད་པ་སློབ་མཇུག་འགྲིལ་བའི་མཛད་སྒོ་ཧོ་པེའི་ཧྲི་ཅ་ཀྲོང་དུ་འཚོགས་པ་རེད།ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་སློབ་གསོ་འདྲ་མཉམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། མངའ་རིས་ཀྱི་དགེ་རྒན་5ཧོ་པེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དུ་གཉེར་བའི་ལས་ཐོག་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ད་ཐེངས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དུས་ཡུན་ཉིན་90རེད། དེའི་རིང་དགེ་རྒན་ཚོས་ཧོ་པེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ལེན་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་སྔོན་ཐོན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་འདུ་ཤེས་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་མ་ཟད། དངོས་སུ་ལག་ལེན་ཡང་བྱས་པ་རེད། ཧོ་པེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་རྒན་5ལ་ཆེད་མངགས་གསོ་སྦྱོང་སློབ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ནང་། དེང་རབས་སློབ་གསོའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ཇུས། སློབ་ཚན་ཇུས་འགོད་སོཌ་ཕྱོཌ་མང་པོ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། དུས་མཚུངས་སུ་བོད་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། བོད་རིགས་སློབ་མར་དམིགས་པའི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་དང་སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

༄༅།།བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་གནས་70ལ་སྔར་བཞིན་ལས་མི་མཁོ་དགོས་ཡོད་པ།

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་2024ལོའི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་གཞུང་ལས་པར་བསྡུ་བའི་མིང་ཐོ་འགོད་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། རྒྱུགས་སྤྲོད་སློབ་མ་རྣམ་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་2024ལོའི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་གཞུང་ལས་པར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བསྡུ་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ནི་2024ལོའི་ཟླ་3ཚེས་31ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་09དང་སྐར་མ་30ཡི་ཐོག་མིང་ཐོ་འགོད་པ་དང་། ཟླ་4ཚེས་4ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་18དང་སྐར་མ་30ཡི་ཐོག་མིང་ཐོ་འགོད་མཚམས་འཇོག་རྒྱུའི་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་བ་རེད། ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་བྱས་མེད་པའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་སློབ་མས་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་ལས་གནས་གཞན་དག་ལ་ཐོ་འགོད་ཡོད་པ་ཞུ། མིང་ཐོ་འགོད་པའི་དྲ་ཚུགས་ནི་ http://zp.cpta.com.cnཡིན། ད་ལྟ་ཟླ་4ཚེས་2ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་09:30བར་ལས་གནས་ཁག་ཏུ་མིང་ཐོ་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ། ཤ་ཚའི་དྲན་སྐུལ། རྒྱུགས་སྤྲོད་སློབ་མ་ཚོས་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་ཐོ་རུ་བཀོད་དེ་“ཐོ་འགོད་ངོས་འཛིན་”སྔ་ཙམ་ཐུབ་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་མིང་ཐོ་བཀོད་མ་ལག་གི་ཞིབ་བཤེར་གནས་ཚུལ་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་དོ་སྣང་བྱེད་རོགས། མིང་ཐོ་འགོད་མཚམས་བཞག་རྗེས་“ཐོ་འགོད་ངོས་འཛིན་”མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཐོ་འགོད་མ་ཐུབ་པའམ་ཡང་ན་ཞིབ་བཤེར་ངོས་འཛིན་མ་ཐུབ་པའི་མཇུག་འབྲས་ཚང་མ་རྒྱུགས་སྤྲོད་སློབ་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁུར་དགོས། ཡིག་རྒྱུགས་ཐོ་འགོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཞབས་ཞུའི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས། 0891-6328229,6507727

​༄༅།། ནང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ་བློ་གསལ་བྱིས་པའི་ལམ་སྟོན། ཁག་གསུམ་པ།

༄༅།། ནང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ་བློ་གསལ་བྱིས་པའི་ལམ་སྟོན། བཛྲ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (བླ་བྲང) གླེང་བསླངས་པའི་གཏམ། རྩོམ་འདི་འབྲི་བའི་ཀུན་སློང་དང་པོ། ༢ ལེའུ་དང་བོ། བདག་གིས་རྩོམ་འདི་འབྲི་བའི་ཀུན་སློང་། གཉིས་པ། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་དུས་རབས་འདིའི་མི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་སྟོན་པ་བླ་མེད་དུ་སེམས། མཐོ་དཔོན་པོ་ནས་དམའ་སྤྲང་བོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིའི་ཆ་ལུགས་དང་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལས་མཆོག་དམན་དང་དབུལ་ཕྱུག་བཙན་གཉོམ་ཙམ་སྣང་ཡང༌། ཇི་སྲིད་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་འོ།། གལ་ཏེ་ཕྱིའི་འབྱོར་བའི་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ལ་མིའི་སྐྱིད་སྡུག་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་ན་དབང་ཕྱུག་འཛོམ་པའི་དཔོན་རིགས་ལ་སྙིང་གི་ནད་བྱུང་མི་རིགས་ལ། གྲོང་ཡུལ་ཉུལ་བའི་སྤྲང་བོ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་འབྱུང་མི་རིགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཏོལ་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་བོ་སྐབས་འགར་རང་སེམས་ལ་ཕྱིར་འདང་རེ་བརྒྱབ་དུས་གཏད་སོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལན་ཙམ་དྲན་པས་ཡིད་འཇིགས་ཤིང་ཞུམ་སྟེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པས། འགའ་ཞིག་གིས་རང་སེམས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་ལ་བག་མེད་དུ་སྤྱོད། ལ་ལ་ཤེས་རིག་སྦྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཉལ་ཐ་ངོམས་མེད་དུ་རྔུབ། དེས་ཀྱང་སེལ་མ་ནུས་ཚེ་རང་སྲོག་འདོར་བ་སོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་བསྟེན་པར་སྐྱབས་བཅོལ་ས་ནོར་བས་ལན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། ། ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང༌། ། ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། ། སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ། སྐྱབས་དེ་མཆོག་གྱུར་མ་ཡིན་ལ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྒོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་གྲོགས་པོ་དག་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མི་ཚེའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་འབད་འབུངས་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་མེད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རྙེད་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་འདི་ཇི་ལྟར་ཆུད་ཟས་སུ་མི་འགྲོ་སྙམ་དུ་དཔྱོད་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་སྐྱབས་དངོས་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ནང་བསྟན་ལས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ནུས་ན་ཁྱོད་ཉིད་འཇིགས་པ་ལས་གཏན་ཏུ་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡང་ཐོག་མར་བདེ་བའི་སྟན་ལ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ལྷོད་པོར་བཞུགས་ལ་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟག་དཔྱོད་ཀྱིས། རང་སེམས་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད། རང་བློ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་གྱིས། རང་རྒྱུད་ལ་བརྟག་ཤིང་དཔྱད་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེངས་མྱོས། བག་མེད། བྱིས་བློ་དང་རྨོངས་པ་རྣམས་གསལ་བར་མཐོང་ལ། རང་སེམས་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ན་བབ་ཅོལ་ཏུ་ང་རྒྱལ་དང་རང་བརྙས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་འོང་། རང་བློ་ལ་སྦྱོར་བརྡར་བྱས་ན་ཉམས་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང༌བླ་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ། ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འཕེལ་བས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་མཐའ་དག་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གོ་ཆ་བརྟན་པོ་ཐོབ་སྟེ་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་དང་བླ་མེད་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་བོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བརྟན་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཐའ་ཀླས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མོས་བློ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་མཐའ་མེད་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་ནུས་སོ།། ནང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱོན་ཡངས་པས། མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཅིང་དཔའ་སྟོབས་འཕེལ་ལ་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་སྤོབས་པ་མཆོག་གི་ཡང་རྩེ་ལ་འགོད། ནང་བསྟན་གྱི་མི་ཚོའི་ལྟ་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་ཞིང་ཟབ་བརླིང་ལྡན་པས་མི་རྣམས་ལ་སྤྲོ་སེམས་སྟེར་ཞིང་རེ་བ་སྤེལ་བས་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་སྐྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་བདེ་བའི་སྨན་དུ་གྲུབ་སྟེ། ནང་བསྟན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི། རང་གཞན་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ། ཡང་དག་པའི་བཅིང་གྲོལ་དངོས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མིའི་རིགས་གྲལ་རིམ་དང་སྐད་རིགས། པགས་མདོག་དང་ཞེན་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་། གདོད་མ་ནས་རང་ཆས་སུ་ལྡན་པའི་འཚང་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས། ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང༌། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡང་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་རང་འགའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཧྲང་ཏིས་དང་། ཀླ་ཀློའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཀྲིན་ཀྲུའུ། ཏའོ་ཅོ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚངས་པ་ལྟར་གདོད་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་མིན་ཏེ། ཐོག་མར་སེམས་སྐྱེད། བར་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེར་བསགས། མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་རུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ནུས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཡང་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་སངས་རྒྱས་ནི་སེམས་ཅན་ལས་བྱུང་བ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་དང་འབྲལ་མི་རུང་བར་གོ་ན་རང་བདེ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཐ་ཤལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དུ་ཤེས་ནས། ཞབས་འདེགས་ཀྱི་སེམས། སྙིང་རྗེ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་བསམ་བློ་ངང་གིས་འབྱུང་བས་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ནུས་པ་འདོན་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་རང་ཅག་གིས་འབད་འབུངས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་ནི་རང་བདེ་གཞན་ཕན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟ་ཕོའི་དཀྱུ་ས་ནི་སྤྱིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གསར་བ་ཞིག་བསྐྲུན་པའི་ཕུགས་བསམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ལགས་སོ།། འདི་ནི་ནང་བསྟན་བསླབ་བྱ་དང་བསམ་བློ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་རྩོམ་འདི་འབྲི་བའི་ཀུན་སློང་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།། མུ་འགོད།

མཚོ་སྔོན་གྱི​་མི་ཁྲི6.9ལྷག2024ལོའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གདན་ཞུའི་ཡིག་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་པ།

ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ3པའི་ཚེས30ཉིན། 2024ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་ཡོངས་བསྒྲགས་གདན་ཞུའི་ཡིག་རྒྱུགས་དེ་ཞིང་ཆེན་ཐད་གཏོགས་དང་གྲོང་ཁྱེར། ཁུལ་བཅས8ཀྱི་རྒྱུགས་ར2323ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཐེངས་འདིའི་ཡོངས་བསྒྲགས་གདན་ཞུའི་ཡིག་རྒྱུགས་ནང་གདན་ཞུའི་ལས་གནས1037བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། མི་ཁྲི6.9ལྷག་ཡིག་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་ཡོད།2024ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་ཡོངས་བསྒྲགས་གདན་ཞུའི་ཡིག་རྒྱུགས་ལས་དོན་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ་བར་འགན་ལེན་བྱ་ཆེད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིང་གིས་ཡིག་རྒྱུགས་ལས་དོན་རྩ་འཛུགས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཡིག་རྒྱུགས་མ་སྤེལ་གོང་དང་ཡིག་རྒྱུགས་སྤེལ་རྗེས་ཀྱི་གསང་སྲུང་དོ་དམ་གྱི་གཏན་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱས་པ་དང་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱས། རྒྱུགས་ཤོག་སྤྲོད་སྐབས་ཡིག་རྒྱུགས་ལས་དོན་མི་སྣ་དང་སྐོར་སྐྱོད་རྒྱུགས་སྤྲོད་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་རྗེས་འདེད་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས་རྒྱུགས་ཤོག་གི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འགན་སྲུང་བྱས་པ་དང་། སློབ་གསོ་དང་སྤྱི་བདེ། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་། སྐུད་མེད་གློག་འཕྲིན་གྱི་དོ་དམ་སོགས་སྡེ་ཁག་དང་གཞོགས་འདེགས་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་རྒྱུགས་རའི་འགན་ལེན་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་ཁྲིད་སྟོན། འཕྲིན་གཏོང་བཀག་འགོག སྨན་བཅོས་འགན་ལེན་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ལེགས་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱུགས་ཁུལ9ཡི་མི7500ལྷག་གི་ཡིག་རྒྱུགས་ལས་དོན་རྩ་འཛུགས་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་ཡོད། ཡིག་རྒྱུགས་མ་སྤེལ་གོང་དང་ཡིག་རྒྱུགས་སྤེལ་བའི་སྐབས། ཡིག་རྒྱུགས་སྤེལ་རྗེས་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དང་གོ་རིམ་སོ་སོར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནན་ཏན་སྒོས་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱ་བའི་སྒྲིག་ལམ་ནན་མོ་སྲུང་བ། མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་གྱི་སྐྱོན་ཆ་འགོག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཡིག་རྒྱུགས་ལས་དོན་གྱི་ཞབས་ཞུ་འགན་ལེན་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས།སྔོན་དཔག་ལྟར་ན་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་སྐར་གྲངས་ཟླ4པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཟླ5པའི་ཟླ་མཇུག་གོང་ངོ་རྒྱུགས་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ཡོན་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སློབ་གསོ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་སོགས་ལས་རིགས་གཙོ་གཉེར་སྡེ་ཁག་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་མི་སྣ་ཡོངས་བསྒྲགས་ངང་གདན་ཞུ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ཟླ7པའི་ཟླ་མཇུག་གོང་ལོ་འཁོར་གྱི་དོན་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡོངས་བསྒྲགས་གདན་ཞུའི་ལས་འགན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེད། །

༄༅།།དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།

ཟླ་3ཚེས་25ཉིན་ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་ཡི་སློབ་འབྲིང་སློབ་མའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ་དང་ཧྲེན་ཀྲེན་ནན་ཧྲན་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི(ཚོགས་པ)མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚོས་ཧྲེན་ཀྲེན་གྱི་མཚོ་ཁུག་མདུན་མར་མཛའ་གྲོགས་ལྗོན་ཤིང་འཛུགས་བཞིན་པ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་རི་ཀྲའོ་གྲོང་ཁྱེར་ལན་ཧྲན་ཆུས་ཀྱིས“བཟོ་ལས་ལྡབ་འཕར”འཆར་གཞི་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་ཏེ། “གསོག་འབོར་ལེགས་སུ་དང་འཕར་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི”ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ནས། རྫོང་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ད་ལོའི་ཟླ་བ་1ནས་ཟླ་བ་2པའི་བར། ཆུས་དེ་གའི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཐོན་རྫས་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་421.3བཏོད་ནས་བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མངོན་ཡོད་པ་རེད།

“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དང་བློ་སེམས་མཐུན་པོ་བྱུང”

ཟླ་3ཚེས་25ཉིན་ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་ཡི་སློབ་འབྲིང་སློབ་མའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ་དང་ཧྲེན་ཀྲེན་ནན་ཧྲན་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི(ཚོགས་པ)མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚོས་ཧྲེན་ཀྲེན་གྱི་མཚོ་ཁུག་མདུན་མར་མཛའ་གྲོགས་ལྗོན་ཤིང་འཛུགས་བཞིན་པ། ཟླ་3ཚེས་25ཉིན་ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་ཡི་སློབ་འབྲིང་སློབ་མའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ་ཧྲེན་ཀྲེན་ནན་ཧྲན་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི(ཚོགས་པ)མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་དུ་བསྐྱོད་ནས་ཀྲུང་གོའི་སློབ་གྲྭའི་འཚོ་བ་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ། ཟླ་3ཚེས་28ཉིན། ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་ཡི་ཐཱ་ཁོ་མཱ་གྲོང་ཁྱེར་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་དགེ་སློབ་འཐུས་མིའི་ཉིན་11རིང་གི་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་བྱེད་མཇུག་འགྲིལ་ཏེ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག གསར་འགོད་པ་འཕྲད་སྐབས། ཁོང་ཚོས་ལམ་ཐག་རིང་བའི་ངལ་དུབ་ལ་སྣང་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀྲུང་གོར་སྡོད་རིང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་གླེང་བཞིན་ཚང་མའི་ངོ་གདོང་ནས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པས་ཁེངས། “དཔེ་དེབ་ཁྲི་ཕྲག་ཀློག་དགོས་ལ་ལེ་དབར་སྟོང་ལའང་སྐྱོད་དགོས”ཞེས་2015ལོའི་ཟླ་9པར། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཨ་རིར་འཚམས་འདྲི་གནང་སྐབས་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུ་གནང་བའི་བཀའ་མོལ་འདིས་ཨ་རིའི་ན་གཞོན་ཚོར་ཀྲུང་གོར་མང་ཙམ་ལྟ་བར་ཡོང་རྒྱུའི་ལྕག་སྐུལ་གནང་། 2013ལོའི་ཟླ་11པར། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཅིའུ་ཅིན་ཧྲན་དུ་ཨ་རིའི་མཛའ་གྲོགས་ཚོགས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་ཕེབས་བསུའི་སྟོན་མོར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་གསུང་བཤད་ཀྱང་གནང་ནས་ཀྲུང་ཨ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་དང་ལྷག་དོན་དུ་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་དབར་གྱི་སྤེལ་རེས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་ཆེད། ཀྲུང་གོས་མ་འོངས་ལོ་ལྔའི་རིང་ཨ་རིའི་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་ཁྲི་5ཀྲུང་གོར་སྤེལ་རེས་སློབ་སྦྱོང་ལ་གདན་ཞུ་བྱ་རྩིས་ཡོད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་རེད། ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དང་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་སི་ཐེ་ལ་ཁུང་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་24པེ་ཅིང་དང་། ཧུའུ་པེའི་ཧྲེ་གཡན། ཀོང་ཏུང་གི་ཀོང་ཀྲོའུ་དང་ཧྲེན་ཀྲེན་སོགས་ས་ཆར་ལྟ་སྐོར་འཚམས་འདྲིར་ཞུགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་སློབ་མ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་ཚན་འཚོགས་པ་དང་། གླུ་ལེན་པ། རོལ་རྩེད་རྩེ་བ། ལྕགས་རི་རིང་པོར་འཛེགས་པ། ཕོ་བྲང་རྙིང་མ་སྐོར་བ། ཐའེ་ཅི་དྲག་རྩལ་སྦྱོང་བ། ཡིག་གཟུགས་སྦྱོང་བ་སོགས་བྱས་པ་རེད། ལམ་བར་དུ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བརྩེ་སེམས་རྣལ་མས་ཕྱུག་པའི་འཚམས་འདྲིའི་ཉིན་ཐོ་བྲིས་ནས་སོ་སོའི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དང་། ཕྱོགས་གང་ས་ཅི་ཐད་ཀྱི་ཀྲུང་གོ་ཞིག་ཟིན་ཐོར་བཀོད་ཡོད། ཀྲུང་གོར་སྡོད་རིང་གི་མྱོང་ཚོར། “ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག” ཟླ་3ཚེས་19ཉིན། གནམ་དྭངས། པེ་ཅིང་། “ཕོ་བྲང་རྙིང་མ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོས་ལམ་ཐག་རིང་པོ་སྐྱོད་པ་ཡིན། མཛེས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱན་གོས་སྤྲས་པའི་བུ་མོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་པར་བརྒྱབ་པ་ཡིན” “ང་ཚོས་རྒྱ་ཁོག་བཟས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངས་རྒྱ་ཁོག་ཟ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན” “རྒྱལ་སའི་ལུས་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་ངས་འབྲུག་རྩེད་རྩེད་པ་ཡིན། ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ལ་དགེ་རྒན་ཡང་བཟང་པོ་ཞིག་འཕྲད་བྱུང” “བྱེའུ་ཚང་གི་རྩེ་ཐོག་ནས་མཛེས་ལྗོངས་ལ་བལྟས་པས་དངོས་གནས་ཉམས་དོད་པོ་འདུག” ཟླ་3ཚེས་22ཉིན། གནམ་དྭངས། ཝུའུ་ཏང་རི་བོ། “འདི་ནི་ངའི་འགྲུལ་བཞུད་ལམ་བར་གྱི་སྤྲོ་སྣང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང” “གནའ་བོའི‘ཏའོ་ཅའོ་ཕོ་བྲང’འདི་ནི་དེ་འདྲའི་མཛེས་པ་ལ། གུས་ཞབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནང་ངོས་སུ་པར་བརྒྱབ་མེད། ཕྱི་རོལ་དུ་པར་མང་པོ་བརྒྱབ་པ་ཡིན” “ང་ཚོས་ཀྱང་ཐའེ་ཅི་དྲག་རྩལ་སྦྱངས་པ་ཡིན། དེ་ནི་བལྟས་པ་ལྟར་གྱི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མི་འདུག” གོང་གི་སྐད་ཆ་འདི་དག་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་ལོ་རིམ་12པའི་སློབ་མ་མོང་ཐེ་སའེ་ལཱ་ཐེ·ལུའོ་མེ་ལུའོ-ལུའོ་ཁྲ་ཡི་ཉིན་ཐོ་རེད། མཛེས་ལྗོངས་དང་། ཞིམ་ཟས། ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་སོགས་ཀྲུང་གོར་སྡོད་རིང་ཁོ་མོའི་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་པ་རེད། ལུའོ་མེ་ལུའོ-ལུའོ་ཁྲ་ཡི་གྲོགས་མོ་སློབ་གྲྭ་གཅིག་པའི་ལོ་རིམ་11པའི་སློབ་མ་དབྱི་སའེ་ཡ·ལང་ཀྲུང་གོར་མ་ཡོང་གོང་། ལྕགས་རི་རིང་པོར་འཛེགས་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱན་གོས་ཉོ་བ། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ། ཀྲུང་གོའི་ཉམས་བཟང་མངོན་པའི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ། ཀྲུང་གོའི་ན་མཉམ་ཚོ་དང་སྤེལ་རེས་བྱེད་པ་སོགས་བསམ་འདུན་ཟིན་ཐོའི་སྟེང་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། 1993ལོར། སྐབས་དེ་དུས་ཧྥུའུ་ཀྲོའུ་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིའི་འགན་བཞེས་བཞིན་པའི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཐཱ་ཁོ་མཱ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པ་མ་ཟད། ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུའང་གཟིགས་སྐོར་གནང་མྱོང་ཡོད། དེ་ནས་སློབ་འབྲིང་འདི་ཀྲུང་གོ་དང་ལས་འཕྲོའི་མདུད་པ་ཐེབས་ཤིང་། 2015ལོར་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཉིས་པར་དགེ་སློབ་ཁག་གཅིག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲིར་ཡོང་བ་རེད། བྱམས་བརྩེའི་མཇལ་འཕྲད་ནས་འཕྲིན་ཡིག་གཏོང་རེས་བར། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སློབ་གྲྭ་དེའི་དགེ་སློབ་ཚོ་དང་སྤེལ་རེས་ཐེངས་མང་གནང་བས་སློབ་གྲྭར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། གཞོན་ནུ་ཚོར་ཀྲུང་ཨའི་མཛའ་གྲོགས་ཆེད་དུ་མི་སེམས་འགུལ་བའི་ལང་ཚོའི་གཏམ་རྒྱུད་འབྲི་དགོས་པའི་ལྕག་སྐུལ་ཡང་གནང་ཡོད། ད་ལོའི་ཟླ་2ཚེས་11ཉིན། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་སྐུ་ཟླ་ཕེང་ལི་ཡོན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་དགེ་སློབ་ཚོར་དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཤོག་བྱང་འཕྲིན་ལན་དུ་བསྐུར་གནང་སྟེ། ལུགས་རྙིང་འབྲུག་ལོའི་དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་དགེ་སློབ་ཚོ་ཀྲུང་གོར་མང་ཙམ་ཡོང་རྒྱུའི་དགའ་བསུ་ཞུས་གནང་བ་རེད། ངའི་སྐད་འཕྲིན་གྲོགས་བཟང་། “བློ་སེམས་མཐུན་པོ་ཡོད” ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་ད་ཐེངས་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲིར་ཡོང་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རུ་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་དགེ་རྒན་ལིན་ཨེན·ཨའེ་སེན་ཧའོ་ཝེར་གྱིས“ཐེངས་འདིར་ཁྱེར་ཡོང་བའི་རྩ་ཆེ་ཤོས་ནི་གྲོགས་པོའི་ལ་རྒྱ་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མའི་སྐད་འཕྲིན་གྱི་གྲོགས་བཟང་དེ་མ་ཐོན་གོང་ལས་མང་དུ་སོང་འདུག དེ་རིང་ཞོགས་པ་ངའི་སྐད་འཕྲིན་ལ་བརྡ་འཕྲིན་གསར་པ་92འབྱོར་འདུག”ཅེས་བཤད། “ཟླ་3ཚེས་20ཉིན། གནམ་དྭངས། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་1:21 འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཐོག ངས་པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གྱི་བུ་མོ་ཞིག་ངོ་ཤེས་བྱུང་། ཁོ་མོ་ལོ་21རེད། རྩོམ་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཆེད་ལས་ཡིན་ཞིང་། མི་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་འདུག ངས་ཁོ་མོའི་སྐད་འཕྲིན་བླངས་པ་མ་ཟད་ཁོ་མོ་དང་པར་ཡང་བརྒྱབ་པ་ཡིན། མི་ཚང་མ་ཧ་ཅང་འདྲིས་བདེ་པོ་འདུག་པས་སེམས་པ་དྲོ་སོབ་སོབ་བྱུང” “མི་ཚང་མ་དེ་འདྲའི་གཤིབ་བདེ་བ་ལ། ངས་ཐ་ན་ཁོང་ཚོ་གཤིབ་བདེ་པོ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཤེས་མ་སོང་། ང་འདི་གར་དགའ་པོ་འདུག ཁོ་ཚོ་སེམས་རྩ་འཁོལ་པོ་འདུག་པས་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ལ་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་བྱུང”ཞེས་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་མཉམ་གཞས་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་ཅེ་ཞི·ཅེ་ཧྥེ་ཤུན་གྱིས་ཉིན་ཐོར་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་མོར་ཀྲུང་གོའི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོས་བག་ཆགས་བཟང་པོ་བཞག་ཡོད། ལང་གིས“ད་ཐེངས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་དོན་སྙིང་སྐོར་ལ་ང་རང་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་གྲོགས་པོ་གསར་པ་སྒྲིག་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེ་རེད”ཀྲུང་གོ་ནས་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་དབར་ཕན་ཚུན་སྤེལ་རེས་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་བརྒྱུད་ཀྲུང་ཨ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་གསར་འགོད་པར་བཤད། 2023ལོར་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚུད་པའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་ཡི“ཨ་ཀྲུང་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་སློབ་མའི་སྤེལ་རེས་མཐུན་ཚོགས”དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མཛའ་གྲོགས་མི་སྣས་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་སྤྲིངས་པ་རེད། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་འཕྲིན་ལན་ནང“ཀྲུང་ཨའི་གཞོན་ནུ་དེ་བས་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་དང་གྲོགས་པོ་བསྒྲིགས་ནས་ལག་གདང་སྦྲེལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་རབས་གསར་པར་གྱུར་ནས། ཀྲུང་ཨའི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱུན་མཐུད་ལ་སྒུལ་ཤུགས་སྣོན་པའི་རེ་བ་ཡོད”ཅེས་ཐུགས་རེ་གནང་བ་རེད། ང་དང་ཀྲུང་གོའི་ལས་འཕྲོ་ལས། “ཚེ་གང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང” ཟླ་3ཚེས་18ཉིན《རེ་བས་ཁེངས་པའི་ཞིང་ཁ》ཞེས་པའི་སྙན་འཇེབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཆིང་ཧྭ་སློབ་ཆེན་ཞོར་གཏོགས་སློབ་འབྲིང་ནས་ལྷང་ལྷང་དུ་གྲགས་ཤིང་། ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དང་སི་ཐེ་ལ་ཁུང་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་ཚོས་སྤྲོ་སྣང་དང་བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱ་གཞས་འདི་ཀྲུང་གོའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་ལག་རྟགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཕུལ་བར་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། 2015ལོའི་ཟླ་9ཚེས་23ཉིན། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུ་འཚམས་འདྲི་གནང་ཞིང་། ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་མཉམ་གཞས་ཚོགས་པའི་སློབ་མ་དང་ཧྥུའུ་ཀྲོའུ་སློབ་གསོ་སློབ་གླིང་ཞོར་གཏོགས་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མས《རེ་བས་ཁེངས་པའི་ཞིང་ཁ》ཞེས་པ་མཉམ་དུ་བཏང་སྟེ། སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་གླུ་དབྱངས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་ན་གཞོན་གྱི་མཛའ་གྲོགས་ལ་དེ་གར་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མའི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རེད། གཞས་དེ་ལོ་9ཡི་རིང་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུ་རྒྱུན་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅིང་། གཞས་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྲུང་གོར་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། “གླུ་གཞས་དེ་གཏོང་རིམ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དང་ཐག་ཉེ་པོ་ཡོད་པའི་སྣང་བ་སྟེར་གྱི་འདུག” ལུའོ་མེ་ལུའོ-ལུའོ་ཁྲ་ཡིས་ཉིན་ཐོའི་ནང་རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་གི་འགོག་རྐྱེན་བསལ་ནས་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་བར་ཐག་ཉེ་རུ་གཏོང་ཐུབ་ཅེས་བྲིས་ཡོད། ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་སྤྱི་ཧོ་སའེ་སི་ཡིས“ཀྲུང་གོར་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སོང་། ཀྲུང་གོ་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཤེས་དཔལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གོ་སྐབས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་སྲིད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས། མི་ཚེར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་བའི་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ཡིན་ངེས་རེད”ཅེས་བཤད། ཨའེ་སེན་ཧའོ་ཝེར་གྱིས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཀྲོའུ་རུ་དགེ་རྒན་བྱས་ནས་ལོ་45སོང་ཞིང་། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ས་གནས་དེ་གའི་མི་དམངས་དབར་གྱི་མཛའ་གྲོགས་འགྲོ་འོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔང་པོ་བྱེད་ཐུབ། ཁོང་གིས“ཁོང(ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང)གིས་ང་ཚོར་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ངང་ཐུགས་ཁུར་གནང་གི་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཚོར་གྱི་འདུག་ལ་ང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཁོང་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་བཤད། ལོ་33གོང་ཧོ་སའེ་སི་ཀྲུང་གོར་ཐེངས་དང་པོར་ཡོང་སྐབས། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཀྲུང་གོར་ཨ་རིའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱུ་རུའི་སྤོ་ལོའི་འཁྲབ་སྟོན་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་པ་རེད། 2015ལོར་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ལིན་ཁེན་སློབ་འབྲིང་དུ་སློབ་མ་ཚོའི་སྐྱུ་རུའི་སྤོ་ལོའི་སྦྱོང་བརྡར་སློབ་ཚན་ལ་གཟིགས་པ་མ་ཟད། སྦྱོང་བརྡར་སློབ་ཚན་གྲོལ་རྗེས་སློབ་མ་ཚོས་ཕུལ་བའི་སྐྱུ་རུའི་སྤོ་ལོ་དང་སྐྱུ་རུའི་སྤོ་ལོའི་གྱོན་ཆས་བཞེས་པ་རེད། གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཧོ་སའེ་སིས་ཐུགས་འཕྲད་དེའི་སྐོར་གླེང་ཞིང་དེ་ཐོག་ནས་ལུས་རྩལ་ཡང་ཀྲུང་ཨའི་མི་དམངས་དབར་གྱི“གཅིག་མཐུན་སྐད་ཡིག”དང་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་ཡིན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད།

བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་སྨྱན་ཆསPPTབཀོལ་སྤྱོད་སྐོར་ལ་རང་བློས་ཅུང་ཙམ་གླེང་བ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ལོ་འགའི་སློབ་ཁྲིད་མྱོང་བ་དངོས་དང་འབྲེལPPTབཀོལ་སྤྱོད་དེས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་ཐོན་པའི་དགེ་མཚན་དང་ལྷག་བཞིན་པའི་སྐྱོན་ཆའི་ཐད་རང་བློས་རགས་ཙམ་གླེང་ནས་ཕྱིས་འབྱུངPPTབཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྐབས་སྐྱོན་སྤངས་དགེ་སྐྱོང་གིས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་བར་གཞོལ་ཚེ་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱ་གཞག་ལ་ཕན་ནུས་སྔར་བས་ལྷག་པ་ཐོན་ཐུབ་པའི་ལྟ་བ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད། PPTསྨྱན་ཆས། སྐྱོན་སྤངས་དགེ་སྐྱོང་།ཤེལ་གྱི་ལྷུན་པོའི་ཕྲེང་བ་མཚར་དུ་དངར་བ་ལྟ་བུའི་གངས་རིའི་འདབ་མས་མཐའ་བཞིའི་སྲུང་དམག་གི་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། ནོར་འཛིན་སྟེང་འོག་ཀུན་ཏུ་གཏེར་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བརྒྱན་ལ། ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོའི་གཤིས་སྤྱོད་བཟང་ལ་བྱང་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདིའི་ལྟོ་བ་ན་སྔོན་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་བསྐྱོན་པའི་དྲིན་ལས་རིག་གཞུང་གླེགས་བམ་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་ལ། རིག་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས་གཏོད་པའི་རྐང་ལམ་དེའི་སྙན་པའི་རྫ་རྔ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་ཅིང་། སྐྱེ་བོ་དུ་མའི་ཡིད་དབང་གནས་འདིར་བཀུག དེང་འདིར་ཏང་སྲིད་བཟང་པོའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོའི་དྲིན་ལས་སྔར་སོང་ཉམས་ཉེས་སུ་སོང་བའི་རིག་གནས་སྐོར་ཅིག་སླར་གསོ་ཐུབ་ཡོད་ལ་ད་ལྟའི་བརྩོན་སེམས་ཅན་གྱི་རང་རིགས་རྣམས་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་བྱེད་པའི་དོ་ར་ལེགས་པོ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད། ལྷག་དོན་དུ་བསླབ་གཞི་གསར་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཚ་རླབས་དང་ཚན་རྩལ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དེང་གི་དུས་འདིར་རིག་པའི་གནས་དེ་དག་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མཁན་རྣམས་སྤྲོ་ཞིང་སློབ་ཁྲིད་བྱ་བར་གཞོལ་མཁན་དག་སླ་བའི་ཐབས་ལམ་མང་དག་ཅིག་ད་ལྟ་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལག་ལེན་དངོས་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་མཆིས། དེ་དག་ལསPPTནི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱིས་གཙོས་པའི་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་གི་དོ་ར་ཡོད་ཚད་ན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཡོད། ཡིན་ནའང་བྱ་དངོས་ཀུན་ལ་དགེ་སྐྱོན་གྱི་ཆ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས། མཚམས་འདིར་ཁོ་བོསPPTསྨྱན་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་དེས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཐད་གནས་པའི་དགེ་སྐྱོན་སྐོར་ལ་རང་བློས་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།དང་པོ། PPTབཀོལ་སྤྱོད་ལས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་སྣང་བའི་དགེ་མཚན།གཅིག PPTལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་དང་སྒྲ་བརྙན་རང་བཞིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་དགེ་མཚན་ཆེ་བ།བསླབ་གཞི་གསར་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཚ་རླབས་འོག་གོང་རིམ་གྱི་འགན་འཁུར་ཚན་ཁག་ནས་སློབ་ཁྲིད་པའི་ཆེད་ལས་ཡོན་ཚད་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་བཞེས་གནང་བ་དང་ཆབས་གཅིག་ད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པར་དགོངས་ཏེ་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཐེངས་མང་བརྒྱུད། ད་ཆ་སློབ་ཁྲིད་པ་མང་དག་ཅིག་ནས་ཚེགས་མེད་ཀྱིསPPTབཀོལ་སྤྱོད་ཐོག་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་དགPPTཡི་ལམ་ནས་སྒྲ་བརྙན་དང་བཅས་ཁྲིད་བྱའི་གཙོ་གནད་ཁག་ལ་ཁ་གསལ་དང་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་ཉན་པ་པོར་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་བློ་ཡུལ་དུ་བརྟན་པོར་འཇགས་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ནི་དེ་བས་ཆེ་བར་སྣང་བས་དེ་ནི་ཤེས་རིག་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་བཅས་ཕྱོགས་གང་ནས་བསམས་ཀྱང་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་མངོན་ཏེ། དེ་ཡང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ནས“ད་ལྟ་ཡང་སྙན་ངག་རྩ་བ་བློ་ལ་ངེས་པོ་འདི་དེ་གའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་རྩ་བ་རྡོ་སྒྲིག་པ་ལྟ་བུ་བློ་ལ་ངེས་པོ་ཞིག་ཡོད”②ཅེས་མཁན་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་ལུགས་ལ་དུས་ཕྱིས་སུ་ཡི་རང་འདི་ལྟར་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ས་ཡུལ་དངོས་ལ་ཕེབས་ཏེ་དོན་དངོས་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་ནས་ཤེས་བྱ་མཚམས་སྦྱོར་དང་ཤེས་བྱའི་བྱེད་ལས་དང་སྦྱར་ནས་ཤེས་བྱ་མཚམས་སྦྱོར་གྱིས་དཔེ་ཁྲིད་བྱ་ཐབས་ལས་མ་འདས་ཤིང་དེ་ནི་ད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དགPPTལམ་ནས་སྒྲ་བརྙན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དམར་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེའི་དགེ་མཚན་ལས་མ་འདས་པར་སེམས། དེ་བཞིན་སློབ་ཁྲིད་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིང་དང་ཐ་སྙད་འགར་ཡིག་ཐོག་ནས་གསལ་འགྲེལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སློབ་མས་ད་དུང་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་སློབ་མའི་ཀླད་པའི་ནང་དགོས་ངེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་མི་ཐུབ་པ་དང་། དགོས་ངེས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཤེས་ཚོར་མེད་པས་ཡིན་ཞིང་། གནད་དོན་དེ་རིགས་ནི་དངོས་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནངPPTབཀོལ་སྤྱོད་བྱུང་བ་དེས་སེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་དེ་དེས་སློབ་མའི་བློ་ངོར་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་ཁ་གསབ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་ཚོར་བཅས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོངཐུབ་ཡོད་པས་སོ། །གཉིས། སློབ་མའི་རང་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བསམ་གཞིགས་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་པ།དེ་སྔ་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་དེ་སློབ་ཁང་ནང་གི་སློབ་ཁྲིད་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། དེས་སློབ་མའི་རང་གཤིས་གསོ་སྐྱོང་དང་རང་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བསམ་གཞིག་གི་ནུས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ལ་ཚད་བཀག་ཡོད་པས་ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་ངེས་པར་དུ་སློབ་ཁང་ནང་གི་སློབ་ཁྲིད་དང་སློབ་ཕྱིའི་བྱེད་སྒོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་རྒྱུའི་རྩ་དོན་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཞིག་སྔོན་མ་ནས་བཅངས་ཏེ་ཡོད། དེང་གི་ཆར་བསམས་པ་དོན་ལ་སྨིན་སོང་ཞེས་པའི་ཁ་དཔེ་ལྟར་བསླབ་གཞི་གསར་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཚ་རླབས་དང་ཚན་རྩལ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དུས་བཟང་དེརPPTསློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་དེས་སློབ་ཁང་ཕྱི་ནང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་དེ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་ལ་སློབ་ཁྲིད་པ་ཕལ་ཆེ་བསPPTལམ་ནས་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་གི་གནད་འགག་དག་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ཚོགས་ཐུན་རྗེས་མའི་གསར་ཁྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ཁག་དཀའ་སླ་རན་ཞིང་འོས་འཚམ་གྱི་སྒོ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་རང་སྦྱོང་དང་བསམ་གཞིག་བྱ་རྒྱུ་གུང་བསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་གཤམ་བསྐྱོད་ཀྱི་དུས་ཁོམ་ནང་རང་ངོས་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་ཁྲིད་བྱ་ཐབས་སྤྱད་པ་དེ་ལྟ་བུས་སློབ་མའི་རང་རྒྱུད་ལ་རང་སྦྱོང་དང་བསམ་གཞིག་གི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་བསྲིང་དང་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་ལ་སློབ་མའི་རང་སྟོབས་ཀྱི་རྟོག་ཤེས་ནུས་པ་གང་ལེགས་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུར་ཡང་ཆ་རྐྱེན་ངེས་གཏན་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་ཡོད། དེ་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྐད་ཡིག་དེ་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད་རིག་ཚན་གཞན་དང་ཐ་ན་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ལས་དོན་གང་ལའང་མངོན་ལྐོག་གང་རུང་ནས་ཕན་ནུས་ཤུགས་ཆེར་ཐོན་ཐུབ་པར་སེམས་ཏེ། ཨ་རིའི་དངོས་ཁམས་མཁས་ཅན་ཨའེ་དབྱིན་སེ་ཐན་གྱིས།“ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བར་བསམ་གཞིག བསམ་གཞིག ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིག་བྱ་རྒྱུར་མཁས་དགོས”ཞེས་དང་།“རྟོག་ཤེས་ནི་ཤེས་ཡོན་ལས་གལ་ཆེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཤེས་ཡོན་ནི་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྟོག་ཤེས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡོད་ཚད། ཐམས་ཅད་མདུན་བསྐྱོད་དང་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་གྱི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡིན། ནན་ཙམ་བཤད་ན་རྟོག་ཤེས་ནི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གྲུབ་ཆ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ”③དེས་ན་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་དུPPTབཀོལ་སྤྱོད་བྱ་ཐབས་ཀྱིས་སློབ་མའི་རང་སྦྱོང་ནུས་པ་དང་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ནུས། རྟོག་ཤེས་ནུས་པ་བཅས་གང་ལེགས་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་ཉིད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཐབས་ལམ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་མངོན། གཉིས་པ། PPTབཀོལ་སྤྱོད་ཐད་སྣང་ཆུང་དང་སླ་བཅོས་དབང་གིས་སློབ་ཁྲིད་ཐད་ཐོན་བཞིན་པའི་སྐྱོན་ཆ་འགའ།གཅིག PPTལ་རྒྱབ་རྟེན་བྱ་རྒྱུ་ཐལ་ཆ་ཆེ་བའི་སྐྱོན།1.PPTལ་རྒྱབ་རྟེན་བྱ་རྒྱུ་ཐལ་ཆ་ཆེ་བས་གཙོ་གནད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་འགྲེལ་པ་བྱ་རྒྱུ་ལྷོད་གཡེངས་ཤོར་བ།PPTལ་བརྟེན་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་དེས་དགེ་རྒན་ནས་ཁྲིད་རྐྱང་དང་སློབ་ཕྲུག་གིས་ཉན་རྐྱང་བྱེད་པའི་སྔར་སོང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྲིད་ཐབས་ཁྲོད་ཀྱི་ཞན་ཆ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལེགས་བཅོས་ཐུབ་ཀྱང་དེང་འདིར་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བྱེད་ཐལ་ཆེ་བས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བཟང་པོ་གང་དེའི་ཞན་ཆ་ཡང་རིམ་བཞིན་ཇེ་གསལ་དུ་གྱུར་ཏེ། སློབ་ཁྲིད་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བསླབ་གཞི་བསྒྱུར་བཅོས་ཞེསPPTནང་བཟོ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་བསླབ་གཞིའི་གཙོ་གནད་དག་སློབ་མའི་མིག་མདུན་དུ་བསྟན་ཐུབ་པ་ཙམ་དངPPTབཀོལ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངོ་མའི་ནང་ཞིབ་ཆ་བྱ་རྒྱུ་དང་གཙོ་གནད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་གསལ་འགྲེལ། ཤེས་བྱ་ཕན་ཚུན་འཕྲོས་སྦྱོར་ལེགས་པོས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་སྣང་མེད་དུ་སོང་བས་དེ་ལྟའི་སློབ་མས་བསླབ་གཞིའི་གཙོ་གནད་ཇི་ལྟར་བློ་འཛིན་བྱུང་ཡང་དེ་ནི་ཚིག་སྤྱི་ཙམ་དུ་སོང་སྟེ་སྐད་ཡིག་སྐྱོར་སྦྱང་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་རྒྱུགས་ཚད་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་ཞིག་ལས། དོན་ངོ་མའི་སྐད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཞིག་དང་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ཕྱི་རབས་པ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་ཡོང་རྒྱུའི་འདུན་པ་ནི་སྐམ་ཐན་ལོའི་རི་གཟར་གྱི་ཞིང་ས་ན་ལོ་ལེགས་མི་བྱུང་བའི་ཟླ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་སྨྲོས་མེད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་བསམ་བློའི་ནང་དོན་དང་བརྡ་སྤྲོད་གཉིས་ནི་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་འདྲེས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་པསPPTལྟ་བུའི་ཐབས་ལམ་བཟང་པོས་རྒྱུགས་གཞིའི་གཙོ་གནད་ཁོ་ན་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་སྐད་ཡིག་གཞི་རྩ་སྟེ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གནད་དག་ལ་གསལ་འགྲེལ་ལེགས་པོ་མ་བྱུང་ཚེ་རིག་པའི་གནས་གང་དེའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་ལམ་ལ་འཕྱུགས་མེད་ཅིག་ཡོང་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་མི་སྲིད། དེ་ཡང་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས།“འདི་ལ་མ་སྦྱངས་རྨོངས་ཚོད་ཀྱིས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་གྲྭར་འཇུག་པ། །ཝ་སྐྱེས་སེང་ལྤགས་གྱོན་པ་བཞིན། །ནམ་ཞིག་རྗེས་ངན་གསལ་བར་གྱུར”④ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གསལ་སྟོན་མི་ཐུབ་བམ། གཞན་ཡང་དེང་གི་ཆར་འཕྲིན་ལམ་སྟབས་བདེ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བཟང་བས་སློབ་ཁྲིད་པ་ཉུང་ཤས་ནི་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་སོང་སྟེPPTཡི་ནང་དོན་དག་རང་ངོས་ནས་བཟོ་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ལྟ་ཅི་ཐ་ན་སློབ་ཁྲིད་པ་གཞན་གྱིས་བཟོ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ཆ་དག་དག་བཅོས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཕབ་ལེན་དང་ཐད་སྤྱོད་ཡང་ན་འགྱུར་མེད་འདྲ་སྤྱོད་དང་ཞྭ་དཔེ་ལྷམ་འགེབས་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཡང་ལྷག་མུས་སུ་མཆིས་པས། སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་ནི་རང་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཧྲིལ་པོའི་སྐྱོ་གར་ཞིག་ཏུ་མངོན་པས་འདིར་ཁོ་བོས་ལག་ཟུང་སྙིང་ཁར་སྦྱར་ནས་སྐྱོ་གར་དེ་རིགས་སླར་ཡང་འཁྲབ་སྟོན་མི་ཡོང་བའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཞུ་བ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་འབུལ་བར་ཐལ།2. PPTནང་སྒྲ་བརྙན་དང་། འགུལ་རིས་སྤྱོད་ཐལ་ཆེ་བས་སློབ་མའི་སྒོ་གསུམ་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཏུ་འགུགས་རྒྱུར་གནོད་པ།དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་མཁས་མིན་ནི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་རིང་སློབ་ཕྲུག་གི་སྒོ་གསུམ་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཏུ་འགུགས་ཐུབ་མིན་ལ་རགས་ལུས་ཤིང་། གལ་ཏེ་ཐབས་བརྒྱ་འཇུས་སྟོང་གི་ལམ་ནས་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ནང་སློབ་མའི་སྒོ་གསུམ་མ་ལུས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་བའི་ནང་འགུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཚེ་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་གི་དཀའ་སྤྱད་འབྲས་བུ་དོན་ལ་སྨིན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དངོས་ནང་དགེ་རྒན་ཕལ་ཆེ་བས་དམིགས་ཡུལ་དེ་རང་ལ་དམིགས་ཏེ་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཆ་མང་དག་ཅིག་ངལ་བས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེPPTཡི་ལམ་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གནད་འགག་དག་སློབ་ཚན་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་སྐབས་འགར་སློབ་མ་རྣམས་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། སྐབས་རེ་ཉན་དུ་འཇུག་པ། སྐབས་རེ་བསམ་དུ་བཅུག་པ་སོགས་བར་མི་ཆད་པའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་མའི་སྒོ་གསུམ་འགུག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་གཞོལ་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་སྐབས་བབས་ཀྱི་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་བརྙན། འགུལ་རིས་སོགས་སྤྱོད་ཐལ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སློབ་མའི་གཙོ་སེམས་རྒྱ་ཡན་དུ་སོང་ནས་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་གི་སྙིང་པོ་དང་ལེན་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སུ་འགྱར་ཞིང་། དེ་འདྲའི་བྱ་ཐབས་ནི་རྩ་བ་འབོར་ནས་ཡལ་ག་འཛིན་པ་རང་ལས་མ་འདས་ལ་བྱ་ཐབས་དེས་ཉན་པ་སྣོད་དེ་ཞབས་རྡོལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་གནད་དག་བརྒྱུད་སྤྲོད་ལེགས་པོ་མི་ཡོང་བ་ངེས་གཏན་ཡིན་ཏེ། དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས།“ཀུན་སློང་རྣམ་དག་དང་། ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་། ཉན་པའི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་གསུམ་མ་ཚང་ན་འཆད་ཉན་དོན་མེད་དུ་འགྱུར”⑤ཞེས་གཙོ་སེམས་རྒྱ་ཡན་དུ་སོང་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཉན་པའི་ཉེས་དམིགས་དག་གསལ་པོར་མི་སྣང་ངམ། དེ་འདྲའིPPTནང་རྒྱུ་ཆ་སྤྱོད་ཐལ་ཆེ་བའི་བྱ་ཐབས་ནི་སློབ་མའི་གཙོ་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་དག་སྒྲ་བརྙན་དང་འགུལ་རིས་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཁ་དཔེར། ཞོ་བརྒྱ་དཀྲོག་སྙིང་པོ་མར་དང་། །གཏམ་བརྒྱ་བཤད་སྙིང་པོ་དོན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་ནི་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་གི་སྙིང་པོ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པར་རེ་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་ཀུན་སློང་དེ་ལས་བརྒྱབ་འགལ་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཆེ་བས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་རིགས་ལ་ཀུན་ནས་གཟབ་པར་འཚལ། གསུམ་པ། གནའ་དེང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱོན་སྤངས་དགེ་སྐྱོང་གིས་མཉམ་སྡེབ་ལེགས་པོ་བྱུང་ཚེ་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱ་གཞག་ལ་སྔར་བས་ཕན་ནུས་ཐོན་ཐུབ་པ།དེ་ཡང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཞབས་ཝེས་པོ་སི་ཐོས།“མི་མང་གིས་མཉམ་དུ་བསྒྲུབ་ན། མི་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་བྱ་གཞག་ཉིད་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཅིང་། བློ་གྲོས་དང་ལག་པ། སྟོབས་ཤུགས་རྣམས་སྡེབས་ན། ཧ་ལམ་མི་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་མེད”⑥ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དངོས་ཐོག་གནའ་ནས་ད་བར་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ནི་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིག་ཚན་མི་འདྲ་བར་སློབ་ཐབས་མི་འདྲ་བ་དང་རིག་ཚན་གཅིག་ཡིན་ཡང་སློབ་ཚན་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སློབ་ཐབས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ནི་སྨྲ་མི་དགོས་པ་ཞིག་ལགས། ཡིན་ཡང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་དག་ལ་དགེ་སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད། དཔེར་ན་སྔར་སོང་གི་བཤད་ཁྲིད་ཁོ་ནའི་ཐབས་ལམ་དེས་དུས་ཐུང་ནང་ཤེས་བྱ་དུ་མ་བསྟན་ཐུབ་ཅིང་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་མྱུར་ཚད་ཀྱང་དུས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་གྲུབ་ཐུབ་ཀྱང་། དེས་སློབ་མའི་བསམ་གཞིགས་ཀྱི་ནུས་རྩལ་དང་འབྲི་ཀློག་གི་ནུས་པ་འཐུས་ཤོར་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་དགPPTལམ་ནས་སྒྲ་བརྙན་འགུལ་རིས་དང་བཅས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་བྱ་ཐབས་དེས་སློབ་མའི་དོ་སྣང་གཅིག་སྡུད་དང་བསམ་གཞིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ། ལྐོག་འགྱུར་གྱི་བརྡ་དག་ཁག་ལ་གསལ་འགྲེལ་བཅས་ཐུབ་ཀྱང་། སྐད་ཡིག་གི་ཤེས་བྱའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་བཤད་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་འཐུས་ཤོར་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་འགུལ་རིས་སོགས་སྤྱོད་ཐལ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་སློབ་མའི་གཙོ་སེམས་རྒྱ་ཡན་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ནི་སྔར་མུས་སུ་གནས། ཡིན་ཡང་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་ལས་འགན་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་ཕྱིར་ངེས་པར་དུ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཐབ་ལམ་ཞིག་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་སློབ་ཁྲིད་པ་ཡོངས་ཀྱི་དོར་ཐབས་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡིན། མནོ་བསམ་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱས་ཚེ་ཐབས་ལམ་དེ་ནི་གནའ་དེང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་དུ་མ་མཉམ་སྡེབ་ཀྱིས་སྙིགས་དོརབཅུད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ལས་མ་མཆིས། དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་མ་ལག་ཆ་ཚང་གསལ་སྟོན་ཐུབ་ལ། སློབ་མའི་རིག་སྟོབས་སྦྱོང་བརྡར། ཀུན་སྤྱོད་སློབ་གསོ། མཛེས་སྤྱོད་སློབ་གསོ་བཅས་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཀྱིས་འཆད་ཉན་ནུས་རྩལ་བཟང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་བསྐྲུན་པ་དང་ཤུལ་འཛིན་མཁན་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ། མཚམས་དེར་དོན་དངོས་སློབ་ཁྲིད་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་དུPPTབཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་འགའ་རང་བློའི་ལྟ་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ཡིག་ཆུང་ལམ་དུ་སྤེལ་བ་ལ་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པའི་སྐལ་མཐུན་རྣམས་ནས་དགོངས་པ་ཟབ་ཞེས་དང་དགོངས་འཆར་ལྷུག་སྩོལ་ཡོང་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་བཅས།དཔྱད་ཡིག① རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ། (1982--- ) བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱེས། དུས་ཡུན་ལོ18ཙམ་སློབ་ཁྲིད་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་མཆིས། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ནི་མཐོ་འབྲིང་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཡིན།② ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2005ལོར་དཔར། ཤ23③ ⑥བཀྲ་ཤིས་དབྱངས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བསྒྲིགས་བྱས། གདམས་ངག་གཟི་ཕྲེང་། [M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2013ལོར་དཔར། ཤ230 ཤ156④དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ། གངས་ལྗོངས་རིག་བཅུའི་རྩ་བ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་།2006ལོར་དཔར། ཤ59④ དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། མཁས་པའི་གཞལ་གདམས། [M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2004ལོར་དཔར། ཤ63

མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ཚིག་དོན་འགར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་སེའུ་བརྒྱད་པའི་བབ་ཅོལ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་མཆོག་གི་གྲགས་རྩོམ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་དབུར་ཅུང་གོ་དཀའ་བའི་ནང་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་འགྲེལ་པ་ཁ་གསལ་གནང་འདུག་པས། ཕྱིས་འབྱུང་མཐོ་འབྲིང་བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡོང་བར་སྙམ། བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ། ཚིག་དོན། འགྲེལ་པ། གདོད་མའི་གླེང་སློང་།དགེ་བསྙེན་ཆེན་མོ་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ཚབ་མཚོན་གྲགས་རྩོམ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ནི། ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བར་འགྲོ་ཆོས་སུ་གནང་བའི་ལྷ་ཆོས་མི་ཆོས་ཀུན་ལ་སྨན་པའི་བསླབ་གདམས་ཞིག་ཡིན་པས་མ་ཚད། ཕྱིས་འབྱུང་གདུལ་བྱ་བསྐལ་ལྡན་ཁྲག་ཁྲིག་དུ་མར་མི་ཚེའི་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོའི་ནང་། སྨག་ལ་སྒྲོན་མེ་བཏེགས་པ་བཞིན་ཉེར་མཁོའི་གདམས་པ་སྣག་ཐོག་གཙག་འཁེལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། མཁོས་ཕབ་གྲགས་རྩོམ་འདིའི་དངོས་གཞིའི་ནང་དོན་དག་གུད་དུ་སྐུང་ནས་གླེང་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱག་རྩོམ་འདིའི་དབུར། འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཡུལ་སྟོད་གུང་ཐང་དུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་ལ། འགྲོ་ཆོས་སུ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འདི་གདམས་པའོ། །དེ་ལ་སྙེ་ཐང་འཁོར་ནས་གཞུ་འདོམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བར་དུ་སྐྱེལ་ཐུང་མཛད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་ཕྱག་ལ་འཇུས་ནས་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་ཚོད་ཙམ་དུ་སྙིང་གཏམ་སྒྲོས་སུ་གླེང་བ་ན། གུང་ཐང་པ་ན་རེ། ཁྱེད་སྙིང་གི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་ཀྱང་། བོད་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོ་ལ་ཧ་ཅང་མཐུན་ཆེ་པར་བསྟན་མོད། འོན་ཀྱང་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལས་ཐབས་བཟང་པོ་བྱས་པས་མི་འགྱོད། དུས་དེ་རིང་ཐག་རིང་བལ་པོའི་ཐང་ལ་འགྲོ་བར་ཆས་པ་ལ་སེམས་ལ་ཕན་པའི་འགྲོ་ཆོས་ཤིག་ཞུ་བར་འཚལ་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱི་མའི་ལག་ལེན་རྣམས་ཅི་ཙམ་གྱིས་གོ གནས་སྐབས་ཚེ་འདིའི་འགྲོགས་ལུགས་འཇིག་རྟེན་མིའི་མཐུན་འཇུག་འཕྱས་བཟླས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་ནུས་པའི་མི་ཆོས་ཤིག་སྙིང་ལ་གཟེར་བར་ཞུ། ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འབྲོམ་རྗེ་ཞལ་འཛུམ་པའི་མདངས་དང་བཅས་ནས། དབུ་སྐྲ་ལྕང་ལོ་ཅན་དབུ་རང་གིས་སྤྲུག་སྟེ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །ཞེས་གྲགས་རྩོམ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་ཡིད་བརྙན་ཁུ་བསྡུས་དོན་གསལ་ཞིག་སྟེ། ཀློག་པ་པོ་གང་ཉིད་སྐབས་དེ་དང་དེའི་ཚེ་ས་ཡུལ་དངོས་སུ་ལྷགས་ནས་འདྲེན་བྱེད་དབང་པོས་ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེར་གཟིགས་སྣང་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བསྟེར་འོང་བས། སྨྱུག་ཐོགས་པའི་ལས་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡང་ཝ་ལེར་མངོན་འོང་། འོན་ཏང་། ཀླད་ཀྱི་དུམ་བུའི་ནང་། གུང་ཐང་པ་ན་རེ། ཁྱེད་སྙིང་གི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་ཀྱང་། བོད་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོ་ལ་ཧ་ཅང་མཐུན་ཆེ་པར་བསྟན་མོད། འོན་ཀྱང་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལས་ཐབས་བཟང་པོ་བྱས་པས་མི་འགྱོད། ཅེས་པའི་དུམ་ཆུང་འདིའི་གོ་བཤད་གསེད་བཀྲོལ་དང་བཞེད་དགོངས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་ཚུལ་ཅུང་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས། འདིའི་ཚིག་འགྲེལ་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་ལ་དགོས་པོ་ལྷག་པོ་ཆེ་མཆིས་སྙམ། ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་ཁྲིད་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་མཐའ་ནས་ཁ་རྒྱན་སྤྲད་དེ། རང་ལུགས་བརྟག་མཐའ་འཕེར་བའི་སྤྲོས་བཤད་གནད་སྨིན་བྱ་བའི་ཉེར་མཁོའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་ཡོང་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ལས། དཀའ་སར་གཡོལ་ནས་སླ་ས་རྒྱས་བཤད་བྱ་བ་རྒན་མོ་སོ་མེད་ཀྱིས་ཟས་ཟ་བ་དང་འདྲ་བའམ། གོ་བཤད་གསལ་བཀྲོལ་གྱིས་དབུལ་བའི་སྤམ་བཤད་ནི་འཁྱགས་སྟེང་དུ་མཁར་ལས་བྱ་བ་བཞིན། རང་ལུགས་གཏད་སོས་སྟོངས་པའི་གཟུ་ལུམ་རྟོག་བྲལ་གྱི་བྱ་བ་འདི་དག་ལ་བསུན་བྱིན་བྱ་ཆེད་དུ་ཡིན། བྱ་བྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱིས། གོ་བདེར་བཤད་ན་རང་གི་སེམས་ལ་འཛིན་རྒྱུ། གཞན་གྱི་མི་ལ་བཤད་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་ཕན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཞེས་པའི་མདོ་དོན་ཡིད་ཀྱི་ཀློང་དང་རྟོག་པའི་ཡོལ་གོ་རུ་དྲངས་ནས་གཞུང་དོན་དག་ལ་གོ་སྐྱེན་གཟིགས་གསལ་དང་། དག་གསལ་མྱུར་གསུམ་གྱིས་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པར་སྨྲ་བའི་རྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཉེ་གནས་ཚོགས་རྣམས་གཞུང་ལ་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ལོན་རྒྱུར་མནོག་ཆེ་བོགས་ཐོན་ཐུབ་པའོ། །དང་པོ། གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་མདོར་བསྟན། ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཇོ་བོ་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ཡབ་ཡུམ། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཇི་ལྟར་གནང་ཚུལ་སོགས་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་མཛད་པ་དག་ལོགས་སུ་སྐྱུང་ནས། གཙོ་བོ་དམ་པ་གང་དེའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་དང་། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཆེ་བ་འགའ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྤྱི་ལོ༡༠༥༧ལོར་རྭ་སྒྲེང་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་འབྲུག་སྐད་ལྟར་གྲགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་རླུང་ལ་སྐུར་ནས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པས་རྟེན་དགེ་བསྙེན་ལས་མ་སྒྲུབ་ཀྱང་། བསླབ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལ་རབ་བྱུང་ལས་ལྷག་པར་མཛད་ཅིང་། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལ་ཀུན་གྱིས་མིག་ལྟོས་སུ་རུང་བ་ཞིག་མཛད་པས། ཇོ་བོའི་རྒྱལ་ཚབ་དང་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་བ་མ་ཟད། ཇི་སྐད་དུ། ཐོས་རྟགས་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་དང་། སྒོམ་རྟགས་ཉོན་མོངས་ཆུང་བ་ཞེས་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། རྗོད་བྱེད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་སྤང་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་མོད། ཐུགས་ལ་སྒྲོབ་ཉམས་དྲེགས་པའི་སྤོབས་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པས། ང་རྒྱལ་གྱི་གོང་བུ་འགེམས་པའི་མཚན་གཞི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱིས་ཁས་འཆེས་པ་ལགས་སོ། །གཉིས་པ། མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་གྲགས་རྩོམ་གྱི་སྤྱི་བཤད། ཕྱག་རྩོམ་འདི་ནི་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་མཆོག་གི་ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་སྔ་བའི་བསླབ་བྱའི་རྩོམ་རིག་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། དེའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་ལགས། སྤྱིར་གྲགས་རྩོམ་འདི་ཉིད་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་མདོ་སྟོད་གུང་ཐང་དུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བར་སྒེར་ཆོས་སུ་གནང་འགྱེད་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡང་སྒོས་སྒང་པ་བོད་པའི་སྐྱ་སེར་ཕོ་བོ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱ་ལའང་ཆོས་སྦྱིན་བསྩལ་བ་ཡིན་ཕྱིར། དུས་སྐབས་དེ་དང་དེའི་ཚེ་བརྡབ་གསིག་ཕུང་དཀྲོལ་ཀླད་ནས་གཞོམ་ཞིང་། ནང་འཁྲུག་ཞོད་འཇགས་ཡོང་རྒྱུར་བོགས་ཐོན་པ། སྡིག་ཏོ་ཅན་རྣམས་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་བརླག་ཅིང་ཡ་རབས་སྣང་བའི་དཔལ་འདྲེན་གཏུབ་པ། འབངས་རྣམས་བདེ་སྒྲུབ་སྡུག་སྤོང་དང་། ཁ་མིག་ཡར་ལྟའི་ཕྱོགས་སུ་འདྲེན་པ། བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུར་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟག་ཆད་རྫིང་བུ་དང་། རླུང་ཁྲོད་ཀྱི་མར་མེ་ལྟར་ཉག་ཕྲ་བ་གསོ་བའི་ཡིད་བརྟན་གྱི་གོ་ཆ་བཀླུབས་པ་སོགས་བསྒྲུན་དུ་མེད་པའི་བསླབ་གདམས་ཀྱིས་ནུས་མཐུ་ཐོན་དང་ཐོན་མུས་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ནས་བརྡ་རྙིང་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་གཡའ་དང་བྲལ་ཞིང་མེ་ལོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆུང་བ། བོད་མིའི་གདོད་མའི་ངག་སྦྱོར་རིག་གནས་སྟེ། ངག་ནས་ཤར་མར་གྱེར་བདེ་ཞིང་གོ་བདེ་བ། ཟོལ་མེད་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚིག་རུས་ལས་བརྩེ་དུང་གི་དྲོད་ཁོལ་གཤའ་མ་ཚོར་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་འབུམ་གྱིས་གཏམས་པ་ཞིག་ཡིན། མ་ཟད། སྐབས་དེའི་འཚོ་བའི་ངོ་རིས་དང་འཚོ་ཚིས་ཀྱི་མཁོས་བབ། བོད་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་རྩོམ་རིག་ལ་འཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་མང་མང་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཡིག་འབྲུ་མངས་བར་དོགས་ནས་སྐུངས་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ། གཞུང་འདིའི་རྒྱབ་ཆོས་ཚིག་དོན་འགའི་མཆན་འགྲེལ། གཅིག མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་མཆན་ཊིཀྐམི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་ཕྲེང་བའི་གོ་བཞེད་གནང་ཚུལ་ལ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་གཞུང་རྣམས། ཞིབ་མཇལ་གནང་བའི་སྐལ་བཟང་འཆར་ཚེ་གོ་བ་ལྷག་པོ་ཆེ་གཞན་ཞིག་འཆར་རྒྱུ་མཆིས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྩོམ་འདི་ཕུད་གཞན་གྲགས་རྩོམ་འདིའི་འགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་ཇོ་འབྲོམ་ནག་གསུམ་གྱིས་ཕན་ཚུན་འབེལ་གཏམ་བཀའ་མཆིད་ཚུལ་དུ་གནང་བའི་གསུང་རྣམས་གཞུང་རྟ་གཅིག་ལ་བརྒྱུས་པའི་དབྱིག་ནོར་གྱི་ཕྲེང་བ་ལྟར་སྣང་བས་དེར་གོ་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེགས་པར་བཤད་པ་བཀའ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་གཅེས་བཏུས་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས།༼གཤམ་དུ་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ཅེས་འབྲི༽“ཨ་ཏི་ཤ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་ལྷ་ཆོས་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་མཛད་པ་ནི”①ཞེས་འཁོད་པ་མ་ཟད་གོ་རིམ་མི་འཆོལ་མི་འཁྲུག་པར་ཐར་ཆགས་སུ། ཐོག་མར་འབྲོམ་སྟོན་པས་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བར་གདམས་པའི་ཚན་པ་དེ་དང་།༼མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བསླབ་གཞིར་བཀོད་པ་དེ་ཡིན།༽ དེ་རྟིང་ནག་ཚོས་འབྲོམ་སྟོན་པར་བཀའ་ལན་དུ་གསུངས་པའི་ཚན་པ། དེ་ནས་ཇོ་བོས་འབྲོམ་སྟོན་པ་ལ་གདམས་པའི་ཚན་པ། མཐའ་མར་འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོ་ལ་བཀའ་ལན་དུ་གསོལ་བའི་ཚན་པ་བཅས་སྲད་བུར་བརྒྱུས་པའི་རིན་བྲལ་དབྱིག་ནོར་གྱི་ཕྲེང་བ་བཞིན་སྣང་བས་ཡིན། ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས། ནག་ཚོས་ལན་དུ་གསུངས་པ།“དེ་རིང་དཀོན་མཆོག་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་རྙེད”②ཞེས་དང་།“དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལགས་པས་སེམས་ལ་འཆང”③ ཞེས་བརྗོད་དོན་གཅིག་ལས་ཕྲོས་བཤད་ཀྱི་ཚན་པ་ཕན་ཚུན་གཟུགས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་ནམ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིན་མེད་ན་མེད་ཐབས་མེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་ཚགས་དམ་འགོ་རྔ་ཚང་བར་མཆིས་པས་ཡིན། ཡོངས་གྲགས་དབང་དུ་བྱས་ན་འབྲོམ་སྟོན་པས་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་ལ་ཐག་རིང་བལ་པོའི་བྱེས་སུ་འགྲིམ་དུས་སུ་གདམས་པའི་ཚན་པ་དེར་གོ་བ་ཀུན་གྱི་ཞལ་སྔ་ན་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་འདི་ཡིན། གཉིས། གཞུང་གི་དབུའི་ཚིག་དོན་འགའི་འགྲེལ་པ་བཤད་པ། ཕྱག་རྩོམ་འདིའི་དབུར། གུང་ཐང་པ་ན་རེ། ཁྱེད་སྙིང་གི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་ཀྱང་། བོད་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོ་ལ་ཧ་ཅང་མཐུན་ཆེ་པར་བསྟན་མོད། འོན་ཀྱང་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལས་ཐབས་བཟང་པོ་བྱས་པས་མི་འགྱོད། ཅེས་པའི་གོ་བ་ཅུང་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །1. ཁྱེད་སྙིང་གི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་ཀྱང་།མཆན་འགྲེལ་ནི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་དང་གདམས་པ་སྟོན་པ་པོ་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཟབ་པའི་མཛའ་གཅུགས་རྣལ་མ་ཞིག་དང་། ཕན་ཚུན་མི་བུ་རིན་ཐང་ཅན་དུ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཤིག མཁས་པ་མཁས་པའི་ནང་ན་མཛེས་པའི་མངོན་སྟངས་ཤིག་དང་། ལྟ་སྤྱོད་སྒོམ་གསུམ་མ་གྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཞེ་ཕུགས་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ར་མདའ་ཞིག ཉ་ཆུ་བཞིན་དུ་བྲལ་གླགས་མེད་པའི་ཟོལ་མེད་དུང་ཞེན་ཞིག་བཅངས་ཡོད་པ་མངོན་འོང་། ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས། “དེ་ལ་སྙེ་ཐང་འཁོར་ནས་གཞུ་འདོམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བར་དུ་སྐྱེལ་ཐུང་མཛད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་ཕྱག་ལ་འཇུས་ནས་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་ཚོད་ཙམ་དུ་སྙིང་གཏམ་སྒྲོས་སུ་གླེང་བ་ན”④ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ལས། འབྲོམ་གྱིས་ལན་དུ་གསོལ་བའི་ཚན་པ་དེར། “མ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་བུ་མོ་བཞིན། །ག་ཤེད་ཐག་རིང་ཁྱིམ་ལ་འགྲོ་དུས་ན། །མ་བུ་སོ་སོར་འཁྲེང་ནས་འབྲལ་བ་བཞིན། །བསླབ་བྱ་རང་སར་བྱེད་ཅིང་སྐྱོངས་པ་ལྟར། །དེང་སང་བདག་ཅག་འབྲལ་གླགས་མེད་ན་ཡང་། །གུང་ཐང་པ་ནི་ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་སེམས། །ངེས་པར་འཁྲེང་ནའང་འཕྲིན་ལས་སྐྱེལ་དུ་ཐལ། །འཕྲིན་ལས་ཅན་དེ་བོད་ལ་སྤྱི་སྙོམས་ཆེ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་ཀྱང་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ཐལ། །བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་ལྷག་པར་འབྲོམ་ལ་བརྩེ། །ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་དེ་རིང་བྲལ་ཏེ་ཐལ། །ཞེས་དང་། ཡུ་མོ་ཤེའུ་སྟོར་བཞིན་དུ་ནག་ཚོ་དྲན། །འདབ་ཆགས་སྒོང་སྟོར་བཞིན་དུ་ནག་ཚོ་དྲན། །ཉ་མོ་ཆུ་བྲལ་བཞིན་དུ་ནག་ཚོ་དྲན། །ཤ་ཕོ་རུ་ཕོག་བཞིན་དུ་ཡིད་མ་ཆེས། །ཆུང་མ་ཁྱོ་བྲལ་བཞིན་དུ་སྣང་མ་འཕྱོ། །ཉི་ཟླ་གཟས་བཟུང་བཞིན་དུ་ཉམས་མ་དགའ”⑤ཞེས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་འདུས་པའི་མཐའ་མ་བྲལ་བའི་དངོས་པོའི་གཤིས་ལས་ཐར་ཐབས་བྲལ་གཤིས། ཐུགས་ཀྱི་འོ་མཚོ་སྐྱོམས་པ་ལས་གདུང་སེམས་རླབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཤར་མར་མཁའ་རུ་འཕྱོ་བའི་གསུང་མགུར་འདི་དག་ལས་རྗེས་དཔག་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ནུས། མ་ཟད། ཁོང་རྣམ་གཉིས་སྐབས་དེའི་ཚེ་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི། མི་འཇིགས་མཁས་པའི་གོ་འཕངས་མཐོན་པོར་གཤེགས་ཏེ་གདུལ་བྱ་དམུ་རྒོད་ཅན་རྣམས་ལ། སྦྱིན་པ་རྣམས་གསུམ་གང་འདོད་གནང་འགྱེད་མཛད་ནས་འགྲོ་དོན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོངས་མུས་ཡིན། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་ལ་ཕན་ཚུན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་དང་གཏང་རག མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དག་སྣང་ཐུགས་ལ་ནར་མར་སྣང་བས་ཡིན་ཏེ། རྐང་དྲུག་བུང་བས་པདྨའི་རོ་བཅུད་གཞིབ་ལ་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ནམ་གཞར་བྲལ་མེད་ཡིན་པ་གོ་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཕྱིས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་མཆོག་བལ་པོར་གཤེགས་ནས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཤ་ཁྲག་གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་རྟེན་འདི་ཉིད་ཁ་བྲལ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་གསུང་དོན་ནི་ཤེས་རབ་སྡོང་བུར། གང་ཞིག་ཡིད་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཉེ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བརྟན་མི་གནས། །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་རིང་བ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་མདོ་དོན་ལས་གོ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །2. བོད་མ་དག་པ།མཆན་འགྲེལ་ནི། མ་དག་པ་ནི་རྒྱུ་དུས་སུ་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྟངས་ནོར་བའམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ། ཡང་ན་འབྲས་དུས་སུ་འབྲས་བུ་ངན་པ་སྨིན་པར་གོ དེ་ཡང་། བརྟན་གཡོའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་ལ་བློ་མིག་ལྡོངས་ཤིང་། དམུ་རྒོད་མི་བསྲུན་སྡིག་ཏོ་ཅན་ཤ་སྟག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ལས་འབྲས་ལ་བསྐུར་བ་འདེབས། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ། བྱས་པ་དྲིན་དུ་མི་གཟོ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མོན་ཡུལ་རྡོར་གཅོད་དུ་བྱེད་པ། དགེ་བོགས་ཡ་རབས་སྣང་བའི་མེ་སྟག་ཡལ་ལ་ཁད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫུད་ལམ་ཐུར་ལ་བདེ། གཟུ་ལུམ་ཐོ་ཅོའི་མ་རབས་སྤྱོད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སྦལ་པ་རྨ་ཅན་དང་ཆུ་ངན་ལམ་ཞུགས་བྱེད་ལ་གོ་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཞིབ་པར་འཆད་པ་ལ། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་མ་དག་པ་ངན་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གཏམ་ངག་ཏུ། ལུང་ཆུང་རེ་ལ་དཔོན་ཆུང་རེ། །བླ་མ་རེ་ལ་ཆོས་ལུགས་རེ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཁམས་ཧྲིལ་པོ་ཁ་ཐོར་སྣ་ཐོར་དང་། ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ངན་རྒུ་སྡུག་ཇུས། སྐྱ་ཟད་སྔོ་ཟད་དུ་སོང་ནས་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་སྒྲིག་གཞི་མེད་པ་མ་ཟད། བཙན་པོ་གྱད་མིས་གཉོམ་ཆུང་གཉའ་ནས་གནོན་པ། བདེན་པ་ཡོད་ཀྱང་བསྙད་ས་མེད་པ། མི་བདག་བདག་ཏུ་རེ། བདག་པོ་སྒོ་ཁྱིར་འདོན་པའི་སྣ་ནག་མ་སྙིགས་མའི་དུས་སྐབས་ཤིག ཡིན་པ་མ་ཟད། གཞན་ཡང་། སྡེ་གཟར་དང་ནང་འཁྲུག་ནང་དམེའི་ཁྱི་ཚོགས་ནང་མུར་གྱི་ཡོ་ལང་སྤྲིན་ལྟར་འཕྱོ་བའི་དུས་ཤིག་སྟེ། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས། “དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས།༼འཕྲང་ཁ་བེར་ཆུང་ལ༽ ཤ་ཟན་ཙམ་ཟན་གྱི་འཁྲུག་པ་འདི་བསྡམས”⑥ཞེས་དང་། མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལས། “ལ་སྟོད་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ནི་དགྲ་འཇིགས་ཆེ། །ཞེ་སྡང་ངན་སྔགས་ཚོགས་ལ་གཟབ་པར་འཚལ། །ཉང་ཤབ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ནི་སྨྲེ་མཆུ་མང་། །ལོང་གཏམ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གཟབ་པར་འཚལ། །སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཁྲེལ་གཞུང་ངན”⑦ཞེས་པའི་གསུང་ལས་རྟོགས་ནུས་པ་དང་། འབངས་ཀྱི་འཚོ་ཚིས་ཕོངས་ཤིང་མཁོས་དམན་ཁ་སྟབས་ཞན་པ་སྐྱ་ཟད་སྔོ་རྡུགས། དྲང་པོའི་མཐའ་མི་སྐྱོངས་ཤིང་གཅམ་གསག་མི་དགེའི་ལས་ལ་འཇུག་པ། གཞོགས་སློང་སྡིག་ཁམ་པོ་ཆེའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པས་ཡིད་ལ་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ཚོར་བ་ངམ་ཤུགས་སུ་བསྟེར་བ་སྟེ། བཀའ་ཆེན་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཁྲིད་ཡིག་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའི་ནང་བྱང་དུ་དབུལ་ཕོངས་ཕ་ཡིས་ཤ་གཟུགས་འཁྱེར་ནས་འཚོ་བ་བཙལ་བའི་སྐོར་དང་། དཔེ་ཆོས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། “སྔགས་པ་ཡེ་འབྱུང་བྱ་བས་དབུས་སུ་མར་ནག་འཚོང་བས། སྲང་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བྱས་ནས། དང་པོ་སྲང་ཆུང་ཤོས་ཕུ་ཐུང་ནང་དུ་སྦས། སྲང་ཆེ་བ་མི་ལ་བསྟན། ཚོང་བྱེད་ཁར་གཞན་གྱིས་བྲེ་སྲང་བསྡུར་བས། སྲང་ཇོ་བོའི་ཆེ་བར་བྱུང་བས། ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། བྲེ་སྲང་གང་དགའ་བ་ལ་གྱིས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནས་ཉོ་བ་བག་ཙམ་ཡེངས་པ་ལ། ཕུ་ཐུང་ནང་གི་སྲང་དང་བརྗེས་ནས་ཚོང་བྱས་ལོ”⑧ཞེས་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་མ་དག་པ་སྟེ། བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉག་ཕྲ་བ་རླུང་ཁྲོད་ཀྱི་མར་མེ་བཞིན་སྣང་ལ། བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གནམ་གྱིས་ས་བཀབ་པ་ལྟར་གྲངས་མེད་བྱོན་ཡོད་ཀྱང་། བསླབ་གསུམ་གྱི་ཕྲ་ཞིབ་ཉམས་ལེན་ཁག་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་འབྱོར་བ། ཧྭ་ཤང་ལྟ་བ་སྟེ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ལོག་ལྟ་མུ་མེད་ལ་འཇུག་པ། ཆོས་རྫུ་ཅན་མང་མང་གིས་འདུལ་ཁྲིམས་རླུང་ལ་སྐུར་ནས་སྦྱོར་གྲོལ་སོགས་ཉམས་ལེན་བྱ་བ་སྟེ། བསླབ་གསུམ་དང་འགལ་བའི་འཆལ་སྤྱོད་སྣ་རིས་སྤུ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་མིན་བསྟན་པར་རློམ་པ་དང་། ཆོས་མིན་ཆོས་པར་སེམས་པས་རྒྱལ་བའི་དྲི་མ་མེད་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ། ལྟར་སྣང་དུ་འགྲེལ་བ་དུ་མ་ཐོན་པས་མ་དག་པ་ལགས། རྒྱ་གར་གྱིས་བཀའ་རྩོམ། རྒྱ་ནག་གིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ། བོད་ཀྱི་རྒྱུད་རྩོམ་ཞེས་ཁུངས་ཐུབ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟར་སྣང་སྤང་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟར་གང་སར་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཤམ་ཐབ་སྔོན་མོས།“ཨ་མ་ལགས། ཆང་རྫ་མ་གང་འཁྱེར་ཤོག་དང་བསྟན་བཅོས་པུ་ཏི་གཅིག་བརྩམས་ཆོག”⑨ཞེས་དང་། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས།“ལྷ་བཙུན་པའི་ཞལ་ནས་འོ་སྐོལ་བོད་འདིར་བསྟན་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བྱུང་གདའ། བྲག་རྒྱབ་པའི་རྒན་པོ་ཅིག་ཤེད། ངའི་རིང་ལ་ཤམ་ཐབས་འཆིང་ལུགས་གསུམ་བྱུང་ཟེར”⑩ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་གྲངས་མེད་གདའ། གཞན་དུ་ན། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཚ་གྲང་བཞིན་འགལ་བར་བཟུང་ནས་ཁྱད་གསོད་བྱ་བ་དང་། ལྟ་སྤྱོད་ཡ་བྲལ་ཞིང་ཆོས་ལོག་གི་རྣམ་གྲངས་འབྱམས་ཀླས་པ་ཐོན་པ་སོགས་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་འགྲིབས་པས། ཇོ་བོ་རྗེས་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་བོན་སྟོན་རྣམས་ལ་ཞལ་འཛུམ་ནག་ཏིང་ཐེངས་དུ་མར་སོང་དོན་ཡང་གནད་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གཉིས། དེ་བཞིན་ནག་ཚོ་དང་ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་ནས་གཙོ་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་དང་དཔོན་ཆེན་རྣམས་པས། དཀའ་བ་དུ་མ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེ་མཆོག་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཆེད་ཀྱང་། དེ་ལྟའི་ཆོས་ལོག་དག་ཚར་བཅད་དེ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེར་དག་ཐེར་བྱ་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །3. བློ་ངོ་ལ་ཧ་ཅང་མཐུན་ཆེ་པར་བསྟན་མོད།མཆན་འགྲེལ་ནི་མཁས་པ་མཁས་པའི་ནང་ན་མཛེས་ཞེས་པ་ལྟར་ནག་ཚོས་ཇོ་འབྲོམ་རྣམ་གཉིས་ལ་རྟོག་པའི་གཏིང་རུམ་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དག་སྣང་ཚད་མེད་མཆིས་ཀྱང་། བོད་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བོ་རང་ག་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཟོལ་བསྟན་ནས་ཚད་འདས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་བཀུར་སྟི་མ་བསྟེན་པའི་དོན་མིན་ནམ་སྙམ། ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས། ཇོ་བོས།“ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱད། །རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་ཁོ་བོ་གདན་དྲངས་ནས། །ཁྱེད་ཀྱི་བཞེད་པ་བསྒྲུབ་ནས་སོང་ལགས་སམ། །ང་དང་བྲལ་བརླག་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །ཚིམ་པ་མེད་པར་དམ་ཆོས་བླང་བའི་ཕྱིར། །ཐག་རིང་བལ་བོའི་ཐང་ལ་རྒྱུགས་པ་ན། །བརྩེ་བས་ཁོ་བོར་འཁྲེང་བ་མི་གདའ་འམ”11ཞེས་འཁོད་པ་སྐབས་དེའི་གནད་སྟངས་གཤའ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན། ཇོ་བོ་རྗེ་དབུས་སྙེ་ཐང་དུ་ཕེབས་གྲུབ་པ་དང་། ཁོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་སྲིད་ཞུ་ཞབས་ཏོག་ཞུ་མཁན་འབྲོམ་སྟོན་པ་མཆིས་པ་དང་། ཇོ་བོ་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཡང་ལེགས་པར་གྲུབ་པས་ལོ་ཙཱ་བ་མཆོག་དམ་ཆོས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེར། ཚིམ་མེད་ཐོས་བསགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདུས་པའི་ཐ་མ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་བཞིན། ཇོ་འབྲོམ་དང་ཞལ་གྱེས་པའི་སྐྱེ་བོ་རང་ག་བའི་ངང་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་མིན་ནམ་སྙམ། ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས། ནག་ཚོས་ལན་དུ་གསུངས་པ།“བདག་ཀྱང་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཀྱི་བར། །ཕྱག་ཕྱིར་འབྲང་ཞིང་སྡོད་པ་འོས་ན་ཡང་། །ས་བདག་ཁྱོད་ལ་མཆོད་ཡོན་འཕྲོད་པས་ན། །འགྲོ་འམ་འདུག་ཀྱང་སེམས་ཁུར་ཆུང་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ལས། འབྲོམ་གྱིས་གསོལ་བ། འཕྲིན་ལས་ཅན་དེ་བོད་ལ་སྤྱི་སྙོམས་ཆེ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་ཀྱང་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ཐལ”13ཞེས་པ་བཞིན་དོན་ལ་གནས་སོ། །4. འོན་ཀྱང་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལས་ཐབས་བཟང་པོ་བྱས་པས་མི་འགྱོད།མཆན་འགྲེལ་ནི་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལྷ་བླ་མ་ཁུ་དབོན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་མཛད་པའི་ནག་ཚོ་དང་། འབྲོམ་སྟོན་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་དཔོན་ཆེན་དང་སྟོན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རེ་དང་མ་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་པར་དག་ཐེར་དང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གོང་ནས་བླ་རུ་སྤེལ་ཆེད་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་དྲངས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དེར་གོ་བ་དང་། ལས་ཐབས་བཟང་པོ་ནི་ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་ནས་ཇུས་དང་བྱ་ཐབས་བཟང་པོའམ་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་གདན་དྲངས་པར་གོ་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཞིབ་ཏུ་འཆད་པར་བྱ་སྟེ། ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བར་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་བློ་རྣོ་བའི་བོད་ཕྲུག་བདུན་བཏང་ཀྱང་གདན་མ་དྲོངས། དེ་ནས་སླར་ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་མཆོག་རྟོལ་རུང་སྔར་བཞིན་མ་དྲོངས། དེ་ནས་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་དུ་ཕེབས་པ་དེ་གདན་འདྲེན་དུ་བཏང་བས་ཁོང་གི་སྲོག་ལ་བསྡོས་ཏེ། དཀའ་བ་དུ་མ་སྤྱད་པས་ད་གཟོད་གདན་འདྲེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་མཆོག་ཕེབས་ལམ་དུ་གཟིམ་ཁྲི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར། དེ་ཡང་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས།“རྒྱ་གར་མཐའ་ཁོབ་ཏུ་བྱོན། སྙུག་མའི་ཁང་པ་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པས། ཨ་ཙ་རས་གསེར་ཡོད་པར་ཤེས་ནས། གསོད་པའི་གྲོས་བྱེད་པ་ལོ་ཙཱ་བས་མཁྱེན་ནས། ཡང་མུ་སྟེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་དུ་ནང་པའི་བསྟན་པ་འཕེལ་གྱིས་དོགས་ནས། ཇོ་བོ་བཀྲོང་མི་བཏང་། བལ་ཡུལ་དུ་བྱོན་པའི་དུས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་སེང་སྐུ་གྲོང”14ཞེས་འཁོད་པ་ལས་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་སྟོན་ཆེན་རྣམས་པས་སྐུ་ཚེགས་དུ་མ་བསྐྱོན་གནང་བ་ཟུར་བསྟན་ལེབ་མཐོང་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་པའོ། ། ཇོ་བོ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཐབས་མཁས་ཇི་ལྟར་མཛད་ཚུལ་ལ། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས།“ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པར་དགོངས། ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་དང་པོའི་ཆེད་སོ་ཡོད་པས། ཕར་བསྐྱལ་བར་བཞེད། ལྷ་བཙུན་པ་ཇོ་བོ་བཞུགས་པ་ལ་དགྱེས་ཀྱང་ཞུ་བ་འབུལ་མ་ནུས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ཀྱང་ནན་ཏན་མཛད་མ་ནུས། གུང་བློན་ཆེན་པོ་ཕེར་བ་ཙམ་གྱིས་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་། བསམ་ཡས་ལ་སོགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དགེ་འདུན་མང་པོ་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྙན་དུ་གསོལ་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་ཇོ་བོ་བོད་དུ་བཞུགས་པ་ལ་དགྱེས་པ་ལགས་ཞུས་པས། ཇོ་བོ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གྲངས་མང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱ་གར་ན་ཡང་དཀོན། དེ་ཙམ་བཞུགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞུགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བཞུགས་ཏེ་མཆི་གསུང་ནས། བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་མང་པོ་མཛད། དེ་ཐམས་ཅད་ང་འོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ན། ངས་དགེ་འདུན་གྱི་བཀའ་མི་ཅོག་པར་དམ་བཅས་པ་ཡིན་གསུང་ནས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་དེས་སྤོབས་པ་སྐྱེས་ནས། བོད་དུ་བྱོན་པའི་ཞུ་བ་བྱས། ཇོ་བོས་ཞལ་གྱིས་བཞེས”15ཞེས་དང་། བཀའ་གདམས་རྩོམ་རིག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ལས།“འབྲོམ་གྱིས་དབུས་གཙང་གི་སྟོན་ཆེན་རྣམས་ལ་ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་དུ་ཕེབས་པར་བསྐུལ་བའི་སྤྲིངས་ཡིག༼ཚིགས་བཅད་བཅུ་དགུ་པོ་ཅན་ཞིག་མཆིས་པ་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ནང་འཁོད་པ་དེ་ཡིན༽ སྤྲིངས་ཡིག་འདི་ནི་འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོ་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་པ་གསན་རྗེས་ཁམས་ལྡན་མའི་ཡུལ་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཤིང་། འཕན་ཡུལ་ཕོད་མདོར་ཞང་ཕྲང་ཁ་བེར་ཆུང་བྱ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེམས་བཀྲུར་བྱོན་ཞིང་། ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཡུལ་གྱི་འཁྲུགས་པ་འདུམ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་རང་གི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སློབ་དཔོན་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་བསྐྱལ་བ་དང་། གནས་བརྟན་ཀ་བ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཁྱོད་ལ་བསྐུར་བར་བྱ་ཡི། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐུལ་མ་མཛད་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཤོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངག་བཅོལ་གནང་སྟེ། མཁས་ཐབས་ཀྱིས་ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཤོག་འཕྲིན་གྱི་ནང་དུ་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་དག་མི་ཆེན་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་མཚན་ནས་སྨོས་པ་དང་། ཀ་བ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྐུལ་མ་ཁྱབ་ཆེ་བ་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐབས་དེའི་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཐོས་པ་དང་མ་མཐོང་བ་མེད་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྤྱི་ཕན་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ལ་གཞན་གྱིས་དོ་ཟླ་མི་ཆོག་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའང་ཡིན་པར་སྙམ་ཞིང་། འབྲོམ་སྟོན་གྱི་ཐུགས་ཟབ་ཅིང་དཀྱེལ་ཡངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤོག་འཕྲིན་འདིའི་མཐུ་ལས་དབུས་གཙང་གི་མི་ཆེན་དང་སྟོན་ཆེན་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་མང་ཡུལ་དུ་ཇོ་བོ་བསུ་བར་འབྱོར་ཞིང་། དེའི་མཐུ་ལས་ཇོ་བོའི་འཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་བོད་ཧྲིལ་པོས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ”16ཞེས་ཁོང་རྣམས་པའི་ཆོས་རྣམ་འབྱེད་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་རྩིས་ཟིན་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་བགྱི་བ་ཡོད་རྒུ་ནི། བློ་ལྡན་དགྱེས་པའི་བཟང་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་དང་། རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་གིས་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་། ཐབས་མཁས་སྤྱོད་པས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་དང་། ས་དར་རྡོ་དར་བཞིན་སྤེལ་བར་ཕྱག་རྗེས་ཧི་མ་ལ་ལས་ཆེ་བར་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད་དོ། །མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། བྱིས་པའི་དུས་ནས་རྒས་ཤིང་ཁོག་པའི་བར། །སེམས་ཀྱི་ཁྱེར་སོ་ཇི་ཙམ་བརྗེས་གྱུར་པ། །རང་གིས་མྱོང་བས་དཔྱད་ན་ཤེས་ནུས་པས། །ད་ལྟའི་འཆར་སྒོ་འདི་ལ་ཡིད་རྟོན་ཅི། །ཞེས་རང་ལུགས་གཏད་སོས་ཕོངས་ཤིང་ཡིད་བརྟན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་མཆིས་པའི་རང་སྣང་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་བློ་མིག་ལྡོངས་པའི་འགྱུར་བག་གཤའ་མ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོ་མོའི་ལྟ་ཚུལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ལས་མ་འདས་ན་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྱན་དཀྱུས་རིང་བའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་དང་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གནང་རྒྱུའི་འདུན་མ་སྙིང་བཅངས་ཞུ། །མཆན་དང་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས། ①②③④⑤⑦11 ལེགས་པར་བཤད་པ་བཀའ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་གཅེས་བཏུས་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 【M】 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1996ལོའི་ཟླ6པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར། ཤ70 ཤ76 ཤ77 ཤ71 ཤ80-81 ཤ75ཤ78-79⑥⑩1213བཀའ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ་ཕ་ཆོས་བཞུགས་སོ། ། 【M】 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1996ལོའི་ཟླ6པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར། ཤ128 ཤ102ཤ102-103ཤ131⑧གངས་ཅན་རིགས་བརྒྱའི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །【M】 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990ལོའི་ཟླ4པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར། ཤ223⑨རྒྱ་བོད་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་ཀུན་བཏུས། 【M】 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2018ལོའི་ཟླ་8པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ཤ18814བོད་ཀྱི་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་རྩོམ་རིག་ལས་བཀའ་གདམས་རྩོམ་རིག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ། 【M】 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2018ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོར་པར་ཐེངས་དང་པོ་བརྒྱབ། ཤ579-580

རང་རྒྱལ་གྱི་ཚན་རིག་པས་སླར་ཡང་གཏེར་ཁ་རིགས་གསར་པ་གཉིས་རྙེད་འདུག

རྩོམ་སྒྲིག དོན་འགྲུབ་མཚོ། ཡོང་ཁུངས། མི་དམངས་དྲ་བ། བཤེར་འབེབས། རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་།ཉེ་ཆར། རྒྱལ་སྤྱིའི་གཏེར་རྫས་རིག་པའི་སློབ་ཚོགས་གཏེར་རྫས་གསར་པའི་མིང་འདོགས་དང་རིགས་དབྱེ་ཆེད་ལས་ཨུ་ལྷན(IMA-CNMNC)གྱིས་ཞིབ་དཔྱད་དང་འདེམས་ཤོག་འཕངས་ཏེ་ནུབ་བྱང་སློབ་ཆེན་ས་གཤིས་རིག་པའི་ཚན་ཁག་དང་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་སྒུལ་ཤུགས་རིག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་ལིའུ་ཕུ

ལོ་13རིང་ལམ་ཐིག་གཅིག་གི་ཐོག་སྐྱེལ་འདྲེན་ལས་ལ་གཞོལ་བ།

ཉེ་ཆར། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་པུའུ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་ཀྱིས་2023ལོའི“སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་ཡག་ཤོས”ཀྱི་མིང་ཐོ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གཉེར་སྐྱོང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བཅིངས་འགྲོལ་ཡན་ལག་ཀུང་སིའི་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་ཡོད།ཇ་བསྲུབས་མ་ཕོར་པ་གང་བཏུངས་རྗེས་ཉིན་གཅིག་གི་ལས་འགོ་ཚུགས་པ།ཐོ་རེངས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་6པ་ཡོལ་ཙམ་ལ་ནམ་ལངས་མེད་ཀྱང་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་མལ་ལས་ལངས་ནས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་7པར་རྔ་ཆེན་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་སྤྱི་ཁྱབ་ས་ཚིགས་སུ་ཡོང་ནས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཨང་གྲངས་18པ་དུས་ཐོག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད།བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་གདོང་དང་སོ་འཁྲུ་སྐབས་བཟའ་ཟླས་ཁོང་ལ་ཇ་བསྲུབས་མ་དང་རྩམ་པ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ཞིང་། བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས“ངས་ཉིན་ལྟར་ཞོགས་པ་གོམས་གཤིས་ལྟར་ཇ་བསྲུབས་མ་ཕོར་པ་གང་བཏུངས་པ་དང་སྤགས་དཀར་ཡོལ་གང་བཟས་རྗེས་གཞི་ནས་ལས་ཀར་འགྲོ་གི་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་བཟའ་ཟླའི་གཟུགས་པོ་དེ་ཙམ་ཐང་པོ་མེད་པས་མིག་སྔར་ཁྱིམ་དུ་ངལ་གསོ་བརྒྱབ་ནས་སྡོད་པ་ལས་ལས་ཀར་འགྲོ་གི་མེད་ཅེས་བརྗོད།བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་དང་བཟའ་ཟླར་བུ་མོ་གཅིག་ལས་མེད་པ་དེ་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་ཀྱི་བུ་བཅོལ་ཁང་ཞིག་ཏུ་དགེ་རྒན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། “བུ་མོ་ལས་ཀར་ཕྱིན་ནས་ཁྱིམ་དུ་ང་དང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལས་མེད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས། ང་རང་འདི་ལོ་ལོ་51ལ་སླེབས་པས་ལོ་ཁ་ཤས་སོང་རྗེས་རྒན་ཡོལ་ཞུ་རྩིས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད།རྔ་ཆེན་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་སྤྱི་ཁྱབ་ས་ཚིགས་སུ་སླེབས་རྗེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་སྔོན་ལ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ལ་སྐྱོན་ཡོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་། འདི་ནི་ཁོང་གི་ཉིན་ལྟར་གྱི་འཆར་ཅན་ལས་ཀ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ལ་སྐྱོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལས་མེད་ཀྱང་དུས་ཐོག་སྙན་སེང་ཞུས་ནས་བཟོ་བ་ལས“སྐྱོན་ཤོར་བའི་རླངས་འཁོར་གཏོང་མྱོང་མེད” ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས“སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་རླངས་འཁོར་ལམ་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་གིན་སྐྱོན་ཤོར་ནས་འགྲུལ་པའི་ལས་ཀར་འཐུས་ཤོར་ཡོང་བའི་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་འདུག”ཅེས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་13རིང་ཁོང་གིས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྒྲིག་སྲོལ་ལས་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་འགལ་མྱོང་མེད།སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གཅིག་ལས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་པ།2011ལོར་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་ཞིག་ཏུ་དངོས་སུ་གྱུར། ཁོང་གིས། དེ་སྔོན་ངས་ཡུལ་སྐོར་རླངས་འཁོར་དང་བདལ་གཏོང་རླངས་འཁོར་གཏོང་མྱོང་ཡང་མཐར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བའི་གྲས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ཟླ་རེར་གཏན་འཇགས་གླ་ཕོགས་ཕུད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ད་དུང་ཁོང་ལ་འགན་བཅོལ་ལྔ་དང་མ་དངུལ་གཅིག་ཉོས་ཡོད་པས་ཁོང་ཧ་ཅང་བློ་ཡིད་ཚིམ་པོ་བྱུང་ཡོད། “ངས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཐོག་མར་གཏོང་སྐབས་ཁྲའེ་ཡིའུ་སྣུམ་སྤྱོད་པའི་རླངས་འཁོར་ཡིན། 2015ལོ་ནས་བཟུང་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཨང་གྲངས་18པ་དེ་གློག་སྒུལ་རླངས་འཁོར་ལ་བསྒྱུར་ཡོད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས། ངས་ཐོག་མར་གཏོང་བའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྨི་10ཡོད། ད་ཆའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྨི་12ཡོད་པ་དང་རླངས་འཁོར་ནང་སྡོད་ས་43ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དགུན་དུས་དྲོད་རླངས་ཀྱང་ཡོད་པས་སྐྱིད་སྣང་དོད་ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཡང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད།རྔ་ཆེན་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་སྤྱི་ཁྱབ་ས་ཚིགས་ནས་ཐོན་རྗེས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཨང་གྲངས་18པ་བབས་ཚུགས་རེར་སླེབས་རིམ་བཞིན་རླངས་འཁོར་ནང་འཛུལ་མཁན་དང་འབབ་མཁན་གྱི་འགྲུལ་པ་མང་པོ་ཡོད། “གཟའ་ཟླ་བ་ནས་གཟའ་པ་སངས་བར་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལས་ཀའི་དུས་ཚོད་དང་ལས་ཀ་གྲོལ་བའི་དུས་ཚོད་དང་། སློབ་གྲྭར་འགྲོ་དུས་དང་སློབ་གྲྭ་གྲོལ་དུས་བཅས་སུ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ལ་སྡོད་མཁན་གྲོང་མི་མང་པོ་ཡོད། དེ་སྔོན་སློབ་གྲྭ་བརྒྱུད་སྐབས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཡང་དུས་ཐུང་འགག་པའམ་ཡང་ན་རླངས་འཁོར་དལ་པོ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་གྱི་ཡོད། ལོ་འདི་དག་རིང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁུལ་དུ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་ལམ་ཡོད་པས་རླངས་འཁོར་འགག་པའི་གནས་ཚུལ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་བརྗོད།སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་གཱ་གཅིག་གིས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་དཔང་བྱེད་པ།“ང་རང་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་བྱས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་སུ་ད་དུང་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་རེར་སྤ་སེ་འཚོང་མཁན་རེ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་བརྗོད། དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་ད་ལྟའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཚང་མར་སྤ་སེ་འཚོང་མཁན་མེད་པ་དང་། འགྲུལ་པས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་གཱ་བཟོ་ཆོག་པའམ་ཡང་ན་དངུལ་སིལ་མ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་རླངས་འཁོར་ནང་འཛུལ་རྗེས་རང་འགུལ་ངང་གཱ་སྤྱོད་པའམ་ཡང་ན་དངུལ་སྤྲོད་ཆོག་གི་ཡོད།ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་དངུལ་སྤྲོད་སྟངས་སྣ་མང་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་གཏོང་བའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཨང་གྲངས་18པར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་གཱ་དང་། དངུལ་ཁང་གཱ སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་གཱ་བཅས་སྤྱོད་ཆོག་པ་ཕུད་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ནས་དངུལ་སྤྲོད་མཁན་གྱི་འགྲུལ་པའང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྒུལ་བདེའི་གཏོང་སྤྲོད་བྱ་ཐབས་ལས་མི་རྣམས་འགྲོ་སྐྱོད་བྱེད་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། “མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤ་སེ་འཚོང་བ་ནས་སྒུལ་བདེའི་གཏོང་སྤྲོད་བར་ངས་ལྷ་སའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་བརྗོད། འདི་ལོ་ལྷ་སས་ནུས་རྒྱུ་གསར་པའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཁག་གཅིག་བརྗེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་བས་ཁོང་གིས་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ལོ་13རིང་། བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུར་ཕུལ་བྱུང་ཁ་ལོ་བའི་དཔེ་སྟོན་ལས་གནས་དང་བདེ་འཇགས་དཔེ་དམག་སོགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་རབ་དང་རིམ་པ་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ལ། 2022ལོར་ཁོང་ལ་ད་དུང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་རིམས་ནད་འགོག་རྒོལ་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་བྱ་དགའ་ཡང་ཐོབ་ཡོད།སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུས་མི་སེམས་འགུལ་བའི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས“བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ངང་འགྲུལ་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི”དམིགས་ཡུལ་གཞིར་བཟུང་ངལ་བ་དང་འཁང་ར་གཉིས་བཟོད་དང་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གིས་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཉེ་འགྲམ་གྱི་ལས་རོགས་ཚོར་བདེ་འཇགས་ངང་རླངས་འཁོར་གཏོང་བ་དང་འགྲུལ་པར་གུས་ཞབས་བྱེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དངོས་འབྲེལ་ཐེབས་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་འགན་འཁྲི་ནན་ཏན་འཁུར་བ་དང་དོ་དོ་ནན་ནན་བྱེད་མཁན་ཁ་ལོ་བ་གྲངས་མེད་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཉིན་མོ་རེ་རེར་ལྷ་སའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ལས་རིགས་ལ་ནུས་ཚད་གསར་པ་འཕེལ་བ་དང་བཀྲག་མདངས་གསར་པ་སྣོན་བཞིན་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ནོར་བུ་གཡུ་སྒྲོན།

༄༅།།རླངས་འཁོར་ཁེ་ལས་མང་པོས་རླངས་འཁོར་གྱི་རིན་གོང་བཅག་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ།

ཟླ་4ཚེས་1ཉིན། རླངས་འཁོར་ཁེ་ལས་མང་པོས་རིན་གོང་གཅོག་པ་དང་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་སྒོར་5000ནས་སྒོར་ཁྲི་2བར་ཟིན་ཡོད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། ཝུའེ་ལའེ་ཀུང་སིས་སྣུམ་སྒུལ་རླངས་འཁོར་བརྗེ་བའི་གསབ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10བཏོན་པ་རེད། ཟླ་4ཚེས་1ཉིན། ཝུའེ་ལའེ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ“འཛད་རྫས་རྙིང་ཚབ་གསར་བརྗེའི་བྱ་སྤྱོད”དང་ལེན་བྱ་ཆེད། ཝུའེ་ལའེ་ཡིས་སྣུམ་སྒུལ་རླངས་འཁོར་བརྗེ་བའི་གསབ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10འདོན་རྒྱུ་བསྒྲགས་པ་དང་། དེ་ནི་ཝུའེ་ལའེ་ཡི་2024ལོའི་གློག་འཁོར་ཐད་སྤྱོད་རྒྱུ་སྟེ། ཟླ་4ཚེས་1ཉིན་ནས་བཟུང་། སྣུམ་སྒུལ་རླངས་འཁོར་སྤྱོད་མཁན་གྱིས་ཝུའེ་ལའེ་གློག་འཁོར་གསར་པ་བརྗེས་ན། སྒོར་ཁྲི་1གི་འདེམས་འཇུག་ཐེབས་རྩའི་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ་སྟེ། བསྡོམས་པས་སྒོར་ཁྲི་1.5ཡི་འདེམས་འཇུག་ཐེབས་རྩ་དང་། སྒོར་6498ཅན་གྱི་NIO Phoneཉོ་བྱེད་འཛིན་ཤོག་གཅིག་དང་། སྒོར་3600ཡི་གློག་བརྗེ་འཛིན་ཤོག་(36)དང་སྒོར་4560ཡི་ཁོངས་ཡོངས་ཕྱོགས་སྟོན་རོགས་འདེགས(NOP+)ཀྱི་ལོ་གཅིག་གི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དབང་སོགས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། ཧུང་མོང་ཀྲི་ཤིང་Appལས་མངོན་པར་གཞིགས་ན། ཝུན་ཅེ་M7གསར་པའི་འཇུག་སྒོའི་པར་གཞི་——M7 Plusཆེ་བ་སྡོད་ས་ལྔ་ཡོད་པའི་གློག་འཁོར་གྱི་རིན་གོང་སྒོར་ཁྲི་22.98བར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་སྒོར་ཁྲི་2བཅག་ཡོད། ཞའོ་ཕུང་རླངས་འཁོར་གྱིས་2024ལོའི་ཞའོ་ཕུང་G9རྟགས་ཅན་གྱི་གློག་འཁོར་ཉོས་ན། གསབ་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། དུས་བཀག་ནང་ད་ལྟ་ཐོན་ཟིན་པའི་གློག་འཁོར་སྒོར་ཁྲི་2བཅག་ནས་སྒོར་ཁྲི་24.39བར་ཕབ་ཡོད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། རླངས་འཁོར་བཟོ་གྲྭ་དང་པོ-ཏཱ་ཀྲོང་གིས་དུས་བཀག་ནང་དངུལ་སྨར་ཁ་གསབ་སྒོར་5000བར་མང་དུ་བཏང་། རླངས་འཁོར་བཟོ་གྲྭ་དང་པོ-ཏཱ་ཀྲོང་གི་གཞུང་ཕྱོགས་སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་སྟེགས་ཀྱིས་ཟླ་4ཚེས་1ཉིན་ནས་ཟླ་4ཚེས་23ཉིན་བར། དུས་བཀག་ནང་གསབ་དངུལ་གསབ་སྣོན་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། དེའི་ནང་དངུལ་སྨར་ཁ་གསབ་སྒོར་5000བར་མང་དུ་བཏང་བ་དང་རླངས་འཁོར་བརྗེ་བའི་གསབ་དངུལ་སྒོར་4000བར་མང་དུ་བཏང་བ་དང་། ཐན་གཡོད་དང་། ཐན་གཡོད་X ཐན་གཡོད་GTE མའེ་ཐེང་བཅས་ལ་དུས་བཀག་ནང་ཚོང་ལས་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་བྱེད་གླ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད།

མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི2024ལོའི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མགོ་ཚུགས་པ།

ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར། མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི2024ལོའི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཞིང་། མགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོའི་སྟེང་རླངས་འཁོར་དང་ཁྱིམ་སྤྱོད་གློག་ཆས་དང་། ཁྱིམ་ཆས། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས། སྣུམ་གྲུབ་མ། རྒྱུན་སྤྱོད་དངོས་ཟོག་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས20ལྷག་གིས་ཡུལ་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་དང་བྲིན་ཚོང་བྱས་པ་མ་ཟད། “དག་གཙང་གི་མཚོ་ལྷོ་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ཁེ་ལས་ཀྱི་དམངས་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་པ”དང“དག་གཙང་གི་མཚོ་ལྷོ་དང་ཁྱིམ་སྤྱོད་གློག་ཆས་རིན་གོང་མར་ཕབ་པ”ཞེས་པའི་ཆེད་དོན་བྱེད་སྒོ་གཉིས་དུས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་བ་རེད།མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱིས“འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལོ”གཙོ་རྐང་དུ་བྱས་ནས“སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཛད་སྤྱོད་བརྟན་བརླིང་ངང་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པ་གསར་པའི་འཛད་སྤྱོད་སྐྱེད་སྲིང་དང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ”བཅས་ཀྱི་བྱ་བའི་བླང་བྱ་ལྟར། “སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་སྒོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི”མཉམ་སྒུལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དོན་མ་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རྣམ་གསར་པ་དང་། རྣམ་པ་གསར་པ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་པ་བརྒྱུད། ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པ་དང་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་རབ་དང་རིམ་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང་། འཛད་སྤྱོད་བསྐྱར་འཕར་ཇེ་ལེགས་སུ་་འགྲོ་བར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་བྱས་རྗེས་གསར་བ་འབུལ་རྒྱུ་རེད།ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། རྗེས་མར་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ།“མཚོ་ལྷོ་མི་དམངས་མཚོ་ལྷོ་ལ་དགའ་བ་དང་འཛད་སྤྱོད་མཚོ་ལྷོ་རུ་བྱེད་པའི”འདུ་ཤེས་ཧུར་ཐག་སྒོས་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་གཙོར་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་འཛད་སྤྱོད་པར་ཕྱོགས་པའི་མུ་འབྲེལ་བྲིན་ཚོང་བྱེད་སྒོ་ཐེངས30ལྷག་སྤེལ་བ་དང་། ས་གནས་དེ་གའི་ཁེ་ལས200ལྷག་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་རླངས་འཁོར་དང་། ཁྱིམ་སྤྱོད་གློག་ཆས། ཁྱིམ་ཆས་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བྱས་ནས་འཛད་སྤྱོད་འབོར་ཆེན་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་དང་། དྲ་ཐོག་ཚོང་པའི་ཐད་གཏོང་དངོས་ཟོག་ཕྱིར་འཚོང་འགྲན་བསྡུར་དང་། “6·18”དྲ་ཐོག་ཉོ་སྒྲུབ་དུས་ཆེན། “དྲ་ཐོག་ལོ་གསར་གྱི་མཁོ་ཆས་དུས་ཆེན”སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས། གྲངས་གཞིའི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། “དཔྱིད་ཀྱི་ཞོགས་པའི་དུས་ལ་ཁྲི་ཀར་བསྐྱོད་པ་དང་། འཆམ་མཐུན་གྱི་གུང་ཧོའི་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན། རྟ་རྒྱུག་དུས་ཆེན་དུ་མཇལ་བ”སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དང་འཛད་སྤྱོད་མཉམ་འདྲེས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་མཚོ་སྐོར་འགྲན་བསྡུར་དང་། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་འགྲན་བསྡུར་ཆེན་མོ། སྡེ་བའིBAསོགས་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་རྩལ་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་ལས་དང་ཚོང་འགྲུལ། ཡུལ་སྐོར་བཅས་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་དང་རྫོང་མཉམ་འགུལ་བྱེད་པ། ཆབ་སྲིད་དང་དངུལ་རྩ། དྲ་སྦྲེལ། དྲ་ཐོག་དང་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ། ཐུན་མོང་ཐོག་སྐུལ་འདེད་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ་བྲིན་ཚོང་བྱེད་སྒོ་ཚང་མ་རྩ་འཛུགས་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལས་དོན་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། །

དྲ་ཞུགས་རྒྱུག་འབོར་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ནུས་ཤུགས་ཆེན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། —— རང་རྒྱལ་གྱི་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་གྲུབ་འབྲས་སྐོར་གྱི་སྒྲིལ་གླེང་།

དེང་གི་འཛམ་གླིང་དུ་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ལ་ཉིན་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་། སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྟངས། བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་སྟངས་བཅས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད།སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་ཚན་པས་དྲ་ཐོག་གི་གླེང་ཕྱོགས་ལས་དོན་དེ“གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ”མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས། སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་དྲ་ཐོག་གི་དྲང་ཕྱོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། བརྒྱུད་སྤེལ་བྱ་ཐབས་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། དཔེ་མཚོན་གྱི་མཉམ་འདྲེས་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་ཐོན་རྫས་ཟམ་མི་ཆད་པར་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། དྲ་རྒྱའི་བར་མཐོངས་སུ་དྲང་ནུས་དེ་བས་ཆེ་རུ་དང་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་དེ་བས་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་ཐབས་བཅས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་སུ་གྱུར་པ།ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག“གསར་འགྱུར་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་སྨྱན་སྦྱོར་དང་གསར་དར་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས”ཞེས་བཏོན་པ་ནས《རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི་འཆར་འགོད་དང་2035ལོའི་རྒྱང་རིང་དམིགས་ཚད་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲོས་འགོའི》ནང“སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཀུན་འདུས་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱུད་སྤེལ་འདུ་འགོད་ལག་ལེན་བསྟར་བ། གཙོ་རྒྱུན་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པ་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ། རྫོང་རིམ་པའི་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་སྟོབས་ཆེར་དང་ཡག་པོ་སྤྱོད་པ”བཅས་བྱེད་དགོས་པ་གསལ་པོར་བཏོན་པའི་བར་དང་། དེ་ནས《སྲོལ་རྒྱུན་སྨྱན་སྦྱོར་དང་གསར་དར་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》བཀྲམ་སྟེ་དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་ཐད་ཞིབ་ཕྲའི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ནས《སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གང་མགྱོགས་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》བཏོན་པའི་བར་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བའི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད།གཙོ་རྒྱུན་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་རིག་ནུས་ཅན་དང་གྲངས་གཞི་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་གང་མགྱོགས་བཏང་སྟེ་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་འདུ་མངོན་པ་དང་། གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་མཛེས་རིག་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ནང་དོན་གསར་གཏོད་ཀྱི་བར་མཐོངས་ཆེན་པོ་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་དང་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་རྩེ་གྲ་ཁག་གཅིག་བཏོན་ནས་གླེང་ཕྱོགས་གཙོ་བོའི་བརྒྱུད་བསྒྲགས་ནུས་པ་དང་། ཁྲིད་སྟོན་ནུས་པ། ཤུགས་རྐྱེན་ནུས་པ། ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།དྲ་ཐོག་གི་གླེང་ཕྱོགས་གཙོ་བོའི་གཡུལ་ས་སྟོབས་ཆེར་བཏང་བ།དྲང་ནུས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་ནི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ཡིན་པ་དང་། དོ་དམ་ཐུབ་པ་ནི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པ། བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་པ་ནི་འཇོན་ཐང་ངོ་མ་ཡིན་པ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་དྲ་རྒྱའི་ནང་དོན་འཛུགས་སྐྱོང་འདུ་འགོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། དགེ་མཚན་ལྡན་ལ་སྐྱོན་བྲལ་དང་དགེ་བརྩོན་ཡར་ཐོན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རིག་གནས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཡོད།ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པའི་བརྒྱུད་སྤེལ་འདུ་འགོད་དང་ཀྲུང་གོའི་དྲང་ནུས་དྲ་རྒྱའི་བརྩམས་ཆོས་རྩེ་གྲ་བསྡུ་རུབ་དང་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་སྒོ་སོགས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་ཏང་གི་གསུང་སྒྲ་དྲ་རྒྱའི་བར་མཐོངས་ཀྱི་སྐད་སྒྲ་ཆེ་ཤོས་སུ་འགྱུར་བར་བྱས་པ་དང་། “རི་ཚོགས་དབུས་ནས་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ལ་ལྟ་བ”དང་། “ལང་ཚོའི་ལེའུ་མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་པོར་འབྲི་བ” “དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ། ཅི་ཞིག་ལ་ཀྲུང་གོ་ཟེར”སོགས་སྤུས་རྟགས་རྣམ་གྲངས་རབ་དང་རིམ་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་དྲང་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་དྲ་ཞུགས་རྒྱུག་འབོར་ཆེན་པོར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད།སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལག་རྩལ་གྱིས་འདེགས་སྐྱོར་བྱས་པ།ན་ནིང་ཟླ་4པར་2023ལོའི་ཀྲུང་གོའི་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་གླེང་སྟེགས“ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པར་མཇལ་ཡོང”ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྒྲིག་གཞི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྨྱན་སྦྱོར་དང་ལག་རྩལ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གསར་ཤོས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་སྟེ།མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཁང་གི་བརྒྱུད་སྤེལ་ནང་དོན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་གཙོ་གནད་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་མཉམ་སྒྲིག་ནང་དོན་དཔྱད་ཞིབ་ལས་སྟེགས་AIGC-Xརྣམ་གྲངས་ཀྱིས་AIཡིག་ཆ་དང་། པར་རིས། བརྙན་ཐུང་བཅས་རང་གྲུབ་བྱས་པའི་ནང་དོན་གནད་སྨིན་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་དང་ཡན་ལག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་བྱས་པའི“ཤིན་ཧྭ་འདྲེས་སླ”ཡི་རབས་རྗེས་མའི་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤྲིན་རྩིས་ཞབས་ཞུ་དང་སྤྲིན་རྩིས་ལས་སྟེགས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ལག་རྩལ་ནུས་སྤྲོད་ལ་བརྟེན་ནས། སྨྱན་སྦྱོར་སྒྲིག་གཞི་མིན་པའི་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འགུལ་གྱི་ནང་དོན་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རབ་གསལ་སྒྲ་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་XRདངོས་ཡོད་དང་རྟོག་བཟོ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རབ་གསལ་སྒྲིག་བཟོའི་ལག་རྩལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པའི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་གསལ་དང་སྒུལ་བདེའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་གནས་གྱར་གྱི་ཉམས་སྣང་དང་མཉམ་སྤེལ་རང་བཞིན་གྱི་XRལག་རྩལ་གྱིས་རིག་ནུས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་སྟེགས་སྐྲུན་པ་སོགས་རེད།ཆ་འཕྲིན་གསར་བརྗེའི་གོ་སྐབས་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་5Gདང་། ཡོན་འཇིག་རྟེན། རང་གྲུབ་རྣམ་པའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་སོགས་ལག་རྩལ་གསར་པར་བརྟེན་ནས་ལག་རྩལ་གསར་སྒྱུར་གྱིས་དྲང་ཕྱོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ནུས་ཤུགས་སྦྱིན་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དྲ་སྦྲེལ་དེ་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕར་ཚད་ཆེ་ཤོས་སུ་འགྱུར་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ འདི་ལོར་ནང་སོག་གི་Aརིམ་པའི་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་80ལ་སྒོ་འཛིན་སྤྲོད་མི་དགོས་པ། བརྒྱ་གློའི་ཐད་ལ་རིགས་ཅན་མཁས་ཅན་གྱིས་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་དགོས་ལ་ནད་རྟགས་ལ་གཞིགས་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ། རང་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་ལས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ཁེ་བེད་བདག་ཐོབ་ཐོན་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་50%ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་བྱང་ཆུས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རས་སྡེ་ལས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་བྱས་པ།

༄༅།།སྐད་འཕྲིན་ནང་འདི་སྤྱོད་མི་ཆོག

ཚེས་26ཉིན་སྐད་འཕྲིན་བདེ་འཇགས་ལྟེ་གནས་ཀྱིས《སྐད་འཕྲིན་ནང་“ཕྱི་འགེལ”བྱ་སྤྱོད་ལ་དམིགས་ནས་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བའི་སྤྱི་བསྒྲགས》ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། ནང་དོན་ཆ་ཚང་གཤམ་གསལ་ལྟར། སྐད་འཕྲིན་གྱིས་སྤྱོད་མཁན་ལ་སེམས་བཟང་མཛའ་མཐུན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་གཏོད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱ་ཆེད། སེམས་བཟང་ངང་སྤྱོད་རྒྱུ་དར་སྤེལ་བྱས་ནས་སྐད་འཕྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་ངན་འཆང་བའམ་ཡང་ན་མི་གཞན་གྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མི་ཆོག སྤྱོད་མཁན་གྱིས་སྐད་འཕྲིན་མཉེན་ཆས་སྤྱོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་སྤྱོད་མཁན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བ་དང་། ཐེང་ཞིན་གྱི་ཤེས་བྱའི་བདག་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ། སྟེགས་བུའི་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བ། མི་གཞན་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མི་ཆོག 《སྐད་འཕྲིན་གྱི་མི་སྒེར་གྱི་ཐོ་ཨང་བེད་སྤྱོད་ཚད་གཞིའི》གཏན་འབེབས་ལ་གཞིགས་ན། སྐད་འཕྲིན་གྱིས“ཕྱི་འགེལ”སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་མི་ཆོག་པ་ཁ་གསལ་བཟོས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་དུས་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། སྤྱོད་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་སྒྲིག་འགལ་ངང་“ཕྱི་འགེལ”མཉེན་ཆས་ཐེངས་མང་སྤྱོད་པའམ་ཡང་ན། གྲོགས་ཚོམས་ནང་ཆ་འཕྲིན་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཐེངས་མང་སྤེལ་བ་རེད། དེའི་ཐད་སྐད་འཕྲིན་བདེ་འཇགས་ཚོགས་པས་ཆེད་དོན་གཙང་བཤེར་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་གཙང་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། གོང་གསལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མ་ཐག ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་། དེ་བཞིན《ཐེང་ཞིན་གྱི་སྐད་འཕྲིན་མཉེན་ཆས་ཀྱི་ཆོག་འཐུས་དང་ཞབས་ཞུའི་གྲོས་མཐུན》དང་། 《སྐད་འཕྲིན་མི་སྒེར་གྱི་ཐོ་ཨང་བཀོལ་སྤྱོད་ཚད་གཞི》གཞིར་བཟུང་། སྒྲིག་འགལ་གྱི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ནས་སྐས་རིམ་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྒྲིག་སྲོལ་ལས་ཐེངས་མང་འགལ་མཁན་ལ་ཆད་པ་ནན་མོ་གཅོད་རྒྱུ་རེད།

དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སོགས་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆསInDesignངོ་སྤྲོད།

InDesignནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་མཉེན་ཆས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་ཚགས་པར་དང་དུས་དེབ། དཔེ་ཆ། མིང་བྱང་། གློག་རྡུལ་དཔེ་དེབ། དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་བྱང་སོགས་ལེགས་པར་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཆོག ལྷག་པར་མཉེན་ཆས་འདིའི་ཐོག་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ལེགས་པར་ཐོབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། InDesignནི་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་། སྟབས་བསྟུན་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། པར་འདེབས་དང་གྲངས་འཛིན་དཔེ་སྐྲུན་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་ཆེད་ལས་མཉེན་ཆས་ཤིག་ཡིན། འདིས་ཡིག་ཆ་ཐག་གཅོད་དང་། རི་མོ་ཐག་གཅོད། ཚོས་གཞི་དོ་དམ། བཟོ་ལྟ་དང་བཟོ་ལྟའི་རེའུ་མིག རང་འགུལ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་སོགས་ཚུད་ཡོད་པས་པར་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། པར་ངོས་སྒྲིག་འགོད། ཡིག་ཆའི་པར་ངོས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་དང་ཁ་ཕྱོགས། ཤོག་ངོས་མཐའ་ཐག་སོགས་ཞུགས་གྲངས་འདེམས་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཐོག་མའི་དྲ་ངོས་ཨང་གྲངས་སོགས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཆོག སྒྲོམ་གཞིའི་ལག་ཆ། ཡིག་ཆའི་སྒྲོམ་དང་བརྙན་རིས་སྒྲོམ་བརྒྱུད་ནས་ནང་དོན་གྱི་གནས་ས་དང་རྣམ་པ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཆོག། དྭངས་གསལ་གྱི་མདོག་གམ་མཐའ་ཐིག་གིས་སྒྲོམ་གཞི་ཇེ་ཡག་ཏུ་བཏང་ཆོག ཡིག་ཆ་བརྗེ་བ། MicrstWordདང་ཡང་ན་ཡིག་ཆ་གཞན་དག་InDesignནང་དུ་བཅུག་ནས་རྣམ་གཞག་བསྒྱུར་ཆོག ཡི་གེ་དང་པར་རིགས་སྦྲགས་མའང་ཡང་ན་ཡི་གེ་དག་ནི་པར་རིས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་བཅུག་ཆོག པར་རིས་ཐག་གཅོད། pngདངjpegསོགས་འདྲ་པར་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཙུགས་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཆེ་ཆུང་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཆོག པར་འདེབས་ཕྱིར་འདོན། ཐད་ཀར་དུ་PDFའམ་ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དག་སྤྱད་དེ་གསོག་ཉར་དང་ཕྱིར་གཏོང་བྱས་ཆོག གཞན་ཡང་InDesignནིWindowsམ་ལག་དང་MacOSགཉིས་ཀར་ནང་འཇུག་བྱས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཆོག མཉེན་ཆས་འདིས་ཁ་དོག་གི་ནུས་པ་མངོན་ཚུལ་དང་མདངས་མི་ཉམས་པར་སྲུང་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཡག གང་ལྟར་མཉེན་ཆས་འདི་ལ་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པས་ཇུས་འགོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་མཉེན་ཆས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཆ་ཆེ་ཞིང་། གལ་ཏེ་མོས་པ་ཡོད་ན་ཕབ་ལེན་བྱས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཆོག་ལ་འདིའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་ལག་རྩལ་སྦྱོང་ཐབས་ནི་བརྙན་ལམ་གང་རུང་ན་མང་དུ་མཆིས་པས་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ཆོག

༄༅།།ཆུའེ་ཆའོ་ཨང་གཉིས་པའི་འགན་སྒྲུབ་སྲུང་སྐར་གྱི་སྐར་མདའི་སྡེབ་སྒྲིག་ཕུང་པོ་འཕེན་གཏོང་ཁུལ་དུ་ཐད་འཕྱང་བརྒྱུད་འདྲེན་བྱས་པ།

འདི་ནི་ཟླ་3ཚེས་17ཉིན། ཟླ་དཔྱད་ལས་གཞིའི་དུས་ཐེངས་བཞི་པའི་ཆུའེ་ཆའོ་ཨང་གཉིས་པའི་བར་མཐུད་སྲུང་སྐར་དང་རྒྱང་སྐྱོད་ཨང་བརྒྱད་པའི་རྒྱང་ཚོར་གསུམ་པའི་སྐྱེལ་འདྲེན་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའི་སྡེབ་སྒྲིག་ཕུང་པོ་འཕེན་གཏོང་ཁུལ་དུ་དབོར་བཞིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་ཅུས་ནས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར། ཟླ་3ཚེས་17ཉིན། ཟླ་དཔྱད་ལས་གཞིའི་དུས་ཐེངས་བཞི་པའི་ཆུའེ་ཆའོ་ཨང་གཉིས་པའི་བར་མཐུད་སྲུང་སྐར་དང་རྒྱང་སྐྱོད་ཨང་བརྒྱད་པའི་རྒྱང་ཚོར་གསུམ་པའི་སྐྱེལ་འདྲེན་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ཀྲུང་གོའི་ཝུན་ཁྲང་འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་འཕེན་གཏོང་བྱ་ཡུལ་དུ་ལག་རྩལ་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་སྐར་མདའི་སྡེབ་སྒྲིག་ཕུང་པོ་འཕེན་གཏོང་ཁུལ་དུ་དབོར་བ་དང་། ཉེ་ཆར་གོ་སྐབས་བཙལ་ཏེ་འཕེན་གཏོང་བྱ་རྩིས་ཡོད་པ་རེད།

ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆུང་གྲས་སུ་གློག་སྒུལ་རླངས་འཁོར་ཆུང་རིགས་དར་སོ་ཆེ་བ།

འདི་ནི་ཀོང་ཤིས་ལིའུ་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲོམ་གཞུང་ནས་པར་བླངས་པའི་ནུས་རྒྱུ་གསར་པའི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་ཡིན་པ། ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ། ཚའོ་དབྱི་མིང་གིས་པར་བླངས། ཀྲུང་གོ་ནི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་EVཁྲོམ་ར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། ཐེ་སི་ལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ནུས་རྒྱུ་གསར་པའི་རླངས་འཁོར་ཁེ་ལས་ཆེ་ཤོས་པི་ཡ་ཏི་ཀུང་སིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་རྩེར་སོན་གྱི་འཁོར་རིགས་ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་གང་སར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དར་རྒྱས་འགོར་བའི་ས་ཁུལ་དུ་ཁོར་ཡུག་ལ་དེ་བས་སྲུང་སྐྱོང་ཐུབ་པའི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཡོ་བྱད་ཡག་ཤོས་ནི་ཝུའུ་ལིང་ཧུང་ཀོང་MINIEVསྟེ། རྩེན་སོན་EVལས་གོང་ལྡབ་མང་པོས་ཁེ་བའི་རླངས་འཁོར་ཆུང་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་རེད། ད་བར་ཀྲུང་གོའི་གློག་སྒུལ་རྐྱང་པའི་རླངས་འཁོར་ཁྲོམ་རར་འཚོང་ཚད་ཨང་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཧུང་ཀོང་MINIEVརིགས་ཁྲི་120ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཞིང་། དེ་དག་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་གྲོང་ཁྱེར་རམ་ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་པས་ཉོ་ཡི་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་རླངས་འཁོར་ཁེ་ལས་ཏུང་ཧྥུང་དང་། ཆི་རུའེ། ཅི་ལི་བཅས་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་EVཆུང་གྲས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཝུའུ་ལིང་ཀུང་སིས་ཝུའུ་ལིང་གི་ཧྥན་སི་གཞོན་ནུ་མ་ཁག་གཅིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་རང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ཡུན་རིང་གནས་པར་བྱས་ཡོད། རླངས་འཁོར་དེ་དག་གི་ཁ་མདོག་ཟིང་སྐྱ་དང་ལེ་མོང་མདོག་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཁོར་རིགས་ཁག་གཅིག་ལ་ཧྥ་རན་སེའི་ཏན་ཞིམ་མམ་ཡང་ན་རི་པིན་གྱི་རོལ་རྩེད་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་དང་། འཁོར་བདག་མང་པོས་འགུལ་བརྙན་གྱི་རབ་བཏགས་རི་མོ་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ནས་རླངས་འཁོར་ལ་རང་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བྱས་ཡོད། རླངས་འཁོར་ལས་རིགས་ཀྱི་བློ་འདྲི་ཀུང་སི་ཀྲུང་གོ་རླངས་འཁོར་གསལ་རྟོགས་ལས་སྟེགས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་ཐུའུ་ལེ་ཡིས། རླངས་འཁོར་དེ་དག་ཉོ་བ་ལས“གྲོང་ཁྱེར་ཆུང་གྲས་ཀྱི་མི་མང་པོས་དར་སོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ”མཚོན་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད། —— ཧྥ་རན་སེ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་གཞིར་བཟུང་།

རིག་ནུས་ཅན་གྱིས་དཔྱིད་རྨོད་ཐོན་སྐྱེད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ།

མིག་སྔར་དཔྱིད་རྨོད་དཔྱིད་གྲབས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཡུང་ཁྲོན་ཆུས་ཤན་ལུང་གྲོང་རྡལ་ཧྲོང་ཤིང་གྲོང་ཚོའི་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་མྱུག་གསོའི་རྟེན་གཞིར་རིག་ནུས་མ་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་གང་མགྱོགས་སྐྱེ་འཚར་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྟེན་གཞིས་འབྲས་མྱུག་རིག་ནུས་ཅན་དང་གཞི་ཁྱོན་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ནས་ཞིང་པར་འབབ་འཕར་ཡོང་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།འདི་ནི་ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཡུང་ཁྲོན་ཆུས་ཤན་ལུང་གྲོང་རྡལ་ཧྲོང་ཤིང་གྲོང་ཚོའི་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་མྱུག་གསོའི་རྟེན་གཞིར་ལས་མིས་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་འཚར་ལ་ལྟ་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐལ་བཟང་གྲགས་པ།

▶ཆབ་མདོར་མཆོད་རྟེན་རྐུ་སྔོག་བྱེད་མཁན་ཞིག་བཟུང་འདུག

ཉེ་ཆར། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་བསྔོགས་ནས་རིག་དངོས་བརྐུས་པའི་གྱོད་གཞི་ཁ་ཤས་ཤིག་རྩད་ཆོད་འདུགཟླ་3ཚེས་19ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་10པའི་ཡས་མས་སུ། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་ཁྲ་མོ་གླིང་ཤང་མངག་གཏོང་ཁང་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྙན་སེང་ཞུས་པ་སྟེ། ཟླ་3ཚེས་18ཉིན་གྱི་དགོང་མོ་ནས་ཚེས་19ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་10པའི་བར། གྲོང་ཚོ་དེའི་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་རྐུ་སྔོ

སྟོབས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ནས་ལས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་སྣེ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ“མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་སྐྱོང་མཉམ་སྤྱོད”ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་ཆེན་པོར་རང་འགུལ་ངང་མཉམ་འདྲེས་བྱས་ཤིང་། “ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་ཟུང་འབྲེལ”དམ་འཛིན་བྱ་གཞིར་བྱས་ཏེ། གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་རྩ་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ལས་སྒྲུབ་སྐར་ཁུང་མདུན་དུ་སྤོས་པ་དང་། སྣ་མང་དབྱེ་འབྱེད། འབྱུང་རྩ་ནས་སེལ་བ། དམངས་ཆེད་ཁྲིམས་འཛིན་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་གཞི་རིམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་གཞི་རིམ་དུ་གྲལ་བཤེར་དང་སེལ་གང་ཐུབ་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་། སྐྱིད་སྣང་། བདེ་འཇགས་ཚོར་སྣང་བཅས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་བ་རེད།“སྣ་མང་དང་མཉམ་བཅོས་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ།འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་བཀོད་པ་ཆེན་པོར་རང་འགུལ་ངང་ཞུགས་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་དང་གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་དམག་འཐབ་མཁར་རྫོང་དང་ཏང་ཡོན་གྱི་གདོང་ལེན་དཔེ་བཟང་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དང་ཕྱོགས་གང་ཅིར་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས། “འགོ་ཁྲིད་དང་པོས”དངོས་སུ་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཀྲི་པུའུ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ལ་ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད། “ཏང་ཙུའུ་ཡིས་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཁྲིམས་ཁང་གིས་འགན་གཙོ་བོ་འཁུར་བ། ཕྱོགས་མང་མཉམ་ལས”བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་རྣམ་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཏོད་དེ། གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་རེད།འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་གི“གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི”འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་ལྟེ་གནས་བཏོད་ཅིང་། 《ཞུ་གཏུག་མ་བརྒྱབ་གོང་མཉམ་འབྲེལ་འདུམ་འགྲིག་གི་ལས་དོན་ལམ་སྲོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》ཞིབ་འཇུག་གིས་བཟོས་པ་དང་། འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་ཨུད་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན་དང་། རྫོང་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། རྫོང་ཁྲིམས་འཛིན་ཅུས་སོགས་སྡེ་ཚན་དང་སྐར་ཁུང་ཚན་པ་31དབར《ཞུ་གཏུག་མ་བརྒྱབ་གོང་གི་མཉམ་འབྲེལ་འདུམ་འགྲིག་གི་འགན་འཁྲིའི་ཡི་གེ》བཞག་ནས་ཕྱོགས་རྐྱང་པའི་འདུམ་འགྲིག་དང་ཁ་ཐོར་འདུམ་འགྲིག་དེ་གཅིག་སྡུད་འདུམ་འགྲིག་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་འདུམ་འགྲིག་ལ་བསྒྱུར་གང་ཐུབ་བྱས་ཁར། མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཉེན་ཟོན་སྔོན་བརྡ་གཏོང་བ་དང་། འགལ་ཟླ་གྲལ་བཤེར། མང་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་གཏུག། ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་མཉམ་དུ་སྤེལ་ནས་འགལ་ཟླ་གཞི་རིམ་ནས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད། མིག་སྔའི་བར་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་དུ་འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་2འདུམ་འགྲིག་བྱས་པ་དང་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་ཚད་100%ཟིན་ཡོད།“དྲ་སྦྲེལ་དང་གཏུག་བཤེར་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་མ་ལག་གསར་པ་བཏོད་པ།འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཚན་རྩལ་འདེགས་སྐྱོར་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དེ་གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་བྱ་ཐབས་གལ་ཆེན་ལ་བརྩིས་ནས། དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཕྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི“གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི”གཏུག་བཤེར་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་བཏོད་དེ་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཧུར་ཐག་ཞུས་པ་རེད།རིག་ལྡན་ཁྲིམས་ཁང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་སྤྱད་ནས་དྲ་ཐོག་གཏུག་བཤེར་ཕྱོགས་ཡོངས་ ནས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ཞིང་། རྒྱང་ཁྲིད་ཁྲིམས་རའི་འདྲི་གཅོད་ལས་སྟེགས་དང་། དྲ་ཐོག་འདུམ་འགྲིག་ལས་སྟེགས། ལེགས་བསྡུས་སྐྱེལ་སྤྲོད་ལས་སྟེགས་སོགས་བཙུགས་ནས་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་དྲ་ཐོག་ཏུ་གྱོད་གཞི་ཐོ་འགོད་དང་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པ། དྲ་ཐོག་ཏུ་ཁྲིམས་ར་འཚོག་པ། ས་ཁོངས་བསྒྲལ་ནས་གྱོད་དོན་ཐོ་འགོད། ལེགས་བསྡུས་སྐྱེལ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྟབས་བདེའི་གཏུག་བཤེར་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱས་པས་གློག་རྡུལ་གྲངས་གཞི་མང་ཙམ་སྤྱད་ནས་མང་ཚོགས་ཡར་རྒྱུག་མར་རྒྱུག་བྱེད་ཉུང་དུ་བཏང་བ་རེད། མིག་སྔའི་བར་དྲ་ཐོག་ཏུ་ཁྱོན་གྱོད་གཞི་12ཐོ་འགོད་དང་། དྲ་ཐོག་ཏུ་གྱོད་གཞི་10འདུམ་འགྲིག ལེགས་བསྡུས་སྐྱེལ་སྤྲོད་ལྟེ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་གློག་རྡུལ་ཡིག་ཆ་580སྐྱེལ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་མི་ཐེངས་120སྲུང་སྐྱེལ་བཅས་བྱས་ཡོད།“ཁྲིམས་ར་དང་དྲ་མིག་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད་པ།འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཁྲིམས་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་གཞི་རིམ་དུ་གཞི་ཚུགས་པ་དང་མང་ཚོགས་དང་ཉེ་བཅར་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་བ་དང་། ཤང(གྲོང་རྡལ)གི་གཞི་རིམ་ཁྲིམས་ར་བསྐྲུན་པ་རང་འགུལ་ངང་གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་གི་དྲ་མིག་མ་ལག་དང་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོའི་མི་དམངས་ཁྲིམས་རའི་ཁྲིམས་འཛིན་ཞབས་ཞུའི་ཟམ་སྣེའི་བཙན་རྫོང་དང་མདུན་ཕྱོགས་སོ་ལྟ་ཁང་གི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེཌ་བྱས་པ་དང་། ཁྲིམས་ར་དང་དྲ་མིག་མཉམ་འགུལ་ཡག་པོ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ“དྲ་མིག་ནས་བརྡ་ཐོ་བཏང་མ་ཐག་ཁྲིམས་དཔོན་འཕྲལ་མར་འབྱོར་བ”མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་རེད།“གྲོང་ཚོ་གཅིག་ལ་ཁྲིམས་དཔོན་གཅིག”གི་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དང་། རྒྱལ་སྨན་ཤང་མི་དམངས་ཁྲིམས་རའི་དྲ་མིག་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་ས་ཚིགས་འཛུགས་པ། ཁྲིམས་དཔོན་རྣམས་གྲོང་ཚོ་ཁག་གི་དྲ་མིག་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཁྲིམས་དཔོན་གྱིས་གཞི་རིམ་དུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། གྲོང་ཚོ(སྡེ་ཁུལ)ཁག་གི་ཁྲིམས་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཞིང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་དཔེ་དེབ་སྣ་ཚོགས་1000ལྷག་ཙམ་སྤྲད་པ་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་དང་ཁྲིམས་དཔོན་གྱི་ལས་རོགས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་ཁག་ཏུ་ཁྲིམས་སྐྱོང་གྲོང་དཔོན་དང་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་འདོན་པར་མངགས་ཏེ། ཁྲིམས་སྐྱོང་གྲོང་དཔོན་དང་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་འདོན་པ་དུས་བཀག་ལྟར་དྲ་མིག་ལ་འབྱོར་ཐོ་འགོད་པའི་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་པ་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོར་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དང་། འགལ་ཟླ་འདུམ་འགྲིག ཞུ་གཏུག་འབྱུང་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་། མང་ཚོགས་གཏུག་བཤེར་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་གྲོང་དཔོན་དང་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་འདོན་པའི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད། མང་ཚོགས་ཚོས་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་འགྲམ་ནས་ཁྲིམས་འཛིན་ཞབས་ཞུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ཕན་འབྲས་ཆེ་བའི་གྱོད་ཆུང་གཉེར། མི་སེམས་དྲོ་བའི་དོན་ཆུང་བསྒྲུབས།

2021ལོ་ནས་གྲོ་མོ་རྫོང་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་ཉེས་ཆུང་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་དཔྱོད་གྱོད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་གྱོད་གཞི་སྒྲུབ་གཉེར་གྱི“ཕན་འབྲས་གསུམ”གཅིག་གྱུར་ནུས་ལྡན་ཡོང་བར་བྱས།རང་ཉེས་ངོས་ལེན་དང་ཉེས་ཆད་དང་ལེན་བྱས་པར་གུ་ཡངས་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་པ།2021ལོ་ནས་བཟུང་། གྲོ་མོ་རྫོང་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་རང་ཉེས་ངོས་ལེན་དང་ཉེས་ཆད་དང་ལེན་བྱས་པར་གུ་ཡངས་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་གཞི་རིམ་དུ་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་དང་། ལས་རེས་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ། ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་དང་ཞུ་སྦྱོར་ཕྱི་མར་སྲིད་ཇུས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་སྟེ། ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་གང་ལེགས་ཐུབ་པ་བྱས་ཁར། ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིར་རང་ཉེས་ངོས་ལེན་དང་ཉེས་ཆད་དང་ལེན་སྤྱོད་གོ་ཆོད་ཚད་97%ཟིན་ཡོད།གུ་ཡངས་དང་ནན་པོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཉེས་དོན་སྐོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཤིང་། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་གུ་ཡངས་དང་ནན་པོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་། ཆད་ཉེས་འཚམ་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་གྱིས་རང་ཉེས་ངོས་ལེན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཞུ་བ་དང་། རང་ཉེས་འགྱོད་བཤགས་དང་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་ཤེས་ཐོབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་དེ་ཙམ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པ། ལོ་གསུམ་མན་གྱི་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་གི་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་སྲིད་པའི་རང་ཉེས་ངོས་ལེན་དང་ཉེས་ཆད་དང་ལེན་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁྲིམས་ལྟར་སྟབས་བདེ་པོས་ཐག་གཅོད་མགྱོགས་མྱུར་བྱས་ཏེ་གྱོད་གཞི་ཆུང་ངུ་མགྱོགས་མྱུར་ཐག་གཅོད་ཏན་ཏིག་བྱས་པ་མ་ཟད། ཉེས་ཆད་ཕྱིར་འགྱངས་དང་བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་འདོན་སྲིད་པའི་ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིར་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དཔྱད་དཔོག་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཚད“100%”ཁྱབ་ཡོད།ཉེས་པ་དང་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་ཆད་གསུམ་ཕན་ཚུན་འཚམ་པའི་རྩ་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཤིང་། ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིར་གནད་འཁེལ་དང་། གུ་ཡངས། ནར་འགྱངས་བཅས་ཀྱི་བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དང་། བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་འདོན་ཚད་གྱི་བསྡུར་གྲངས་98%ཟིན་པ་དང་བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་དང་ལེན་བྱེད་ཚད་100%ཟིན་ནས་བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དེ་ཆད་ཉེས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་འགན་ལེན་བྱས་ཁར། ཆད་ཉེས་དོ་མི་སྙོམས་པའི་གནས་ཚུལ་མི་ཐོན་པ་བྱས་ཡོད།ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིར་ཁུངས་འདེད་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ།2021ལོ་ནས་བཟུང་། གྲོ་མོ་རྫོང་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་སྤུས་འབྲས་ལེགས་གཉེར་ཐད་ཐབས་ཇུས་འདོན་པ་དང་མཉམ་འདྲེས་བཅོས་སྐྱོང་ཐད་བྱ་ཐབས་བཙལ་ནས་ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞི་བཅོས་སྒྲིག་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེགས་སུ་བཏང་ཡོད།ཆ་འཕྲིན་གྱི་བཀག་རྒྱ་གཏོར་ཞིང་། “ཉེས་དོན་ཞིབ་དཔྱོད་དང་སྲིད་འཛིན་ཞིབ་དཔྱོད་ཟུང་འབྲེལ”གྱི་མཉམ་འདྲེས་འགན་འཁུར་གྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ནས། ཁྲིམས་ཆད་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་མཐུད་ཡག་པོ་མུ་མཐུད་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་ཆད་ལྡོག་ཕྱོགས་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ལས་ཆོད་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་གནད་ལ་འཁེལ་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ཁྲིམས་སྦྱོར་མི་བྱེད་པའི་གྱོད་གཞིའི་སྲིད་འཛིན་ཆད་གཅོད་ཀྱི་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་ལ་གསལ་བཤད་བརྒྱབ་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་བསམ་འཆར་14བཟོས་ཏེ། ཁྲིམས་སྦྱོར་མི་བྱེད་པའི་གྱོད་གཞི་གཏུག་བཤེར་མི་བྱེད་པར་རང་དགར་འཇོག་པའི་གནས་ཚུལ་གཏན་འགོག་བྱས་ཡོད།ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིར་ཞིབ་དཔྱོད་དང་ཉེན་རྟོག་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། “མྱུལ་ཞིབ་ལྟ་སྐུལ་དང་གཞོགས་འདེགས་གཞུང་ལས་ཁང”ལ་བརྟེན་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་དང་ཉེན་རྟོག་མཉམ་སྡོད་མཉམ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་བསམ་བློ་གསར་པ་གྲུབ་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མྱུལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དཔང་རྟགས་འཚོལ་བསྡུ་ཚད་ལྡན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་48ལ་དམིགས་ཏེ་དམིགས་སའི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་འཆར་བཏོན་ནས་མྱུལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གྱོད་སྒྲུབ་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རོགས་བྱས་ཡོད།སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞིའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ།ཉེས་ཆུང་གྱོད་གཞི་དེ་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྒྲིག་དང་། ལྷག་པར་དུ། གཞི་རིམ་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད། 2021ལོ་ནས་བཟུང་གྲོ་མོ་རྫོང་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་མཉམ་འགུལ་བཅོས་སྒྲིག་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཁུངས་འདེད་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ལོ་8བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་བའི་དུག་འབྲེལ་དྲ་རྒྱའི་བྲོས་བྱོལ་པ་ཞིག་བཟུང་བ།

ཉེ་ཆར། ཀན་སུའུ་ཉེན་རྟོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞོགས་འདེཌ་ཤུགས་ཆེན་འོག གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་དུག་འགོག་ཉིང་ལག་རུ་ཁག་གིས་ལོ་8བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་བའི་དུག་འབྲེལ་དྲ་རྒྱའི་བྲོས་བྱོལ་པ་ཞིག་བདེ་བླག་ངང་བཟུང་བ་རེད།ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིཌ་ན། 2016ལོའི་ཟླ་9པར། ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་མཱ་ཆེ་གེ་མོར་དུག་རྫས་ཧའེ་ལུའོ་དབྱིན(སྤྱི་རྒྱ་1ཙམ)སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་དོགས་གཞི་ཡོད་པར་བརྟེན། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་དུག་འགོག་ཉིང་ལག་རུ་ཁག་གིས་དྲ་ཐོག་ནས་རྗེས་འདེད་བཏང་བ་རེད། གྱོད་གཞི་ཐོན་རྗེས་དུག་འགོག་མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ“བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་བའི་ཉེས་ཅན་འཛིན་བཟུང་མ་ཐུབ་པར་མཚམས་མི་འཇོག་པའི”དད་སེམས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་རྗེས་འདེད་ལས་དོན་མུ་མཐུད་སྤེལ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུག་རྫས“འབྱུང་རྩ་ནས་འགོག་པའི”བྱ་སྤྱོད་དང“རྗེས་འདེད་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པའི”ལས་དོན་སྤེལ་ཚུན། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱིས་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས། ཉེན་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཧྲག་པོ་སྐོང་འཐེན་གྱིས་ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་གྱི་ཐེམ་ཐོ་ཡོད་སར་བསྐྱོད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདྲི་རྩད་བརྟག་དཔྱད་དང་ཁུངས་སྣེ་བཙལ་འཚོལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བརྩེ་བ་ཟབ་མོས་བློ་འགུག་ཐབས་བྱས་ནང་མིར་ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་གྱིས་རང་ཉེས་ངོས་ལེན་ཞུས་ཏེ་གུ་ཡངས་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་ལྕག་སྐུལ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད།མི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་གྱུར་ན། མི་འགྲུབ་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད། ད་ལོའི་ཟླ་3པའི་ཚེས་1ཉིན། དུག་འགོག་ཉིང་ལག་རུ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པས་འདྲི་རྩད་བརྟག་དཔྱད་དང་དབྱེ་ཞིབ་བརྡར་གཅོད་ཐེངས་མང་བྱས་པ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཉེན་རྟོག་ཕྱོགས་དང་མཐུན་སྦྱོར་འབྲེལ་མཐུད་ཧུར་ཐག་བྱས་པས། ལོ་8ཙམ་བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་བའི་དུག་འབྲེལ་ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་མཱ་ཆེ་གེ་མོ་བདེ་བླག་ངང་བཟུང་བ་མ་ཟད། ཟླ་3ཚེས་7ཉིན་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར་བ་དང་འབྲེལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཉེས་དོན་བཙན་ཤེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་པ་རེད།མིག་སྔར་གྱོད་གཞི་དེ་སྔར་བཞིན་མྱུལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ལྷོ་ཁའི་སྤྱི་བདེས་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚོང་གཉེར་གྱི་གྱོད་གཞི་ཞིག་རྩད་ཆོད་པ།

ཉེ་ཆར། སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་རུ་ཆེན་ལ་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་ཐ་ཆེད་ཚོང་ཅུས་ཀྱིས་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་ཞིག་ནས་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པར་ཐ་མག་འཚོང་བའི་ཁུངས་སྣེ་འབྱོར་རྗེས། ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་རུ་ཆེན་གྱི་མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པས་འཕྲལ་མར་མྱུལ་ཞིབ་བྱས་པ་རེད། བཅར་འདྲི་དང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལས་དོན་འབོར་ཆེན་སྤེལ་བ་དང་གྲལ་བཤེར་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་ཞིག་གི་གཉེར་སྐྱོང་མི་སྣ་སུན་ཆེ་གེ་མོས《རྡོ་ཐ་ཆེད་འཚོང་སིལ་ཚོང་གི་ཆོག་འཐུས་ལག་ཁྱེར》མེད་པའི་གནས་ཚུལ་འོག ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཐ་མག་དང་ཨ་རག་ཚོང་ཁང་ཞིག་ནས་ཐ་མག་སྡེབ་ཉོ་བྱས་ནས་སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་འཚོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་རེད། མྱུལ་ཞིབ་མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པས་འཕྲལ་མར་དཔང་རྟགས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ནས་ལྟ་སྡོམ་ནན་པོ་དང་འཕྲལ་ཐག་ཆོད་པོས་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། ཚོང་ཁང་ནས་ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་སུན་ཆེ་གེ་མོ་བཟུང་བ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞི་ཞིག་འདུམ་འགྲིག་བྱས་པ།

ཉེ་ཆར་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞི་ཞིག་བདེ་བླག་ངང་བསྡུམས་ཏེ། བསྟན་ཆེ་གེ་མོ་སོགས་ཞིང་པ་ལས་མི་36ལ་ངལ་རྩོལ་ཐོབ་ཆ་སྒོར་ཁྲི་11.73ལེན་རོགས་བྱས་ནས་ཞིང་པ་ལས་མིའི་དཀའ་ངལ་ཏན་ཏིག་བསལ་ཡོད།ཉེ་ཆར། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་བསྟན་ཆེ་གེ་མོ་སོགས་མི་36གིས་ཅང་ཆེ་གེ་མོས་ངལ་རྩོལ་ཐོབ་ཆ་སྒོར་ཁྲི་11.73སྤྲད་མེད་པས་ཅང་གེ་ཆེ་མོར་ཞུ་གཏུག་རྒྱག་པའི་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞི་ཞིག་འབྱོར། གྱོད་གཞི་དེ་བདག་སྤྲོད་བྱས་རྗེས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་འཕྲལ་མར་ཞུ་སྦྱོར་སྔ་མའི་ས་ནས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ཤིང་། འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་གང་མགྱོགས་བསལ་ནས་དོ་བདག་གི་གཏུག་བཤེར་མ་གནས་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད། སྒྲུབ་འགན་འཁུར་མཁན་ཁྲིམས་དཔོན་གྱིས“ངོ་ཐུག་མི་བྱེད་པའི”བྱེད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོཌ་གཉིས་པོ་སོ་སོར་གྲོས་མོལ་དང་། འདུམ་འགྲིག བསམ་འཆར་ཉན་པ་སོགས་བྱས་པ་དང་། གནད་དོན་གྱི་འགག་རྩ་བཙལ་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་ཁོང་ཁྲོ་འཇགས་པར་བྱས་ཤིང་། འབྲེལ་གཏུག་ཐེངས་མང་བྱས་པ་བརྒྱུད། མཐར་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་དབར་བསམ་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་བྱུང་ནས་ཉིན་དེ་རང་ལ་ཞུ་སྦྱོར་ཕྱི་མས་ཞུ་སྦྱོར་སྔ་མར་དངུལ་སྨར་སྒོར་ཁྲི་11.73སྤྲད་པ་དང་ཞུ་སྦྱོར་སྔ་མས་བྱུང་འཛིན་བྲིས་ཏེ་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞི་དེ་བདེ་བླག་ངང་བསལ་བ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་བྱང་ཆུས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རས་སྡེ་ལས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་བྱས་པ།

ཞོགས་པར་སྔ་པོ་ནས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ཅིན་ཧྲུའེ་མཚེའུ་འགྲམ་ཁུལ་ཆུང་དོ་བདག་གི་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང“དྲོད་རླངས་ཀྱི་མེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག”དང་། “ཁོར་ཡུག་སྔར་བས་གཙང་སྦྲ་དོད་དུ་ཕྱིན་འདུག”“བར་ཁྱམས་སུ་ཅ་དངོས་སྤུངས་པ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག”སོགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཡང་སེ་འབྱོར་ཞིང་། དོ་བདག་ཧྥེང་ཞའོ་ཡུས་ཀྱི་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་སྐད་ཆར་ཁྱིམ་མཚེས་མང་པོས་ཀྱང་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ངང་མོས་མཐུན་བྱས་པ་རེད། ཁོང་གིས“དེ་དག་ཚང་མ‘ཁྱིམ་མཚེས་འཆམ་མཐུན’ཞེས་པའི་སྡེ་ལས་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་ལས་དོན་ཁང་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་སྔོན་ཆད་ཡིན་ན་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད”ཅེས་བརྗོད།ཟླ་ཤས་གོང་། སྡེ་ལས་ཀུང་སི་དང་དོ་བདག་དབར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་རྐྱེན་པས་རྩོད་གཞི་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད། དེའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྡེ་ལས་ཀུང་སིའི་རིན་བསྡུའི་རྩིས་ཐོ་ཡོངས་བསྒྲགས་ཁ་གསལ་མེད་པ་དང་། སྡེ་ཁུལ་གྱི་གཙང་སྦྲ་ཡག་པོ་མེད་པ། བདེ་སྲུང་གི་བྱ་ཐབས་འཐུས་སྒོ་ཚང་པོ་མེད་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དོ་བདག་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྡེ་ལས་གྲོན་དངུལ་གཏན་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་སྟབས། རྩོད་གཞི་བྱུང་ཞིང་། ཕྱོགས་གཉིས་མ་འཆམས་པར་འགལ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད། ན་ནིང་གི་ཟླ་6པར། དེས་རྐྱེན་པས་སྡེ་ལས་ཀུང་སིས་སྡེ་ལས་གྲོན་དངུལ་འགྱངས་ཆད་བྱེད་མཁན་དོ་བདག་15ཁྲིམས་ལ་གཏུག་པ་རེད།ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ཁྲིམས་ར་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་བྱང་ཆུས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རའི་ལས་མིའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། སྡེ་ལས་ཀྱི་རྩོད་གཞིའི་གྱོད་གཞི་ནི་ཐག་གཅོད་བྱེད་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། “2020ལོའི་ཟླ་1ཚེས་1ཉིན་ནས་2023ལོའི་ཟླ་5པའི་བར། ང་ཚོས་ཁྱོན་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞིའི་གྱོད་གཞི་179བདག་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན”ཞེས་གྲོང་བྱང་ཆུས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཀྲང་ཡུང་ཕིང་གིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། ཁོང་གིས“སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞིའི་གྱོད་གཞི་འབོར་ཆེན་ཞིབ་གཅོད་བྱས་པ་བརྒྱུད། མ་གཞི་གྱོད་གཞི་དེ་དག་ཆེན་པོ་མིན་ནའང་མང་ཚོགས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁར་སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་གན་རྒྱའི་རྩོད་གཞིའི་གྱོད་གཞི་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ་ས་ཁང་ཐོན་ལས་གསར་སྤེལ་ཁེ་ལས་དང་། དོ་བདག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། སྡེ་ལས་ཀུང་སི། སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་དང་ས་ཁང་བདག་ཁོངས་དོ་དམ་ཅུས་སོགས་ཚན་པ་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་བྱུང་། གལ་ཏེ་ལས་ཕྱོད་ཆེ་བའི་ལས་སྟེགས་དང་ཐབས་ལམ་ཤིག་མེད་ཚེ། གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཡང་ཆེན་པོར་འགྱུར་སླ་བས། ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་དཀའ་གནད་ཀྱང་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད”ཅེས་བརྗོད།སྡེ་ལས་དོ་དམ་གྱི་བྱ་བ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ཐུག་པའི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཞུ་གཏུག་འབྱུང་རྩ་ནས་བཅོས་སྐྱོང་ཐུབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རས“ཁྲིམས་དཔོན་དང་དམིགས་བསལ་གདན་ཞུས་འདུམ་འགྲིག་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི”བྱེད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་གཞི་ཁག་བགོས་ཤིང་། ཆུས་ཨུད་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མཐུན་སྦྱོར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པར་བརྟེན་ནས། ཆུས་ཁྲིམས་འཛིན་ཅུས་དང་། ཁྲོམ་ར་ལྟ་འདོམས་ཅུས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཅུས། གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཅུས། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁྲུའུ་སོགས་སྡེ་ཚན་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཐོག་ཏུ་སྡེ་ལས་ཀུང་སི་དང་དོ་བདག་བསྐོངས་ཏེ་སྡེ་ལས་རྩོད་གཞིའི་མཉམ་འབྲེལ་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་ནས་འགལ་བ་ཤེས་རྟོགས་དང་། དག་ཐེར་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་འགན་སྤྲད་པ་མ་ཟད། “གཞི་གཅིག་ཅན”གྱི་གཅིག་གྱུར་དོ་དམ་དང“གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི”ཞབས་ཞུའི་རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ“སྦབ་ཆ་གཅིག”བཟོས་ནས། འབེན་ལ་ཕོག་པའི་བཅོས་སྐྱོང་དང་། ཞུ་གཏུག་དང་འདུམ་འགྲིག་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱིས་འབྱུང་རྩའི་ཞུ་གཏུག་བཅོས་སྒྲིག་གི་སྒུལ་ནུས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བཏོན་པས། སྡེ་ལས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་བས་མང་བ་མ་ཐོན་གོང་ནས་ཐག་གཅོད་དང་ཞུ་གཏུག་མ་བྱས་གོང་ནས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཡོད།ངོ་ཐུག་གདོང་འཕྲད་ཀྱིས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་དང་གཅིག་སེམས་གཅིག་གཏད་ཀྱིས་འབྲེལ་འདྲིས་སྤེལ་རེས་བྱས་ཤིང་། “ཁྱིམ་མཚེས་འཆམ་མཐུན”སྡེ་ལས་རྩོད་གཞིའི་འདུམ་འགྲིག་ལས་དོན་ཁང་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། སྡེ་ལས་རྩོད་གཞིའི་གྱོད་གཞི་ཁྱོན་2000ལྷག་ཙམ་ཐོ་འགོད་བདག་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། འདུམ་འགྲིག་བྱས་པའི་གྱོད་གཞི་750ཡི་ཁྲོད་གྱོད་གཞི་435ཐག་གཅོད་ལེགས་པར་བྱས་ནས། འདུམ་འགྲིག་བྱེད་ཚད་58%ཟིན་ཡོད། “གོམ་སྟབས་རྗེས་མར། ང་ཚོས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་སེལ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཟམ་མི་ཆད་པར་བཏང་སྟེ། ཐར་ཐོར་བཅོས་སྐྱོང་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་། གཞན་དབང་བཅོས་སྐྱོང་ནས་རང་འགུལ་བཅོས་སྐྱོང་། འཕྲལ་སྒྲུབ་བཅོས་སྐྱོང་ནས་ཕུགས་ཕན་བཅོས་སྐྱོང་། ཕྱོགས་གཅིག་བཅོས་སྐྱོང་ནས་སྣ་མང་བཅོས་སྐྱོང་བར་བསྒྱུར་ནས་དུས་བདེ་འཛུགས་སྐྱོང་ཇེ་ཟབ་དང་ཏན་ཏིག་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་ཀྲང་ཡུང་ཕིང་གིས་བརྗོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ ཟླ་བ་དང་པོ་དང་གཉིས་པར་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་གློག་རྡུལ་ཆ་འཕྲིན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕར་ཐང་14.6%འཕར་བ། རང་རྒྱལ་གྱི་གསོ་རིག་སྒྲིག་ཆས་ཁྲོམ་རའི་གཞི་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་1.27ཟིན་པ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཟླ་བ་ཐེངས་33པ་འགོ་ཚུགས་པ། 《སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་རེས་སྐོར་གཉིས་པའི་སྐོར་གཟིགས་གནས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྙན་ཞུར》གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། 《རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་འཕྲལ་སྡོམ་དཔུང་ཁག་གི་དོ་དམ་བྱ་ཐབས》ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ།

༄༅།།སྟག་རྒན་འདིར་བརྟག་དཔྱད་བྱས་འདུག

སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་ཨུ་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་ནས་གནས་འཕྲིན་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། མེ་ཧྲན་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཁོངས་མི་དང་། ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ལེའོ་ཞའོ་ཉིང་ལ་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་ཚབས་ཆེན་བྱས་པའི་དོགས་གཞི་ཡོད་པས། ཉེ་ལམ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་ཨུ་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་དང་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ལས་གྲོགས་ཀྱིས་ཆགས་སྲེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྤེལ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ།

རང་རྒྱལ《དམངས་དོན་ཁྲིམས་གཞུང》གི་དོན་ཚན1010པའི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན།“མི་གཞན་གྱི་འདོད་བློ་དང་འགལ་ཏེ་སྐད་ཆ་དང་ཡི་གེ པར་རིས།ཡན་ལག་གི་བྱ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་མི་གཞན་པར་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ན།གནོད་འཚེ་ཐེབས་མཁན་གྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་ལ་དམངས་དོན་འགན་འཁྲི་འཁུར་དགོས་པའི་རེ་ཞུ་འདོན་དབང་ཡོད།ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་ལས།སློབ་གྲྭ་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་ལུགས་མཐུན་གྱི་སྔོན་འགོག་དང་།ཞུ་གཏུག་བདག་སྤྲོད།བརྟག་དཔྱད་དང་ཐག་གཅོད་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ།འགན་དབང་དང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་རིགས་སྔོན་འགོག་དང་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས”ཞེས་བཀོད་ཡོད།དེ་ལས་གཞན《བུད་མེད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་འགན་ལེན་བཅའ་ཁྲིམས》ཀྱི་དོན་ཚན40པའི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན།“བུད་མེད་ལ་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་རིགས་སློང་བར་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས།བུད་མེད་གནོད་འཚེ་ཐེབས་མཁན་ལ་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁག་ལ་གནས་ཚུལ་ཐེར་འདོན་བྱེད་དབང་ཡོད”ཅེས་བཀོད་ཡོད།ཡང《བུད་མེད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གཏན་འཁེལ》གྱི་དོན་ཚན11པའི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན།“ངལ་རྩོལ་བྱེད་གནས་སུ་མི་ཤུགས་བཀོལ་སྤྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལས་བཟོ་པར་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་རིགས་སློང་བར་སྔོན་འགོག་དང་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས”ཞེས་བཀོད་ཡོད།དེར་བརྟེན།བུད་མེད་ལས་བཟོ་པར་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་གནོད་འཚེ་ཐེབས་རྗེས།ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ལ་ཐེར་འདོན་བྱས་ཆོག གཞན་ཡང་སྡེ་ཁག་དང་ཁེ་ལས།སློབ་གྲྭ་སོགས་ལ་མཚོན་ན།དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཆགས་རྩེད་བསྙད་བརྐོའི་རིགས་སློང་བར་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས།དུས་མཚུངས་སུ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་མཁན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་གྱིས་དམངས་དོན་འགན་འཁྲི་འཁུར་དགོས་པའི་རེ་ཞུ་འདོན་དབང་ཡོད། རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་འབུམ་རྒྱལ།

ཁ་ཆེམས་ཁྲོད་འོས་འགན་ཟུར་བཀོད་བྱས་ཆོག་གམ།

ཁ་ཆེམས་ཁྲོད་འོས་འགན་ཟུར་བཀོད་བྱས་ཆོག་སྟེ། རང་རྒྱལ་གྱི《དམངས་དོན་ཁྲིམས་གཞུང》ཁྲོད་འོས་འགན་ཟུར་བཀོད་བྱས་པའི་ཁ་ཆེམས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཁ་ཆེམས་འཇོག་དུས། རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ད་དུང་དོན་དག་གཞན་པའང་མངགས་བཅོལ་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཁ་ཆེམས་ཁྲོད་འོས་འགན་བྱུང་བ་དང་། ཁ་ཆེམས་འཇོག་མཁན་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདིའི་རིགས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།རང་རྒྱལ་གྱི《དམངས་དོན་ཁྲིམས་གཞུང》གི་དོན་ཚན1144པའི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན།“ཁ་ཆེམས་ཤུལ་འཛིན་ནམ་ཤུལ་དངོས་ལ་ཁ་ཆེམས་ལྟར་འོས་འགན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཤུལ་འཛིན་མཁན་ནམ་ཤུལ་དངོས་ཐོབ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་འོས་ཀྱི་འོས་འགན་བསྒྲུབ་དགོས། ལུགས་མེད་སྒོས་འོས་འགན་མི་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕན་གནོད་ཅི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སྣའམ་འབྲེལ་ཡོད་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཐེ་གཏོགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཤུལ་འཛིན་མཁན་གྱི་ཟུར་བཀོད་འོས་འགན་ཁག་གི་ཤུལ་དངོས་བདག་ཉར་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་རྩིས་མེད་དུ་བཏང་ཆོག”ཅེས་བཀོད་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཁ་ཆེམས་ཤུལ་འཛིན་མཁན་དང་ཤུལ་ནོར་དང་ལེན་མཁན་གཉིས་ཀྱིས་ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་ལུགས་མེད་པར་ཁ་ཆེམས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་འོས་འགན་ལག་ཏུ་མ་བསྟར་བར་ཤུལ་ནོར་དང་ལེན་བྱས་ན། དེར་ཁེ་གྱོང་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་མཁན་གྱིས་རེ་ཞུ་བཏོན་པ་བརྒྱུད་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་མི་དེའི་ཤུལ་ནོར་དང་ལེན་བྱེད་པའི་ཁེ་དབང་མེད་པར་བཏང་ཆོག ཡིན་ན་ཡང་ཤུལ་འཛིན་མཁན་ལ་ཁྲིམས་བཀོད་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ནོར་ཤུལ་འཛིན་བྱེད་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མི་སྲིད། རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་འབུམ་རྒྱལ།

༄༅།།ཉིང་ཁྲིའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད། ཡུལ་གྲུ་ཀུན་གྱི་མགྲོན་པོ་དེ་རུ་ཕེབས།

དཔྱིད་ཀར་དུས་ཆད་བཟོས། མེ་ཏོག་དུས་ལྟར་བཞད།  དཔྱིད་ཀ་ས་མཐོར་སླེབས་པ་ན། ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ཡིད་དུ་འོང་། ལྗོན་ཤིང་ཁ་དོག་ཟིང་སྐྱའི་ཁྲོད། དགུང་སྔོན་སྤྲིན་གྱི་ངོ་མཚར་དང་། གངས་རིའི་དཔལ་གྱི་ངོ་མཚར་ཀུན། བཀྲག་མདངས་འཚེར་བ་མིག་གི་བརྒྱན། ཁམ་སྡོང་ནགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་འགྲུལ་པས་ཁེངས། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་གི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ས

བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་གདལ་དང་ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་ཁྲེང་ཏུའུ་རུ་འཚོགས།

སྤྱི་ཟླ3པའི་ཚེས25ཉིན་ལ། བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་དང་ཆིང་པའེ་ཅང་ཆུས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་གཉེར་བའི2024ལོའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་གདལ་དང་ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་ཁྲེང་ཏུའུ་རུ་འཚོགས་ཤིང་། ཁེ་ལས100ལྷག་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་གསར་པར་མཉམ་དུ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་རེད། འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུར། བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་ཨུ་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་དང་ལི་ཧྥང་ཚོགས་པ་དང་། པད་མ་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཚོགས་པ་སོགས་ཁེ་ལས10ལ་མཉམ་ལས་གྲོས་མཐུན་བཞག། ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་མ་འཇོག་གཉེར་སྐྱོང་དང་བྱེས་བགྲོད་ལམ་ཐིག། སྒེར་འཁོར་ཡུལ་སྐོར་ལམ་ཐིག་གཉེར་སྐྱོང་། ཆུ་ཉ་གསོ་ཚགས། ཕག་གསོ་ཚགས་སོགས་ཞིང་ལས་དང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ལས་གཞི་མང་པོར་ཡུལ་དངོས་སུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར5.4ལྷག་གི་གན་རྒྱ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཁྲེང་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ཆིང་པའེ་ཅང་ཆུས་དང་བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གིས་སེམས་མཐུན་ཕྱོགས་མཐུན་དང་འབད་འབུངས་བྱས་ཏེ། མངག་གཏོང་ལས་ཁུངས་དང་སྨན་བཅོས། སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ལས་བྱེད་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཁག་ཐེངས10ཡི་མི404མངགས་ནས་ལས་གཞི195ལ་རོགས་སྐྱོར་དང་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ། བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གི་ལས་དོན་ཁག་དང་བྱ་གཞག་ཁག་སྤུས་ཚད་མཐོན་པོའི་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་བསྐུལ་བ་རེད། འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུར་བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་རྫོང་དེའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚོང་འགུགས་འོས་སྦྱོར་བྱས་པ་རེད། བྱེད་སྒོའི་ཡུལ་དངོས་སུ་བརྒྱད་ཟིལ་རྫོང་གིས་ད་དུང་ཚགས་ཤ་དང་བོད་ཕག། རི་བོང་། ཤ་མོ་སྐམ་པོ་སོགས་ཡུལ་དེ་གའི་ཁྱད་ཆོས་ཞིམ་ཟས་བཤམས་ནས་ཚོང་པ་ཚོས་ལྟ་སྐོར་དང་བྲོ་བར་མྱོང་ཆོག་པ་བྱས་ཡོད།། (བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར།)

༄༅།།གྲོན་དངུལ་འདི་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་རེད།

ས་གནས་དེ་གའི་དུས་ཚོད་ཟླ་4ཚེས་1ཉིན། སི་རི་ལན་ཁའི་ཡུལ་སྐོར་པུའུ་ཀྲང་ཧ་ལིན་·ཧྥེར་ནན་ཏུའོ་ཡིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་ཀྲུང་གོ་དང་ཨུ་རུ་སུ། རྒྱ་གར་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ནས་ཡོང་བའི་ཡུལ་སྐོར་བ་སི་རི་ལན་ཁར་སྐྱོད་པའི་ཐོངས་མཆན་གྲོན་དངུལ་མེད་པར་བཟོ་བའི་ཚོད་ལྟའི་རྣམ་གྲངས་དེ། 2024ལོའི་ཟླ་4ཚེས་30ཉིན་བར་ཕྱིར་འགྱངས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད། ཁོང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་གྱི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་ནང་བཟོ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་རེད། 2023ལོའི་ཟླ་10པར། སི་རི་ལན་ཁའི་ནང་བློན་ཁང་གིས་ཀྲུང་གོ་དང་རྒྱ་གར། ཨུ་རུ་སུ། མ་ལེ་ཞི་ཡ། ལྗར་པན། ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡ། ཐེ་ལན་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཡུལ་སྐོར་བར་རྒྱལ་གྲོལ་ཐོངས་མཆན་གྱི་གྲོན་དངུལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་དང་། གོ་ཆོད་ཡུན་ནི་2024ལོའི་ཟླ་3ཚེས་31ཉིན་བར་ཡིན་པ་རེད།

ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར“ནན་ཁྲང—ཧོར་ཀོ་སི—ཧ་སག་སི་ཐན”དུ་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ།

ཉེ་ཆར་འཁྱགས་སྒམ་དང་། ཁོ་ཧྥེའི་བཟོ་འཕྲུལ། རྫ་ཆས་སོགས་ཉེར་མཁོའི་དངོས་ཟོག་བླུགས་པའི་ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་ཅང་ཤིས་ནན་ཁྲང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐམ་སའི་གྲུ་ཁ་ནས་དལ་གྱིས་ཐོན་ཞིང་། འདི་ནི་འདི་ལོ་ནན་ཁྲང་ནས་ཐོན་པའི་ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་ཐོག་མ་དེ་རེད། དུས་གཏན་མེ་འཁོར་དེ་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་ཧོར་ཀོ་སི་གྲུ་ཁ་ནས་ཐོན་ཏེ་ཧ་སག་སི་ཐན་དང་། ཁེར་གྷི་སི་ཐན། ཨུ་ཟ་བྷེ་ཁི་སི་ཐན་སོགས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱུད་མཐར་ཐ་ཇིག་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ས་དུ་ཤང་པེར་འབྱོར་རྒྱུ་དང་། དེ་སྔ་ཨ་ལཱ་ཧྲན་ཁོའུ་ནས་ཐོན་པ་དང་བསྡུར་ན་ཆུ་ཚོད་12ཐུང་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ཕྱོགས་ཚོང་དོན་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཟོག་འགྲེམས་མ་གནས་ཆག་པ་དང་། ཅང་ཤིས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟོག་འགྲེམས་བགྲོད་ལམ་གསར་པ་བསྐྲུན་པ། ནང་ཁུལ་སྐམ་སའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་མོ་འབྱེད་པའི་མཐོ་ས་གསར་པ་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་བཅས་ལ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད།

གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་བྱས་ནས་གསོན་ཤུགས་མངོན།

ཆུ་ཤུར་རྫོང་གི་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་གླུ་གར་གྱི་རྩལ་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཆེད། ཉེ་ཆར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆུ་ཤུར་རྫོང་མི་སྤྱི་ཅུས་ཀྱིས་དུས་ཐེངས་དང་པོའི་མི་རིགས་གླུ་གར་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ་རེད། གཟིགས་འབུལ་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ཉིན་དེར་གསོ་སྦྱོང་ནང་ཞུགས་མཁན་སློབ་མ་ཚོས་གཟབ་མཆོར་ལེགས་པར་སྤྲས་ཏེ་གར་སྟེགས་ཐོག་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་བྱས་ནས་དེར་ཡོང་བའི་ལྟད་མོ་བར་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གླུ་གར་ལེ་ཚན་མང་པོ་ཞིག་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་མ་ཟད། ཆུ་ཤུར་རྫོང་གི་རིག་གནས་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་བསྣན་ཡོད། འདི་ནི་གཟིགས་འབུལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་ཡིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

བསྐྱར་དར་རྟགས་ཅན་གྱི་སྒུལ་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་རུ་འགྲོ །

ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ལོ་རེའི་ཟླ3པ་ནས་ཟླ4བར། “གངས་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲི་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད”ཅེས་འབོད་པའི་ཉིང་ཁྲི་ཡིས་ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ནང་གི་ཆེས་མཛེས་པའི་དུས་ཚིགས་བསུས་པ་དང་། གངས་རིའི་འདབས་དང་གྲོང་རོང་ནང་གི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་པ་དང་། ཟླ3པའི་ཚེས31ཉིན་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་དུས་ཆེན་དངོས་དུ་མགོ་ཚུགས་ཤིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་སྡེ་ཚན་གྱི་གཞུང་ཕྱོགས་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་དུས་ཆེན་རིང་ལ་ཡུལ་སྐོར་པས་མེ་འཁོར་པ་སེ་བརྒྱུད་དེ་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིགས་སོ་སོའི3Aནས5Aརིམ་པའི་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་གཟིགས་སྐྱོང་བྱ་འགུལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་རེད།2021ལོའི་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་ཤར་གཏོང་བྱས་པ་བརྒྱུད། “བསྐྱར་དར་རྟགས་ཅན་གྱི་སྒུལ་འཁོར་བསྡད་དེ་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ལྟ་རུ་འགྲོ”བ་དེ་ཡུལ་སྐོར་པ་སྔར་ལས་མང་པོའི་གདམ་གསེས་སུ་གྱུར་ཡོད། “སྟོད་ཉི་མ་ལྷ་ས”དང“གངས་རིའི་འབྲི་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད”སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་པའི་ཉིང་ཁྲིའི“མཁའ་ལམ་གསར་བ”ཡིན་པའི་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གྱིས་བོད་ལྗོངས་ཤར་ལྷོའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་རྩེ་གྲ་སྦྲེལ་ཡོད། ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་བསྡད་ན་འཛམ་གླིང་གི་ས་བབ་ཆེས་མཐོ་ས་ནས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་སྒུལ་འཁོར་མྱུར་ཚད་རོལ་མྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྒེའུ་ཁུངས་བརྒྱུད་དེ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ལ་ལྟོས་ནས་གངས་ལྗོངས་མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་ལྗོངས་རོལ་མྱོང་བྱེད་ཐུབ།མཐོ་སྒང་གི་རི་སྐྱེས་ཁམ་སྡོང་མཐོ་ཞིང་མེ་ཏོག་མཛེས་པ་དང་། ཉིང་ཁྲིའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་དེ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ལྷག་པར་དུ་བྲག་ཡུབ་ཆུས་དང་སྤོ་མེས་རྫོང་། སྨན་གླིང་རྫོང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་། སྣང་རྫོང་སོགས་ཀྱི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་མཛེས། དེ་ནང་ཀ་ལ་གྲོང་ཚོ་སོགས་ཀྱི་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་ལྗོངས་རབ་ཏུ་མཛེས། འབྲུ་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་དང་མི་གཅིག་པར་རི་སྐྱེས་ཁམ་སྡོང་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཏུ་སྦྲེལ་ཡོད་པས་གནམ་སྔོན་པོ་དང་གངས་རི་དཀར་པོ་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་རེད། ལོ་སྔོན་མའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་བཞད་པའི་དུས་ལས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན། ཉིང་ཁྲིའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་པའི་དུས་ཉིན21ཙམ་ཡིན་པ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་རུ་ཡོང་བའི་ཡུལ་སྐོར་པས་བསྐྱར་དར་རྟགས་ཅན་གྱི་སྒུལ་འཁོར་བསྡད་དེ་ཉིང་ཁྲི་རུ་བསྐྱོད་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་གཟིགས་ཆོག །

བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།

རི་ཀླུང་ཀུན་ཏུ་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་བཞད་པ་དང་ཀ་ལ་གྲོང་ཚོར་དགའ་དགའ་སྐྱིད་སྐྱིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཁེངས་ཡོད། གྲོང་ཚོ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་ཤིང་། ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་གྲགས་གང་སར་ཆོད་པ་དང་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཡིད་དབང་བཀུགས་ཡོད།སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོས་བོད་ལྗོངས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགུལ་ནུས་གསར་བ་བསྣན་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རགས་ཙམ་ཆགས་ནས“རི་སྔོ་ཆུ་དྭངས་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་དང་། གངས་འཁྱགས་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་རི་ཀླུང་ཡང་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི”འདུ་ཤེས་མི་སེམས་སུ་ཟུག་པར་བྱས་ཡོད། བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཆེས་ལེགས་པའི་ས་ཁུལ་གཅིག་གྲས་ཡིན་ལ། མཐོ་སྒང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་རྨང་གཞི་སྔར་བས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བར་ཕྱིན་ཡོད།སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྲུང་ཡོལ་བརྟན་སྲུང་ཐུབ་པ།ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་ཤན་རྩ་རྫོང་སེར་གླིང་མཚོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི42ཡོད་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་དཔུང་སྡེ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁུལ་འདིར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།“དཔྱིད་མགོ་ཚུགས་མ་ཐག་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དང་གཙོད་སོགས་ཕྱིར་མཚོ་འགྲམ་དུ་ལོག་ཡོང”ཞེས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐེག་ཆེན་གྱིས་བཤད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་དང་སྐོར་གཡེང་ནི་ཁོང་གི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན།བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནགས་ཚལ་རྩྭ་ཐང་ཅུའུ་ཡི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁུར་བས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། མིག་སྔར་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་བདག་སྐྱོང་ས་ཚིགས208བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ཆེད་ལས་བདག་སྐྱོང་མཁན1113ཡིས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགོག་སྲུང་འཛིང་རགས་དང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། མི་རིགས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་དོ་དམ་ཁྲོད་བྱེད་ནུས་གལ་ཆེན་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བཅའ་ཁྲིམས》ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་མཐོ་ས་བཏོད་པའི་སྲོལ་ཡིག》སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། ནགས་ཚལ་དང་བརླན་ས། རྩྭ་ཐང་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཁེབས་པའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁ་གསབ་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ཡོད། 2016ལོ་ནས2023ལོའི་བར་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་མང་ཚོགས་ལ་སྐྱེ་ཁམས་ལས་གནས་ཁྲི50ལྷག་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རོང་འབྲོག་པ་ཁྲ226.22ཡིས་རྩྭ་སའི་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སྤྱོད་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་རིན་ཐང་གསར་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་ལམ་རྒྱུན་མཐུད་རྒྱ་སྐྱེད་དུ་བཏང་ཡོད།སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོ་ཐུབ་ནས་མཐོ་སྒང་སྔར་བས་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་གྱུར་བ།གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ཁང་དམར་རྫོང་གི་ས་བབ་མཐོ་བ་དང་གནམ་གཤིས་ཐན་སྐམ་ཡིན་པས་སྔོན་ཆད་ས་ཞིང་བྱེ་འགྱུར་གྱི་གནད་དོན་ཡོད། འདི་ག་ཞིང་ལས་ཕྱེད་ཙམ་དང་འབྲོག་ལས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡིན་ལ། གྲོང་མི་མང་པོས་ནོར་ལུག་འཚོ་བཞིན་ཡོད་པས་སྔོན་ཆད་རྩྭ་སར་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཡོད།2014ལོར། ས་ཞིང་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁང་དམར་རྫོང་ཉིང་རུ་སྟོད་ཤང་གིས་གཟན་རྩྭ་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་ཚོད་ལྟའི་བྱ་བ་གཉེར་བར་ཕན་འབྲས་ལེགས་པོ་བྱུང་སྟེ། འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་གཟན་རྩྭ་ཡིས་རླུང་འགོག་བྱེ་འཇགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྩྭ་སའི་གནོན་ཤུགས་ནུས་ལྡན་སྒོས་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་། ལོ་འདི་དག་རིང་རྩྭ་སའི་གཞི་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཀྱང་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད། དེང་སྐབས་ཉིང་རུ་སྟོད་ཤང་མིས་བཟོས་རྩྭ་རའི་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི2ལ་སླེབས་ཡོད།ཉིང་རུ་སྟོད་ཤང་གི་ཤང་ཀྲང་ཀརྨ་བསྟན་དར་གྱིས་ཆེད་མཁས་པ་གདན་དྲངས་ནས་ཤང་གི་ས་རྒྱུ་དང་སྔོ་ཁེབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཤིང་། ཆེད་མཁས་པས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་གཟན་རྩྭ་སྣ་རྐྱང་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ནའང་ས་ཞིང་ལ་གནོན་ཤུགས་བསྐྱལ་ཡོང་ཞེས་བསྟན།“ད་ལོར་ང་ཚོས་གཟན་རྩྭ་སྣ་ཁ་གསར་བ་འདེབས་འཛུགས་བྱ་རྩིས་ཡོད་ལ། གཟན་རྩྭའི་རིགས་སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་དགོས”ཞེས་ཀརྨ་བསྟན་དར་གྱིས་བཤད།སྡོང་འཛུགས་དང་རྩྭ་འདེབས། སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ལྗོངས་སྔར་བས་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད། མིག་སྔར། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཁེབས་ཚད12.31%བར་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། རྩྭ་ཐང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོ་ཁེབས48.02%ལ་སླེབས་ཡོད།ནུས་ཁུངས་གཙང་མ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གསེར་རྙེད་ཆུས་ཀྱི་ཉི་འོད་འོག་གྲལ་འགྲིག་པའི་རླུང་ཤུགས་འཕྲུལ་ཆས་སྐོར་ཞིག་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོ་མ་དིའུ་སྐེ་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི4500ལས་བརྒལ་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་སྐྲུན་ནས་སྤྱོད་མགོ་ཚུགས་པའི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་དང་། གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གློག་འདོན་ཚད་ཀྲའོ་ཝ100ཟིན་ནས་ལོ་རེར་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་གློག་ནུས་ཆུ་ཚོད་རེར་སྟོང་ཝ་དུང་ཕྱུར2ཙམ་མཁོ་འདོན་བྱས།“དགུན་དུས་ནག་ཆུའི་དྲོད་ལེན་པའི་དགོས་མཁོ་བལྟོས་བཅས་ཅུ་མཐོ་བས་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གློག་སྤྱོད་ཐེག་ཚད་ཆེ་བ་དང་། ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་རླུང་ནུས་ནི་དགུན་དུས་ཀྱི་ནུས་ཁོངས་འབྱུང་ཡུལ་ལེགས་པོ་ཡིན”ཞེས་འོ་མ་དིའུ་སྐེ་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་སྣས་གསར་འགོད་པར་བཤད།“མཐོ་སྒང་གི་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱིས་ནག་ཆུའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་འོད་སྣང་སྦྱིན་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་སྔར་བས་སྟབས་བདེ། སྦགས་བཙོག་སྔར་བས་ཇེ་ཆུང་། ཁོར་ཡུག་སྔར་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པར་བཏང་ཡོད།འདི་འདྲའི་ནུས་ཁུངས་གསར་ངའི་དམངས་འཚོའི་རྣམ་གྲངས་མཐོ་སྒང་དུ་མཐོང་དཀའ་བ་ཞིག་མིན། ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་སྙན་རོང་རྫོང་གི་གཞིས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཁང་ཐོག་ཏུ་ཉི་ནུས་འོད་ཤུགས་པང་ལེབ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་ལ། རྫོང་ཡོངས་སུ་ཁ་བཀྲམ་རྣམ་པའི་འོད་ནུས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི2ལ་སླེབས་པ། ཤན་རྩ་རྫོང་དུ་ཉི་འོད་ནུས་པའི་དྲོད་སྡུད་ར་བ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པས་རྫོང་མཁར་གྱི་བཅུ་ཆའི་བརྒྱད་ཀྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱིས་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་དྲོད་ལེན་སྒྲིག་ཆས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཡོད།སྔོན་ཆད། ནག་ཆུའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་དགུན་ཁར་རྡོ་སོལ་དང་ལྕི་བ་བསྲེག་པའི་དྲི་མ་གང་སར་འཐུལ་ཡོད། དེང་སང་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་དྲོད་ལེན་སྒྲིག་བཀོད་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་ཡོད་པ་དང་གློག་ཤུགས་མཁོ་སྤྲོད་འདང་ངེས་བརྟན་པོ་ཡིན་པ། ཁོར་ཡུག་སྔར་བས་ལེགས་ཤིང་གྲལ་དག་པ་ཞིག་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང་ཐོན་ལས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱ་སྐྱེད་དུ་བཏང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་རྟེན་གཞི་བཏོད་པའི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བས། སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་ནས་བཏོན་པའི་གློག་ཤུགས་ཁྲོད་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་བསྡུར་ཚད90%ལས་བརྒལ་ཡོད། །

༄༅།།ཁྲུང་ཆིང་གི་སྨུག་སྤྲིན་ཁྲོད་ཀྱི་ཟམ་ཆེན་ལྟ་ན་སྡུག

འདི་ནི་ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཁའེ་ཀྲོའུ་ཆུས་ཕེང་ཤིས་གཙང་པོའི་ཟམ་ཆེན་ཡིན་པ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཁའེ་ཀྲོའུ་ཆུས་ཀྱིས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་དྲའི་བཀོད་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ། མྱུར་བགྲོད་ལྕགས་ལམ་སྒྲོམ་གཞིར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ལམ་དང་ཞིང་ཆེན་ལམ་འདེགས་སྐྱོར་དུ་བྱེད་པ། རྫོང་དང་ཤང་གི་གཞུང་ལམ་འཕར་རྩ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་མ་ལག་བཙུགས་ནས་མང་ཚོགས་ཕྱིར་སྐྱོད་ལ་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།

དཔྱིད་དཔལ་བཞད། མི་སེམས་སྐྱིད།

ཉེ་དུས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་རོང་བྲག་རྫོང་དུ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་བ་དང་རྒྱལ་རོང་བོད་རིགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་ཡོང་རྒྱུའི་ཡིད་དབང་བཀུག་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་རོང་བྲག་རྫོང་གིས་དམངས་སྲོལ་གནས་ཚང་གི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འདེགས་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བཏོན་ནས་དམངས་སྲོལ་གནས་ཚང་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ལས་རྣམ་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་དང་། ས་གནས་དེ་གའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་བཏང་ཡོད། 2024ལོའི་ཟླ་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་རྫོང་དེར་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་60ཙམ་སླེབས་ཡོད།

ཉིང་ཁྲིའི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་བཞད་པ།

ཟླ་3ཚེས་31ཉིན། བོད་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་དུས་ཆེན་སྐབས་ཉེར་གཅིག་པ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་བས་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཡིད་དབང་འཕྲོག

སྐྱེ་ཁམས་མཉམ་གནས། དཔྱིད་ཀྱི་མཛེས་པ།

རྩོམ་སྒྲིག སངས་རྒྱས་སྐྱིད།   ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།   བཤེར་འབེབས། རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་།དཔྱིད་མགོ་ཚུགས་རྗེས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་གནས་སོ་སོའི་གནམ་གཤིས་དྲོར་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན།    མཚོ་སྔོན་ཧོར་གྲོང་ལྷོ་སྒོ་འགག་རྒྱལ་ཁབ་བརླན་ས་སྤྱི་གླིང་གི་མཚོ་དར་འཕང་ནས་ས་གནས་ཀྱི་ནོར་ལུག་དང་ངང་པ། ཆུ་སྐྱར་སོགས་ཆུ་བྱའི་རིགས་གནས་དེར་འཚོ་སྡོད་ཀྱིས་གཟན་ཆས་འཚོལ་བཞིན་ཡོད།

སློབ་ཁང་གི་ཐོག་སྟེང་དུ་ཚལ་རིགས་འདེབས་པར་བྲེལ།

འདི་ནི་ཁྲེང་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲུང་ཧོ་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཁང་གི་ཐོག་སྟེང་ཞིང་ཁར་སློབ་མ་ཚོས་ངལ་རྩོལ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་པ།ཁྲེང་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲུང་ཧོ་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཁང་གི་ཐོག་སྟེང་དུ“མཁའ་དབྱིངས་ཞིང་ཁ”ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། འཛིན་གྲྭ་ཁག་གིས་གཡོག་བྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སློབ་མ་ཚོས་དགེ་རྒན་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་། ཆེ་ཙི། ཀྲོ་མ་ཀྲུ། པད་ཚལ། སུར་པན་སོགས་ཞིང་ལས་སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས་བཏབ་སྟེ་ཞིང་ལས་སྐྱེ་དངོས་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སློབ་སྦྱོང་དང་ངལ་རྩོལ་གྱི་སྤྲོ་སྣང་ཉམས་སུ་མྱོང་གི་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི“འབྱུང་ཁུངས་ལྔའི”རྩ་བ་ཡིན།

མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི“འབྱུང་ཁུངས་ལྔའི”རྩ་བ་ཡིན།བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེས་བརྩམས།རྡོ་རྗེ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར།ནང་དོན་གནད་བསྡུས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ལྔའི་རྩ་བའམ་འབྱུང་ཁུངས་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་ཞེས་འབོད་ལ། སའི་གོ་ལའི་གླིང་སྣེ་གསུམ་པ་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། གནས་འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་ཁུངས་ལྔ་ནི་གྲང་ངར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས། ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་བཅས་ཡིན་པས། རྩོམ་པ་པོས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལུས་པའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་ཁྱད་ཆོས། ཉམས་ཉེན་སོགས་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། མུ་མཐུད་དུ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རི་ཆུའི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། གྲང་ངར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས། ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་། ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས། ངས་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་དུས་མགོ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། སྡོང་བོའི་རྩ་བ་དང་ཆུ་ལ་འབྱུང་ཁུངས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། ཐོག་མར་ངས་ཅིའི་ཕྱིར་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཚང་མས་གནད་དོན་འདི་འདྲི་སྲིད། ང་རང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། ངའི་ཕ་ཡུལ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཐུན་ཏེ་རྫོང་ཡིན།(ཕྱི་མིས་དེར་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རྩྭ་ཐང་དུ་འབོད)ང་རང་གནས་དེར་སྐྱེས་ཤིང་གནས་དེར་ནར་སོན་པ་ཡིན། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་རྩྭ་ཐང་དེར“རླུང་མ་ལྡང་ན་རྩྭའི་གསེབ་ཏུ་ནོར་ལུག་མཐོང་མི་ཐུབ”ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། 1958ལོའི་གོང་དུ་རྩྭ་ཐང་དེར་མི་རྒན་པ་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་སའི་བྱ་བ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་འབྲོག་པས་དབྱར་ས་ནས་ཕྱུགས་འཚོ་སྐབས་བྱིས་པ་ཚོ་འདམ་རར་བྱིངས་ཨེ་འགྲོར་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྩྭ་ཐང་གི་གང་ས་གང་དུ་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ཆུ་བོ་དང་འདམ་ར་མང་པོ་ཡོད་པས་ཡིན། གཞན་ཞིག་ནི་དགུན་སར་སླེབས་དུས་བྱིས་པ་ཚོ་རྩེད་མོ་རྩེ་སྐབས་རྩྭ་གསེང་དུ་འཛུལ་བར་སེམས་ཁྲལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་གང་ལགས་ཤེ་ན། སེམས་ཆུང་མ་བྱས་ཚེ་རྩྭ་གསེང་དུ་མགོ་འཁོར་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་པས་རེད། རྩྭ་སྐྱེས་པ་ཧ་ཅང་མཐུག་པས་འབྲོག་པ་ཚོ་དགུན་དུས་སྦྲའི་ནང་དུ་འདུག་སྐབས་རྩྭ་བྲེག་རྗེས་གཞི་ནས་སྦྲ་སོགས་ཕུབ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེ་མ་གཏོགས་སྦྲ་སོགས་ཕུབ་ཐུབ་མི་འདུག ང་རང་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འགོར་བ་དང་། ཕྱིར་ལོག་དུས་རྩྭ་ཐང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག གང་ལགས་ཤེ་ན། མི་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྩྭ་ཐང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། ནགས་ཚལ་བཅད་པ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱུག་ཆུ་མང་པོ་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་ཡོད། ངེད་ཚང་གི་འགྲམ་གྱི་ལུང་བར་ཆུ་ནག་ཅེས་པའི་ཆུ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྐབས་དེར་བཞུར་རྒྱུན་ཅུང་ཆེ་བའི་ཆུ་བོ་ཞིག་ཡིན་མོད། དེང་སྐབས་ཇེ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་འདུག 1968ལོར་ང་རང་མཐོ་འབྲིང་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། ཕ་ཡུལ་དུ་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དུ་ཡོང་དུས། ང་དང་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱ་རིགས་རྒད་པོ་ལིའུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་རང་འཐག་ཅིག་བསྐོར་བ་དང་། ལིའུ་རྒད་པོ་ལོ་ཕྱེད་བར་རང་འཐག་དེའི་བདག་པོར་བསྡད་མྱོང་། 1988ལོར་ང་རང་ཡང་བསྐྱར་ཕྱིར་ལོག་དུས་ཆུ་ནག་ཆུ་བོ་གཞི་ནས་སྐམ་འདུག ཕ་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཕོ་འགྱུར་ཁྲོད་རྩྭ་ཐང་གི་རྒྱུ་སྤུས་དང་སྐྱེ་ཁམས་སོགས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། བྱ་བ་ཆུང་ཆུང་འདིས་ང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་སུ་བཅུག སྐབས་དེ་དུས་ངས་ཅི་ལིན་སློབ་ཆེན་དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ་སློབ་གླིང་དུ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ངའི་རབ་འབྱམས་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཁ་བྱང་ནི«མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས»ཞེས་བྲིས་ཤིང་། དེ་ནས་བཟུང་ངས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན། 1993ལོར་ངའི«མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས»ཞེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞི་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཚན་རྩལ་ཨུ་ལྷན་དང་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞིའི་ནང་ཚུད་དེ་དཔེ་ཚོགས་རབ་དང་རིམ་པ་བསྐྲུན་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། མིག་སྔར་དེབ9བཏོན་པ་དང་། ངས་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ང་རང་ཀན་སུའུ་རུ་འབྱོར་རྗེས། ལན་གྲུ་སློབ་ཆེན་དང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ལས་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་སོགས་སློབ་ཆེན་དང་སློབ་གླིང་། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གི་བློ་མཐུན་དང་མཉམ་དུ་ཀན་ལྷོའི་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་འབྱོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་དང་། 2005ལོར་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོབ་སྟེ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་གཙོས་མཐོང་ཆེན་བྱས་པའི་དབང་གིས་ལས་གཞི་འདི་ཞིང་ཆེན་གྱི“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གཅིག་པའི”རིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུང་ཕྱུར་བཅུའི་ནང་བཅུག་ཅིང་། དེ་བས་ཀྱང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ནི2006ལོར“ཀན་ལྷོའི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་གལ་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་བྱེད་ནུས་མཁོ་འདོན་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན”གྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གཅིག་པའི”འཆར་འགོད་ཀྱི་རྩ་གནད་དང་རྒྱལ་ཁབ་ནུབ་རྒྱུད་ཐོན་ཁོངས་ཆེ་མོའི“འཆར་གཞི་བཅུ་གཅིག་པའི”ནང་བཅུག་ཡོད། དང་པོ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཇུས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ“འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ”ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ས་སྒང་ཞིག་ཡིན། ངས་དེ་ལ“ཀྲུང་ཧྭའི་ཆུ་ལྕོག”དང“འབྱུང་ཁུངས་ལྔ”ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། གཅིག གྲང་ངར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆ་སྙོམས་མཚོ་འཕགས་ནི་སྨི4500ཡས་མས་ཡིན་པ་དང་། སའི་གོ་ལའི་གླེང་སྣེ་གསུམ་པ་ཡིན། ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ཅུང་དམའ་བ་དང་། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ས་བབ་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་དྲོད་ཚད་དམའ་རུ་འགྲོ་བ། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ0ལས་དམའ་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ཧྲིལ་པོའི་ཕྱེད་ཀ་ཟིན་གྱི་ཡོད། ཟླ་དང་པོར་ས་ཆ་མང་ཆེ་བར་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ10ལས་དམའ་བ་དང་ཟླ7པར་ཚ་བ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཚོ་སྔོན་ལྷོ་རྒྱུད་དང་བོད་བྱང་ཐང་ས་ཁུལ་གྱི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ5ཡས་མས་ལས་ཟིན་གྱི་མེད་མོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཁའ་རླུང་སྲབ་པ་དང་ཚ་ཚད་འཕེར་པའམ་གྲང་བཟོའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཚད་དེ། ས་བབ་དམའ་བའི་བདེ་ཐང་ས་ཁུལ་ལས་ལྡབ་གཅིག་གིས་མཐོ་བས་ན་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི“གྲང་ངར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས”ཡིན་པ་དང་། གྲང་ངར་གྱི་མཐོ་གནོན་ཁུལ་དུ་གཏོགས་པས་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱེད་ཀར་རླུང་གནོན་དང་། དྲོད་ཚད། རླུང་། ཆར་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་རབ་དང་རིམ་པ་ཐོན་ཏེ་གོ་ལ་ཕྱེད་ཤར་མ་དང་ཐ་ན་འཛམ་གླིང་གི་གནམ་གཤིས་སྙོམས་སྒྲིག་གི་ཡོ་བྱད་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། གཉིས། ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས། ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་རི་བོ་མཐོན་པོ་དང་འཕྲེད་གཞུང་དུ་གནས་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ། མུ་ཏིག་དང་འདྲ་བའི་མཚེའུ་གྲངས་ལས་འདས་པས་གཡའ་དག་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྲིན་པ་དང་ནོར་ལུག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་མཛེས་སྡུག་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་ལ། བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་རོང་འབྲོག་གི་གླུ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ནི་ཆུ་བོའི་སྙན་འཇེབས་དང་བརྡེབས་ཏེ་བྱུང་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཆུ་བོ་དང་། མཚེའུ། འཁྱགས་རོམ། འདམ་གཞོང་སོགས་ཀྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ནི་མཐོ་སྒང་གི“ཁྲག་རྩ”ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་དངོས་ཡོད་ཚད་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ཚེ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་ལས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར5463.4ཟིན་པའི་ནང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་མོའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱིས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར2548དང་། ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱིས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར2400.4ཟིན་ཞིང་། སྐམ་སའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱིས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར515ཟིན་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འོག་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར1568ཟིན་པ་དང་། ཧ་ལམ་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར1301.3དང་ས་ངོས་ཀྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་དང་ས་འོག་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་གྱི་ལྔ་ཆའི་གཅིག་ཡན་ཟིན་པ་དང་མཐོ་སྒང་གི་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེའི་ཆུའི་ཐོན་ཚད་ནི་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ22ཙམ་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་རིན་ཐང་དང་མཚུངས་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྨོ་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལྟར་རྩིས་བརྒྱབ་ཚེ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྤྱི་ཆིངས་རེའི་ཟིན་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ443730ཟིན་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་རིན་ཐང་ལས་ཆེས་ཆེར་མཐོ་བ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་ཁྱོན་ལྟར་རྩིས་བརྒྱབ་ཚེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་རིན་ཐང་ལས་ཆེ་བ་ཡོད། (བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི«མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་བཀོལ་སྤྱོད» «ཐོན་ཁུངས་ཚན་རིག»2005ལོའི་ཟླ3པའི་བམ་པོ27པའི་དུས་ཐེངས་གཉིས་པར།) ༡.ཆུ་བོ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི“མ་ཡུམ་གཙང་པོ”འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་ཡིན་པ་མ་ཟད་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཙང་པོ་གཙོ་བོའི་ཆུ་མགོ་ཡང་ཡིན། རང་རྒྱལ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆུ་བོ40ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་གཙོ་བོ15ཡོད་པ་དང་། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་བཞུར་བའི་ཆུ་བོ8ཡོད། ལོ་རེར་གནས་འདི་རུ་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་བཞུར་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར4000ཙམ་ཟིན་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚམས་ནས་ཐོན་ཚད་ཀྱི་གསུམ་ཆའི་གཉིས་ཡན་བཟུང་ཡོད། རྒྱལ་མཚམས་ནས་བཞུར་པའི་གཙང་པོ་གཙོ་བོ་ནི། རྫ་ཆུ་ནས་མའེ་ཀུང་གཙང་པོ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ནས་པུའུ་ལ་མ་ཕུའུ་ཐེ་ལ་ཆུ་བོ། སེང་གེ་ཁ་འབབ—ཧིན་རྡུ་ཆུ་བོ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ—སར་ཝུན་ཆུ་བོ། ཏུའུ་ལུང་ཅང་གཙང་པོ—དབྱི་ལུའོ་ཝ་ཏི་གཙང་པོ་སོགས་ཡོད། འབར་མ་དང་། ཐེ་ལན། ལོ་སི། ཁམ་ཕུ་ཁྲེ། ཝེ་ཐེ་ནམ། འབྲུག་ཡུལ། རྒྱ་གར། འབྲས་ལྗོངས། ནེ་པ་ལ། བྷང་ག་ལ། ཕ་ཁི་སི་ཐན། ཨ་ཧྥེ་ཁ་ནི་སི་ཐན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ12བརྒྱུད་དེ་བཞུར་ཅིང་། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་བོ(དེའི་ནང་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་ཆུ་བོ་ཚུད)ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་མོའི་ཆུ་རྒྱུད་དང་། ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་མོའི་ཆུ་རྒྱུད། སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་རྒྱུད་བཅས་ཁག་གསུམ(གཤམ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཙང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གཞི་གྲངས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་ནང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཡིན)དུ་བཞུར་བཞིན་ཡོད་ལ། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་རྒྱུད་དུ་འབྲི་ཆུ་དང་། རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་བཅས་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོད་རྒྱུད་ཚུད་ཡོད། (༡) འབྲི་ཆུ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་འབྲི་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་མགོའི་ས་ཁུལ་ཚུད་ཡོད། འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲི་ཆུ་ནི་འཕྲེད་བཅད་རི་བོའི་ཁུལ་དུ་གནས་པ་དང་། ལུང་པའི་གཏིང་ཟབ་ཚད་སྤྱིར་བཏང་སྨི1000ཡིན་ཞིང་། གཏིང་ཟབ་ཤོས་ལ་སྨི2000ཡན་ཡོད། ཆུ་ངོས་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི150ནས200ཙམ་ལས་མེད་པ་དང་། ཆུ་མཚམས་ཆགས་ཚད14.3%ཟིན་པས། ཆུ་ནུས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། (༢) རྨ་ཆུ། རྨ་ཆུ་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་བར་སྟོད་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་ཚལ་རྔ་འགག་ཡན་དུ་ལོ་རེར་ཆར་པ་ཆེན་པོ་འབབ་ཀྱིན་མེད་ཀྱང་ས་བབ་མཐོ་ལ་རླན་ཚད་ཆུང་བའི་དབང་གིས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འབོར་མཐོ་བའི་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། ཚལ་རྔ་འགག་ནས་ལན་གྲུའི་བར་མང་ཆེ་བ་གྲོག་རོང་དང་གཤོང་ས་ཡིན་ཞིང་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲོག་རོང་མང་པོ་ཡོད་པས་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་རེའི་མཐོ་ཚད་སྨི140ལྷག་ཡོད་ལ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྨ་ཆུའི་ལན་གྲུའི་ས་ཚུགས་ཀྱི་ལོ་མང་ཆ་སྙོམས་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར340ཟིན་གྱི་ཡོད། (༣) རྫ་ཆུ། རྫ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་ནས་ཆབ་མདོའི་བར་གྱི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ564ཡོད་པ་དང་། ཆུ་བོ་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་ཁྱབ་ཚད་ཆེ་བ་དང་། ཆབ་མདོ་དང་ཉེ་བའི་མཚམས་སུ་གཏིང་ཚད་སྨི500ནས1000བར་གྱི“V”དབྱིབས་ཀྱི་གྲོག་རོང་དུ་ཆ་སྙོམས4.0-4.5%ཇེ་དམའ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་འབབ་རྒྱུད་ཡོངས་ཀྱི་ཆུ་ལམ་གྱི་ཆེས་དམའ་བའི་ཆུ་མཚམས་ཞིག་ཡིན། ཆབ་མདོ་མན་གྱི་ཆུ་ལམ་འཕྲེད་བཅད་རི་རྒྱུད་ཀྱི་འབའ་འབུར་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རི་ཁུལ་དུ་སླེབས་པ་དང་། ཆུ་ལམ་དུ་བཞུར་ཤུགས་ཆེ་བས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལོ་རེར་རྒྱལ་མཚམས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུག་ཚད་ཆ་སྙོམས་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར765ཟིན་གྱི་ཡོད། ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་རྒྱུད་དུ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། ཏུའུ་ལུང་ཅང་གཙང་པོ། སེང་གེ་ཁ་འབབ་བཅས་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོད་རྒྱུད་བཅས་ཚུད་ཡོད། (1)ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ལོ་རེའི་བཞུར་རྒྱུན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་ཡིན་ཞིང་། ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་སྨི4500ཡོད་པ་དང་། ཆུ་བོའི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ2229ཡོད་པ། འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི24ཡོད་པས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆུ་བོ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། སྟོད་རྒྱུད་དང་བར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རེའི་བཞུར་རྒྱུན་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཧའོ་སྨི100ནས200བར་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་སྨད་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོའི་འཛམ་གླིང་གི་གྲོག་རོང་ཆེ་ཤོས་སུ་ལོ་རེའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ཟབ་ཚད་ནི་ཧའོ་སྨི2000ནས4000བར་དུ་འཕར་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག དབྱར་དུས་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཕྱེད་ཀ་ཡན་བཟུང་བ་དང་། ལོ་མང་རིང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར1654ཟིན་གྱི་ཡོད། (2) རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ2013ཡོད་པ་དང་ཆུ་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་དང་བར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་དྲག་རྒྱུག་དང་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གྲམ་ཐང་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ཞིང་ལོ་རེའི་ཆུ་བོའི་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར689ཟིན་གྱི་ཡོད། (༤) ཏུའུ་ལུང་ཅང་གཙང་པོ། ཏུའུ་ལུང་ཅང་གཙང་པོས་རང་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ178.6ཟིན་པ་དང་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ4327ཟིན་ཡོད། འགྲམ་རྒྱུད་དུ་ཆུ་ལག་མང་ཞིང་། ཆུ་མགོ་རུ་ཆུ་རྒྱུན་ཐུང་བ། ཆུ་ལག་གི་གྲུབ་ཚུལ་སྡོང་བོའི་དབྱིངས་དང་འདྲ་བའི་མ་ལག་བཅས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར53ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། (༥) ཧིན་རྡུ་ཆུ་བོ། ཧིན་རྡུ་ཆུ་བོའི་ཆུ་རྒྱུད་ནི་གཙོ་བོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་དང་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཡིན། སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ419ཡོད་པ་དང་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ4956ཟིན་ཞིང་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར2.7ཟིན་ཡོད། གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཀྱི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ309ཟིན་པ་དང་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ23170ཟིན་ཞིང་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར1.7ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་རྒྱུད་ཁོངས་སུ་བྱང་ཐང་དང་། ཚྭ་འདམ་གཤོང་ས། མདོ་ལ་རིང་མོའི་ས་ཁུལ། ཤིན་ཅང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་བཅས་ཚུད་ཡོད། (1) བྱང་ཐང་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་རྒྱུད་ནི་བོད་བྱང་ཐང་གི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་དང་། ཁུ་ཁུ་ཞི་ལའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད། ཤིན་ཅང་བྱང་ཐང་གི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོ་ཁག་གི་འབབ་རྒྱུད་ལས་གྲུབ་ཅིང་། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་རྒྱུད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར246.5ཟིན་ཡོད། (2) ཚྭ་འདམ་གཤོང་སའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་ཁོངས་སུ་མཚོ་སྔོན་པོའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབབ་རྒྱུད་དང་ཚྭ་འདམ་གཤོང་སའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབབ་རྒྱུད་ཚུད་ཡོད་པ་དང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར44ཟིན་ཡོད། (3) མདོ་ལ་རིང་མོའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུའི་ཁོངས་སུ་ཆུ་ནག(ཧེ་ཧུ)དང་། ཧྲི་དབྱང་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད། ཧྲུའུ་ལེ་ཆུ་བོ་བཅས་ཀྱི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོད་རྒྱུད་དང་བར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར72ཡོད། (4) ཤིན་ཅང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་རྒྱུད་དུ་ཐ་ལི་མུའུ་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོད་རྒྱུད་དང་བར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར152.5ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་བོའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རེའི་གྱེས་ཚུལ་ཆ་སྙོམས་མིན་ཞིང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ་བྲུབ་དུས་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱིས་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱི60%ཙམ་ཟིན་པ་དང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྲུབ་དུས་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱིས་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱི70%ནས80%བར་ཟིན་ཡོད། གངས་ཆུ་བཞུར་ནས་ཆུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་མཐོ་སྒང་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙང་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་ནི་ལོ་རེའི་ཆུའི་གྱེས་ཚད་ལས་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་དབྱར་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱིས་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཀྱི65%ཡན་བཟུང་ཡོད། ལོ་མང་པོར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་པའི་དཔྱད་གཞི་ལས་མཐོ་སྒང་གི་རྒྱུག་ཆུའི་ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ནི་དུས་རིམ་ཐོག་ཆུ་རྒྱས་ཁུལ་དང་སྐམ་སའི་ཁུལ་རེས་མོས་ཡིན་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཆེ་ཤོས་དང་རྒྱུག་ཚད་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་སྤྱིར་བཏང1.9ནས4.0བར་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ། ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་སོགས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་འོག་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཁྱབ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ལོ་མང་པོའི་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ཟབ་ཚད་ཧའོ་སྨི5ནས3500བར་ཡིན་ཏེ། ཆུ་མང་ཁུལ་དང་། ཆུ་ཉུང་ཁུལ། སྐམ་སའི་ཁུལ་བཅས་བྱུང་ཞིང་། སྣ་མང་འདུ་གནས་འདིའི་རིགས་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་མཐོང་དཀའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ལོ་རེའི་བཞུར་རྒྱུན་ནི་ཤར་ལྷོ་ནས་ནུབ་བྱང་ལ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་ཡིན། ༢.མཚེའུ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ1ཡན་ཟིན་པའི་མཚེའུ1126ཡོད་པ་དང་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ39206.8ཟིན་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཚེའུ་གྲངས་འབོར་གྱི40%དང་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི49%བཟུང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་མཐོའི་མཚེའུ་ཡི་ཁྱབ་ཁུལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། མཚེའུ་ཡི་ཆུ་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར5182ཟིན་ཞིང་རང་རྒྱལ་གྱི་མཚེའུ་ཁུལ་ཆེ་གྲས་ལྔའི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་པའི་ནང་ཚྭ་མེད་ཆུའི་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར1035ཟིན་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་མཚེའུ་ཡི་ཚྭ་མེད་ཆུའི་གསོག་ཚད་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་ནི45.8%ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཚེའུ་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ500ལས་བརྒལ་བའི་མཚེའུ12ཡོད་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཚེའུ27ལས་ཕྱེད་ཙམ་བཟུང་ཡོད། མཚོ་སྔོན་པོ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་མཚེའུ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ4568ཡོད། མཐོ་སྒང་གི་མཚོ་དང་མཚེའི་ནང་རྨ་ཆུའི་མགོ་ཁུལ་གྱི་མཚོ་སྔོ་རེངས་དང་སྐྱ་རེངས་ཕུད་ཚང་མ་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ཚང་མ་ཚྭའི་མཚེའུ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཚོའུ་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི90%བཟུང་ཡོད། མཚོ་ཆེན12ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ13877.5ཟིན་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཚེའུ་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི35.4%བཟུང་བ་དང་། མཚེའུ་ཡི་གྲངས་འབོར་མང་ཤོས་ནི་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ1ནས50བར་གྱི་མཚེའུ་ཡིན་པས་མཚེའུ་ཡི་བསྡོམས་འབོར་གྱི55.5%བཟུང་ཡོད། མཚེའུ་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་མཚེའུ་གཤོང་ནི་ས་གཤིས་ཆགས་ཚུལ་དང་འཁྱགས་ཀླུང་གི་གནོད་སྐྱོན་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། མཚེའུ་ཡི་ཆུ་ཅུང་ཟབ་པ་དང་། གསོག་ཉར་ཚ་ཚད་མང་བ། ཆུ་དྲོད་ཅུང་གཏན་འཇགས་བཅས་ཡིན། ༣.འཁྱགས་རོམ། ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་འཕྲེད་ཐིག་ཏུའུ་གྲངས་དམའ་བའི་འཁྱགས་ཀླུང་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་ཡིན་པ་དང་། འཁྱགས་ཀླུང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ58651ཟིན་པའི་ནང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འཁྱགས་ཀླུང་གིས་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ50672ཟིན་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི86.4%བཟུང་ཞིང་། འཁྱགས་རོམ་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར་ཁྲི4ཙམ་ཟིན་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་འཁྱགས་རོམ་གསོག་ཚད་བསྡོམས་འབོར་གྱི80%བཟུང་པ་དང་། ཁུ་ནུ་རི་བོ་དང་ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར22292ཟིན་པས་མཐོ་སྒང་གི་སྤྱིའི་གསོག་ཚད་ཀྱི56%བཟུང་ཡོད། འཁྱགས་ཀླུང་བསྡོམས་འབོར་ཁྲི2.5ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དང་། ལོ་མང་པོར་ཆ་སྙོམས་ཞུ་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར463.65ཟིན་པས། མཐོ་སྒང་གི་གཙང་པོ་མང་པོའི་ཆུ་མགོ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། འཁྱག་རོམ་ཞུ་བའི་ཆུ་གསབ་ཚད་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཐའ་འཁོར་ནས་མཐོ་སྒང་གི་ནང་ཁུལ་དུ་འཕར་བ་དང་། ནུབ་རྒྱུད་རི་ཁུལ་གྱི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་བཞུར་བའི་བསྡུར་ཚད་ཀྱིས23%ཡས་མས་ཟིན་ཞིང་། མདོ་ལ་རིང་མོ་ཤར་མས14%བཟུང་བ་དང་། ནུབ་ངོས་སུ་ཧྲུའུ་ལེ་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱིས32%ཟིན་ཡོད། ཕྱི་རྒྱུག་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་ཞུ་བའི་བསྡུར་ཚད་ནི་བོད་ལྗོངས་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་བར་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་རྒྱུག་ཆུའི་བསྡུར་ཚད10%ཡན་ཟིན་གྱི་མེད་ལ་ནུབ་ངོས་ནས་ཧིན་རྡུ་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུད་བར་གྱི་བསྡུར་ཚད40%ནས50%བར་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། (ཧྲི་ཡ་ཧྥེང་དཔྱད་གཞིའི་མཛོད། ལིའུ་ཧྲི་ཡིང་། «ཀྲུང་གོའི་འཁྱགས་ཀླུང་གིས་དུས་རབས21པའི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གནམ་གཤིས་དྲོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྔོན་དཔག [J] ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བརྡ་ཁྱབ། 2000,(4) 434-438» ༤. བརླན་ས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ན་འདམ་ཁྱབ་རྒྱ་ཅུང་ཆེ་བ་དང་། གཙོ་བོ་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་རྒྱུད་དང་བོད་ལྷོའི་ལུང་གཞུང་དུ་ཁྱབ་ཅིང་། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི13.4ཡོད་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ན་འདམ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ལྔ་ཆའི་གཅིག་ཟིན་ཡོད་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་ན་འདམ་ཆེ་གྲས་གཉིས་པར་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་ན་འདམ་ཅུང་ཉུང་ཞིང་ཚང་མ་འཚོ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ན་འདམ་ཡིན་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ནི་རྩྭ་ལྡུམ་དང་སྔོ་དྲེགས་ན་འདམ་ཡིན་པ་དང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་དམིགས་བསལ་དུ་ཡོད་པའི་ན་འདམ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། “མཚོ་འཕགས་སྨི3400ནས་སྨི3600བར་གྱི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འདམ་རའི་རིགས་གཅིག་མཁས་པས“འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་དང་། གདོད་མའི་གནས་ཡུལ། མིས་གཏོར་བཤིག་ཕོགས་མེད་པའི་མཐོ་སྒང་འདམ་ར་ཡག་ཤོས་མཛོད་དགེ་འདམ་ར་ནི་ཀྲུང་གོའི་འདམ་ར་མཛེས་ཤོས་དྲུག་ལས་གཅིག་ཡིན”ཞེས་བརྗོད་ཡོད་ལ། 2005ལོའི་ཟླ10པར«ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཁམས»ནང་མཛོད་དགེའི་འདམ་རར་གདེང་འཇོག་དེ་འདྲ་བྱས་ཡོད། མཛོད་དགེའི་འདམ་ར་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་སི་ཁྲོན་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཉིས་བརྒལ་བ་དང་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི1.6ཟིན་པས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ན་གནས་འདམ་ར་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་དོ་མཉམ་དང་། འབབ་རྒྱུད་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བའི་ཐད་སྐྱེ་ཁམས་དོ་མཉམ་བྱས་ཡོད། ནུབ་བྱང་ཆེན་མོའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་ལ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད་པས་ཀྲུང་གོ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིགས་གཅིག་མཁས་པས“ཀྲུང་གོའི་ནུབ་རྒྱུད་ནི་མཐོ་སྒང་གི་མཁལ་མ”ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། «ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཁམས»ཞེས་པའི་དཔྱད་འདེམས་པ་ཚོས་མཛོད་དགེའི་འདམ་རར་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་པའི་ནང་། སི་ཁྲོན་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཉིས་བརྒལ་ནས་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཆིངས་ཁྲི100ཙམ་ཟིན་པ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་ལྗོངས་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འགུལ་སྐྱོད་རྩི་ཤིང་ཁུལ་དང་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་རྨང་གཞིའི་ས་རྒྱུད་གལ་ཆེན་དང་། མཐོ་སྒང་འདམ་རའི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་དཔེ་མཚོན་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རིགས་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དེ་གར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཁྲུང་ཁྲུང་རིགས་ནི་མཐོ་སྒང་དུ་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱ་རིགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་དབྱར་དུས་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག900ཙམ་གནས་དེར་འཚོ་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་འདམ་རའི་ནང་ང་ཚོས་མཛོད་དགེ་དང་འདྲ་བའི་ཐུན་མིན་རང་བཞིན་དང་། གདོད་མའི་རང་བཞིན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་དང་། ཚད་སྟུག་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏིང་སྙིགས་རང་བཞིན། མཛེས་སྡུག་རང་བཞིན་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་འདར་ར་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་ཀྱིན་མེད། དེ་སྔའི་མཛོད་དགེའི་འདམ་ར་ཧྲིལ་པོའི་ཆུ་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར100ལས་བརྒལ་ཞིང་། འདི་ནས་མིང་ཅང་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ100ཡོད་ལ། རྨ་ཆུའི་ཁུགས་སོ་དང་པོ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ20ཡང་ཟིན་གྱི་མེད་པས། འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་རྩྭ་གསོ་སྐྱོང་ཁུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་རེར་རྨ་ཆུའི་ཆུ་གསོག་ཚད30%མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས། རྨ་ཆུའི“ཆུ་གསོག་རྫིང་བུ”ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། མཛོད་དགེའི་འདམ་ར་ནི་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་མགོའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཆུ་ཁུངས་མཁོ་འདོན་ཁུལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། མཛོད་དགེའི་འདམ་སྙིགས་ཁུལ་དུ་ཆུའི་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར56ཟིན་པའི་ཁར་མཚེའུ་དང་སྤང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆུའི་གསོག་ཚད་བསྣན་ཚེ་མཛོད་དགེའི་འདམ་རར་ཆུའི་གསོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར100ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། མཛོད་དགེའི་མཐོ་སྒང་འདམ་ར་ནས་རྨ་ཆུར་ཆུ་བཞུར་པས་རྨ་ཆུར་ཆུ་དཀོན་པའི་དུས་སུ་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འབོར་གྱི40%དང་ཆུ་རྒྱས་དུས26%བཟུང་པ་ནི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་གསོག་པའི་ཆུ་མཛོད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། མཛོད་དགེའི་འདམ་ར་ནི་ཀྲུང་གོར་དམིགས་བསལ་དུ་ཡོད་པའི་མཐོ་སྒང་འདམ་སྙིགས་འདམ་ར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། དེར་འདམ་སྙིགས་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་ལ། ཁྱབ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ5000ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དང་འདམ་སྙིགས་གསོག་ཚད་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར70ཟིན་ཡོད། སྐྱེ་ལྡན་རྒྱུ་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འདམ་རའི་ས་རྒྱུ་དང་འདམ་སྙིགས་ཀྱི་བང་རིམ་གྱིས་དབྱང་གཉིས་ཐཱན་འགྱུར་གཏན་འཁེལ་ནུས་ལྡན་ཐུབ་པས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ཇེ་དྲོ་རུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏང་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་ཞིང་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐང་རྒོད་ཅན་དང་བྱེ་འགྱུར་ས་ཞིང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ཐེངས་གསུམ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལས་མངོན་པར། མཛོད་དགེའི་རྩྭ་ཐང་ནི་ལོ་ལྔའི་རིང་བྱེ་འགྱུར་རྒྱ་ཁྱོན་རིམ་འཕར་བསྡུར་ཚད74%ཟིན་ཞིང་དོན་དངོས་ཐོག་སྤྱི་ཆིངས4300ལྷག་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་མྱུར་ཚད་ཀྱང་ཇེ་མགྱོགས་སུ་སོང་སྟེ། མིག་སྔར་མཛོད་དགེ་རྫོང་དུ་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི70བྱེ་ཐང་དུ་གྱུར་བ་དང་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི133ཡི་ལོ་རེའི་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་ཚད11.56%ཡིན་པས་མི་རྣམས་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་ཝུའུ་ཀྲེང་ཏུས“དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས60པར་ང་རང་མཛོད་དགེར་རྟོག་ཞིབ་ཏུ་འགྲོ་སྐབས། ན་འདམ་གཞུང་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་ཆུ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་དང་། མི་གཞུང་ལམ་དང་ཁ་འབྲལ་མི་ཕོད། ནོར་ལུག་གིས་འདམ་རྫབ་ནང་གི་རྩྭ་ཟ་ཆེད་འདམ་རྫབ་ཏུ་ལྷུང་སྟེ། འཕག་འཚག་རྒྱག་མི་ཐུབ་པར་མཐར་འདམ་རྫབ་ནང་ནུབ་པ་མཐོང་ཐུབ། ད་ལྟ་མཛོད་དགེ་རྒྱུད་ཀྱི་ན་འདམ་ཇེ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ནས་གཞུང་ལམ་དང་བྲལ་བ་དང་གཞུང་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་ན་འདམ་ནི་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྩྭ་ཐང་དུ་གྱུར་ཡོད། དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས50པ་དང་བསྡུར་ཚེ་ན་འདམ་གྱི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། མཛོད་དགེའི་འདམ་རར་ད་དུང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་བྱེ་འགྱུར་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཐོན་ཞིང་ན་འདམ་ཁག་ཅིག་བྱེ་སྒང་དུ་གྱུར་ཡོད། 1958ལོར་མཛོད་དགེ་རྫོང་གི་མཉམ་བསྲེས་ཕྱུགས་གྲངས་ཁྲི30ཟིན་ནས་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས80པའི་བར་མཉམ་བསྲེས་ཕྱུགས་གྲངས་ཁྲི80ལྷག་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་མིག་སྔར་མཉམ་བསྲེས་ཕྱུགས་གྲངས་ཁྲི116བར་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ཞིང་། མི་འབོར་ཁྲི2ལྷག་ནས་ཁྲི7ལ་འཕར་ཡོད། བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ཚེ། མཛོད་དགེའི་རྩྭ་ཐང་ཧྲིལ་པོར་ད་ཆ་ཕྱུགས་རིགས་ཁ་གྲངས་ཁྲི320འཚོ་བ་ནི་རྩྭ་ཐང་གི་ཐེག་ནུས་མཐོ་ཤོས་ལས་ཁྲི200ལྷག་དང་ཁ་གྲངས60%ལས་བརྒལ་ཡོད། དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུའི་ནང་རྩྭ་ཐང་གི་ཕྱུགས་ཟོག་ཤོང་ཚད་དང་རྩྭ་ར་སྤྱོད་ཚད་མཐོ་རུ་གཏང་ཆེད་མཛོད་དགེ་དང་རྔ་བ་སོགས་རྫོང་དག་གིས་འདམ་རྫབ་ནང་ཆུ་ཡུར་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཟོས་ནས་རྨ་ཆུའི་ནང་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ད་སྐབས་ཆུ་མེད་པའི་ན་འདམ་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྩྭ་ཐང་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྲ་མཁྲེགས་ཅན་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་མ་ཟད། མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཇེ་ཞན་དུ་གྱུར་ནས་བྱེ་སྒང་དུའང་འགྱུར་སྲིད། དེང་སྐབས་རང་བྱུང་འདམ་ར་གཅིག་སྡུད་ཁུལ་ཁག་གཅིག་ཏུ་མི་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཆུ་འབུད་ཡུར་བུ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི“གླིང་སྣེ་གསུམ་པ”ཟེར་གྱིན་ཡོད་ཅིང་། ས་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ས་འོག་གི་ཆུའི་སྤུས་ཚད་ལ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་པ་ཉུང་བས་སྤྱིའི་ཆུ་ཁུངས་ཀྱི་ཆུའི་སྤུས་ཚད་ཡག་པོ་ཡོད། ཚྭ་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཕུད་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཆུ་མང་ཆེ་བ་གཙང་མ་ཡིན་པ་དང་འཐུང་ཆུ་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུག་ཆུའི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙང་ཆུའི་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་ཅུང་ཆུང་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེར་སྤྱི་རྒྱ1མན་ཡིན་པ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དབྱང་ཚོན་ས་ཚུགས་སུ་ལོ་མང་རིང་ཆ་སྙོམས་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེར་སྤྱི་རྒྱ0.465ཡིན་ལ། འབྲི་ཆུའི་འབའ་ཐང་ས་ཚུགས་སུ་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེར་སྤྱི་རྒྱ0.517ཡིན། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྨ་ཆུ་ནི་རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་མང་རིང་ཆ་སྙོམས་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་རྒྱ0.12ལས་མེད་པ་དང་མཚོ་སྔོན་མཚོ་ལྷོ་ས་ཁུལ་དུ་ཆུའི་བཞུར་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད། ནང་ལོགས་ཀྱི་སྐམ་སའི་ཆུ་འབོར་དུ་བྱེ་འདམ་འདུས་ཚད་ཅུང་ཆེ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེར་སྤྱི་རྒྱ2.5ནས3.5བར་ཡིན་པ་དང་། ཕ་སྨིར་མཐོ་སྒང་དུ་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་རེར་སྤྱི་རྒྱ1ནས8བར་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་བའི་ས་ཁུལ་ཁྱབ་ཚུལ་ནི་ཆུ་དང་ཚ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་མཁོ་འདོན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུག་ཆུའི་མ་ལག་གི་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་གི་གཙང་པོ་དང་ཆུ་བོ་ཁག་ཅིག་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་ཧའོ་ཁེ300ནས500བར་ཡིན་ཞིང་། གཞན་དག་ཧའོ་ཁེ300ལས་ཆུང་བ། སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཧའོ་ཁེ300ཡན་ཡིན། མཐོ་སྒང་གི་མཚེའུ་ནང་བོད་ཤར་ལྷོའི་མཚེའུ་ཡི་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་བྲེ་རེར་ཁེ0.7ལས་མེད་པ་དང་། བོད་བྱང་ཐང་གི་ཚྭ་མཚོ་དང་མཚེའུ་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་བྲེ་རེར་ཁེ19.1ཟིན་གྱིན་ཡོད། འཁྱགས་རོམ་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་ནི་འཁྱགས་ཀླུང་ས་ཁུལ་གཞན་ལས་མཐོ་བ་དང་། ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་རི་བོ་དང་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་འཁྱགས་ཀླུང་གཏེར་ཆུར་འགྱུར་ཚད་ནི24.18ནས402.19བར་ཡིན། གསུམ། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རང་བྱུང་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཚན་པ་ཞིག་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་ཤོས་དང་ཉམས་ཞན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་རང་བྱུང་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི“གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང”གི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་ས་ཁུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ཀན་སུའུ་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་གནས་བབ་ལ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་སྟེ། 2005ལོའི་ཟླ8པར་ང་རང་སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་མཁས་ཅན་ནམ་པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་སྤྱིའི་ཡོན་ཧྲི་ཞུས་ཀྲི་ཧུང་དང་མཉམ་དུ་ཀན་ལྷོར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་བསྐྱོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་བ་ཙེ་རྫོང་གི་འགོ་ནང་ཐང་ལ“སྐྱེ་ཁམས་ལྟ་སྐོར་ཆེ་མོ”ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་མཐའ་མཚམས་སུ་འགྱིང་ངེར་ལངས་ནས་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོའི་འཁོར་རྒྱུག་གི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་མ་དང་ཐ་ན་སའི་གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་ཧྲིལ་པོར་ཚོད་འཛིན་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གིས་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་མཁའ་རླུང་ལྷོ་བྱང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱས་ཤིང་། དགུན་དུས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁའ་རླུང་གྲང་མོས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང་། སོག་པོའི་མཐོ་སྒང་བྱང་ཤར་གྱི་དུས་རླུང་གིས་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མར་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཐེབས་པས། ས་གནས་དེའི་དགུན་ཁ་ཧ་ཅང་དྲོན་པོ་ཡིན། དབྱར་དུས་སུ་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་དུས་རླུང་འགག་ཅིང་། དྲོད་རློན་རླུང་རྒྱུན་བྱང་ཕྱོགས་ཞིན་ཅང་དང་ཀན་སུའུ་སོགས་སུ་འགྲོ་མི་ཐུབ་པས། རང་རྒྱལ་གྱི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་དུ་ཐན་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་། བཞི། ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས། ཆུ་ནི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་ཡོད་ཚེ་མིའི་རིགས་སྐྱེ་འཕེལ་ཡོང་ཐུབ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བློ་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་རྨ་ཆུ་དང་། འབྲི་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀྲུང་ཧྭའི་ཤེས་རིག་དང་། ཧེང་ཧོ་ཆུ་བོ། ཧིན་རྡུ་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་བཅས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཡོད། དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་སྔར་བཞིན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་དང་ཐ་ན་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མ། ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་ལྷོ་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན། ལྔ། ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས། ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ལས་མངོན་པར་གཞིགས་ཚེ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་དུས་རབས་ནི་དུས་རབས་གོང་མ་ནས་མགོ་ཚུགས་ཤིང་། སྐབས་དེ་དུས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མཚོ་འཕགས་སྨི1000ཙམ་ཟིན་པ་དང་གནམ་གཤིས་དྲོ་ཞིང་འཇམ་པ་ནི་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། ལོ་ཁྲི200ནས300བར་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་གདོད་མའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ད་ལྟའི་མཐོ་ཚད་དུ་སླེབས་ཤིང་རིམ་རྩིས་བྱས་ཚེ་སྨི3500ནས4000བར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། 1956ལོའི་ཟླ7ཚེས8ཉིན་ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཁང་གི་ས་གཤིས་ལས་དོན་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་མགོའི་རྒྱུད་དུ་རྡོ་ཆས་བཅུ་གྲངས་ཐོག་མར་རྙེད་པ་དང་། དེའི་ནང་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་རབས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད་པའི་རྡོ་ཆས་ནི(ཀྲང་མིན་ཏེའི་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ<བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་སྐོར་གླེང་བ>བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་རིག་པའི་ཚགས་པར)1992ལོའི་དུས་ཐེངས2པ། ཞེ་ཅན་ཧྭ་ཡི«ཀན་སུའུ་བོད་རིགས་ལོ་རྒྱུས»མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི2003ལོའི་ཟླ6པའི་པར་གཞི། ལོ་མ11པ) མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁ་རུབ་དང་། ཆོས་ཀོང་། བོད་བྱང་ཐང་གི་རྡོ་ཆས་སོགས་རྡོ་ཆས་རྙིང་མ་དང་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་རབས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་རྙེད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་གནས་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད། ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ཁ་རུབ་རིག་གནས་དང་། ཤིན་ཏན་རིག་གནས། ནུའུ་མུའུ་ཧུང་རིག་གནས་བཅས་དུས་ཚོད་དང་ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚུལ་གང་ཡིན་ཡང་ཚང་མ་བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཀྱིན་ཡོད། ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་འབོར་ཆེན་ཞིག་ལས་རང་རྒྱལ་གྱི་གནའ་བོའི་ཆའང་རིགས་དང་ཧྭ་ཞ་མི་རིགས་ཀྱི་ཆགས་རིམ་ཧ་ལམ་དུས་སྐབས་གཅིག་ཏུ་འཁེལ་ཡོད་པ་དང་། ཧྭ་ཞ་རིགས་ནི་ཆའང་རིགས་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་ནས་གྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་འོད་སྟོང་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ཀྲུང་ཧྭའི་དཔལ་ཡོན་ཐུན་མོང་གིས་བསྐྲུན་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ཀྲོའུ་དབྱི་ཞང་གིས་ཁོང་གི«ཆར་བས་མི་རབས་རྗེས་མའི་ལོ་ངོ་བརྒྱད་སྟོང་བརླན་པར་བྱས»ཞེས་པའི་ནང“ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་ཧྭ་ཀྲེ་ཀྲོའུ་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མེས་པོ་ཕུའུ་ཤིའུ་དང་བུད་མེད་ཚང་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ས་གཞི་དེའི་ཐོག་སྐྱེས་པའི་ཧྭ་ཞུས་རུས་རྒྱུད་ཡིན”ཞེས་བྲིས་ཡོད། གཉིས་པ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་གྲང་ངར་བསྲན་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཡིན་ཚུལ། བོད་རིགས་མང་ཚོགས་མང་ཆེ་བ་མཚོ་འཕགས་སྨི3000ཡན་གྱི་ས་ཁོངས་སུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ས་ཆ་དེ་དག་ཏུ་གྲང་ངར་ཆེ་ལ་གསོ་རླུང་དཀོན་ཞིང་གནམ་གཤིས་ཧ་ཅང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་བས་སྤྱིར་བཏང“མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་མི་འཚམ་པའི་གནས”ཤིག་ཡིན། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་། རང་བྱུང་ཁམས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་། རང་བྱུང་ཁམས་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། བོད་རིགས་ཀྱིས་མི་གཞན་ལ་ལད་ཟློས་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་བར་སྟོང་ལ་རྣམ་ཤེས་དང་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པ་དང་། རི་ཀླུང་ཡོད་ཚད་ལ་མིང་བཏགས་པ། ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་། ཚོ་བ། སྡོད་གནས་བཅས་ཀྱི་ས་ཁོངས་དབྱེ་བ། གནས་སྤོར་རེ་སྐོང་བཅས་བྱས་ཤིང་། དེ་དག་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་འཛུགས་པ་དང་། གནས་རི་དང་ཀླུ་ཆུ་ལ་ལྷ་མཆོད་ཀླུ་མཆོད་སོགས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་བཟོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གང་འདོད་དུ་ཤིང་མི་གཅོད་པ་དང་། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་པ། རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། རང་ཉིད་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་རྟེན་གཞིར་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་སྤྱིར་བཏང་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གནམ་གཤིས་ཇེ་དྲོ་རུ་ཕྱིན་ཞིང་། ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་གྲངས་རིང་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ཞིང་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོར་གསར་སྤེལ་བྱས་པས་མིག་སྔར་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཉེན་ཁར་འཕྲད་དེ་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོར་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད། གཅིག ཆུའི་སྐྱེ་ཁམས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་ཚུལ། མིག་སྔར། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི། འཁྱགས་ཀླུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གངས་ཐིག་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། མཚོ་དང་མཚེའུ་སྐམ་པ། གཙང་ཆུའི་རྒྱུག་ཚད་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའམ་ཡང་ན་ཆུ་ཆད་པ། སྐམ་རྙིད་དུ་གྱུར་ནས་རིམ་བཞིན་ན་འདམ་ཉམས་ཞན་དུ་གྱུར་ཡོད། མཚོ་སྔོན་པོའི་དེ་སྔའི་མཚོ་འཕགས་སྨི3193.69ཟིན་པ་དང་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ4282.3ཟིན་པ་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འདབ་ཆགས་འཚོ་སྡོད་བྱ་ཡུལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་མོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ཆ་སྙོམས་ལོ་རེའི་ཆུ་གནས་ལི་སྨི10.42མར་ལྷུང་པ་དང་། དེ་སྔའི་ཆུ་མགོ70ལྷག་ཙམ་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་པས། མིག་སྔར་ཆུ་མགོ40ལྷག་ལས་གཞན་དག་སྐམ་ཞིང་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། 1959ལོ་ནས1988ལོའི་བར་གྱོང་གུན་ཕོག་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་དུང་ཕྱུར139.2ཟིན་ཞིང་ཆུ60%ཙམ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཉ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་པ་དང་འདབ་ཆགས་གླིང་ཕྲན་ནི་ཁེར་རྐྱང་དུ་ཆགས་ཤིང་། གླིང་ཕྲན་ནས་བྱེ་གླིང་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་ས་ཁུལ་ལ་མཚོན་ཚེ། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྨ་ཆུ་ལས་མིང་བཏགས་པའི་རྫོང་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྨ་སྟོད་རྫོང་ཡིན། འདི་ནི་རྨ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རྫོང་དང་པོ་ཡིན་ཞིང་། མངའ་ཁོངས་སུ་རྨ་ཆུ་སྤྱི་ལེ350ཡོད་པ་དང་། མཚེའུ་ཆེ་ཆུང4077ཡོད་པས“མཚེའུ་སྟོང་གི་ཕ་རྫོང”དུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། མིག་སྔར་མཚེའུ་སྐམ་པ་དང་། མཚེའུ་ཡི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཆུ་ཕྲན་སྟོང་ལྷག་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་སྔོ་རེངས་གཉིས་ནི་རྨ་ཆུར་ཐད་ཀར་འདྲེས་པའི“གཅེན་གཅུང་མཚོ་མོ”ཆ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། 1996ལོར་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུར་རྒྱུན་ཆད་ཐེངས་དང་པོ་བྱུང་པ་དང་། རྗེས་སུ་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་མཚོ་སྔོ་རེངས་ཀྱི་མཚོ་ངོས་སུ་ཉུང་མཐར་ཡང་སྨི200ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ཚད་སྨི2ཙམ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། མཚོ་སྐྱ་རེངས་ཀྱི་མཚོ་ངོས་སུ་སྨི400ཙམ་མར་ལྷུང་པ་དང་། ཆུ་ཚད་སྨི3ལྷག་ཙམ་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་ཡོད། ཅིག་ཤོས་ནི་རྨ་ཆུ་ལས་མིང་བཏགས་པའི་ཀན་སུའུ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཡིན་ཞིང་། དེར་རྨ་ཆུ་སྤྱི་ལེ433རྒྱུག་གི་ཡོད་པར་རྨ་ཆུའི“ཆུ་གསོག་རྫིང་བུ”ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རེར་ཆུ་བོ120ཆུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རྨ་ཆུའི་ནང་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ཆུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར65.9ཟིན་པས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆུའི་བཞུར་ཚད་ཀྱི35.8%བཟུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་ཁོངས་ཀྱི་ཆུ་མིག་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྐམ་ཟིན་པ་དང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་ལག་གཙོ་བོ28ཁྲོད11སྐམ་སོང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཚད25.3%ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། 1997ལོར་རྨ་ཆུ་ཐེངས31ལ་བཞུར་མཚམས་ཆད་ནས་ཉིན226འགོར་སྟབས་རྨ་ཆུའི་དབུས་རྒྱུད་དང་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི300མར་ལྷུང་པ་དང་། འབྲུ་རིགས་ཀྱིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཡོངས་སུ་སྐོང་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་མོད། ལོ་དེར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི270ལས་ཟིན་གྱི་མེད། བཞུར་རྒྱུན་ཆད་པའི་བཟོ་ལས་གྱོང་གུན་ནི་ཞིང་ལས་གྱོང་གུན་གྱི་ལྡབ10ཡས་མས་ཡིན། ཡང་དཔེར་ན། འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་དཀར་མཛེས་དང་། རྔ་བ། མཚོ་སྔོན་པད་མ་བཅས་སུ་ལོ་མང་རིང་ཚད་བཀག་མེད་པར་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་གཅོད་པ་དང་ལྟག་ཆུ་བསྐྱིལ་གསོག་བྱས་པའམ་ནགས་ཚལ་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་སྟེ་ལོ་རེར་འབྲི་ཆུར་བྱེ་འདམ་ཏུན་ཁྲི1200ལྷག་ཙམ་འདྲེན་གྱིན་ཡོད། 1998ལོར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ལོག་གིས་གནོད་འཚེ་བཏང་སྟེ། འབྲི་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ལ་ལོ་དེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར3000ལྷག་བཟོས་མོད། གོང་དུ་བཤད་པའི་ས་ཆ་གསུམ་གྱི་ལོ་དེའིGDPསྒོར་དུང་ཕྱུར100ཡང་ཟིན་གྱིན་མེད་པས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཐེབས་པར་དེ་བས་ཀྱང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་ལ། ཆུ་རྒྱུད་སྨད་མའི་ཆུ་ལམ་གཙོ་བོའི་བྱེ་འདམ་ཕུང་གསོག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པ་དང་། ཆུ་ལོག་འགོག་ནུས་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་བ། རྨ་ཆུའི་ཟུར་གསུམ་གླིང་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད། གཉིས། རྩྭ་ཐང་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་ཇེ་ཞན་འགྱུར་ཚད་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཚུལ། རྩྭ་ཐང་གི་འདམ་ར་དང་། ཆུ་བོ། སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་བཅས་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རྩྭ་ཐང་གི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གྲུབ་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ20ཡི་རིང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་ལོ་མང་འཁྱག་སའི་བང་རིམ་སྨི5ནས7བར་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ས་ངོས་སྔོ་ཁེབས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མེད་པར་ཇེ་ཞན་དུ་གྱུར་ཞིང་། བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུའི་གྲང་ངར་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྩྭ་ཐང་སྤྱི་ཆིངས་ཁྲི8000ཞན་པར་གྱུར་བས་རྩྭ་ཐང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི25%བཟུང་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་རང་བྱུང་རྩྭའི་ཐོན་ཚད་དུས་རབས20པའི་ལོ་རབས50པ་ལས30%ནས60%བར་མར་ཆག་པ་དང་ཞན་འགྱུར་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བའི་ས་ཁོངས་ཀྱི་རྩྭའི་ཐོན་ཚད70%ཡན་མར་ཆག་པ་མ་ཟད། ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ས་ནག་གྲམ་ཐང་དུ་གྱུར་ཡོད། མཚོ་སྔོན་པོའི་མཐའ་འཁོར་ས་ཁུལ་གྱི་རྩྭ་ཐང་ཞན་འགྱུར་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི1035ཟིན་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཞན་འགྱུར་ཚད0.3%རིམ་འཕར་བྱུང་ཡོད། 2006ལོའི་ཟླ5ཚེས8ཉིན་གྱི«མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར»གྱི་པར་ངོས་དྲུག་པའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ཚེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རྩྭ་ལས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ལས་རང་རྒྱལ་གྱི་རྩྭ་ཐང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་དུས་བབ་སྔར་བཞིན་ཛ་དྲག་ཡིན་ཞིང་། “ཉུང་ཤོས་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཇེ་ཞན་དུ་ཕྱིན་པའི”གནས་ཚུལ་བཀག་འགོག་ནུས་ལྡན་བྱེད་ཐུབ་མེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་ཆོག་པའི་རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང90%ཡན་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་བྱེ་འགྱུར་དང་། བ་ཚྭ་ཅན། བྱེ་རྡོ་ཅན་བཅས་སུ་གྱུར་ཞིང་། བྱང་ཕྱོགས་རྩྭ་ཐང་གི་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཤོངས་ཚད36%ཡན་ཟིན་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་རྩྭ་ཐང་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ནུས་དང་རྩྭའི་ཐོན་ཚད་མར་ཆག་ཡོད། གསུམ། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ས་ཞིང་ས་རྒོད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ཇེ་ཐུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། 2005ལོའི«ཀྲུང་གོའི་མྱ་ངམ་ཐང་དང་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་བསྒྲགས»ལ་གཞིགས་ཚེ། 2004ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་རང་རྒྱལ་གྱི་མྱ་ངམ་ཐང་དུ་གྱུར་བའི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི263.62ཟིན་པས་རྒྱལ་ཁོངས་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི27.46%བཟུང་ཡོད། དེའི་ནང་བྱེ་འགྱུར་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི173.97ཟིན་པས་རྒྱལ་ཁོངས་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི18.12%བཟུང་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཧ་ཅང་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་བའི་ཁར་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་མི་འདང་བའི་དབང་གིས་ཆུ་ཆད་པ་དང་། རླུང་ཤུགས་གནོད་སྐྱོན་སྣང་ཚུལ་ངན་པ་ཚབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། ས་ཆུ་ཉམས་ཚད་ཇེ་ཐུ་རུ་སོང་པ། འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཡང་ཡང་ཐོན་པ། ཆུ་བོ་དང་ཆར་ཆུ་དུས་དང་མི་མཐུན་པ། ཆུ་ངོགས་ས་སོབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བས་རི་ཉིལ་བ་དང་། རྩྭ་ཐང་དང་འདམ་རར་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་པ། གཙང་ཆུའི་བྱེ་འདམ་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ། ས་ཞིང་ཐང་རྒོད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད། བཞི། ས་ཆུ་ཤོར་ཚུལ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཐུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཆུ་ཤོར་ཚད་ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི33ཟིན་པ་དང་ལོ་རེར་ཚལ་རྔ་འགག་གློག་འདོན་ཁང་གི་ཆུ་མཛོད་དུ་བྱེ་འདམ་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི3131ཟིན་ཞིང་མཚོ་སྔོན་པོར་བྱེ་འདམ་ཏུན་ཁྲི987ཟིན་གྱི་ཡོད། ལོ་རེར་འབྲི་ཆུས་བྱེ་འདམ་ཏུན་དུང་ཕྱུར5ཙམ་བཤལ་བར་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གཞན་གསུམ(ཡ་མ་ཤུན་གཙང་པོ་དང་། ཉི་ལུའུ་གཙང་པོ། སྨི་ཤིས་ཤིས་པི་གཙང་པོ)གྱི་བྱེ་འདམ་བཤལ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་ཡོད། ལྔ། སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་དངོས་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། རྩྭ་ཐང་གི་སྔོ་ཁེབས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེར་མར་ཆག་པས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཆེན་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། ཀན་སུའུ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ལ་ཆ་མཚོན་ཚེ། དུས་རབས20པའི་ལོ་རབས60པར་རྩ་ཆེའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཁ230ལྷག་ཡོད་མོད། མིག་སྔར་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ཚེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་སྲུང་སྐྱོང་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཁ104ལས་མེད་པ་དང་སྣ་ཁ90ཙམ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། གསུམ་པ། མི་རྩ་བར་བཟུང་སྟེ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་སོགས་གོང་དུ་འཕེལ་པར་བྱེད་དགོས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡིས“ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཝུན་ཅཱ་པའོ་ཡིས“བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ངས་ནན་བཤད་ཐེངས་གཉིས་བྱས་པ་ཡིན། ངས་ཐལ་ཆེ་བའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་བསྣན་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རྩྭ་དང་རྩི་ཤིང་ཚང་མར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་དོ་སྣང་གནང་རོགས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་བོད་ལྗོངས་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་གསུམ་ཆའི་གཅིག་བཟུང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར200ལྷག་བཏང་ཡོད་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར25བཏང་ཡོད་ལ། ཀན་ལྷོའི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མགོ་གལ་ཆེན་མཁོ་འདོན་ཁུལ་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར45གཏང་པར་ཆོག་མཆན་གནངས་ཡོད། ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ཡུན་རིང་གོང་དུ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ཁོར་ཡུག་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བའི་ཐོན་དངོས་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཆོག མིའི་རིགས་བྱུང་བར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། མིའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་མིའི་རིགས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བའང་ཇེ་དམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཁོར་ཡུག་གི་གྲུབ་ཆའི་ཐད་ནས་བལྟས་ཚེ། མིའི་རིགས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་མིའི་རིགས་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་མིའི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། མིའི་རིགས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་ཕན་ཚུན་ནུས་པ་ཐོན་རེས་བྱེད་པའི་ཟུར་ནས་བལྟས་ཚེ། མིའི་རིགས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་ཁོར་ཡུག་ལ་མིའི་ཁ་ཆད་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། མི་ལ་ལར་ཁོར་ཡུག་གི་རང་འགུལ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད། མིག་སྔར་ང་ཚོས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ་དོ་ཁུར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ཡིན། ཁོར་ཡུག་ནི་ང་ཚོ་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་དང་། འཕེལ་འགྱུར། འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཡོང་བའི་རྨང་གཞི་དང་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན། མིའི་རིགས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་དང་། འཕེལ་འགྱུར། འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཁོར་ཡུག་ལས་དངོས་པོ་དང་། ནུས་ཁུངས། ཆ་འཕྲིན་བཅས་ལེན་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁོར་ཡུག་གིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་འགྱུར། འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་ལ་དུས་རབས་ཕྱེད་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མེད་མོད། ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཧ་ཅང་འབུར་ཐོན་ཡིན། 2004ལོའི་ཟླ3ཚེས10ཉིན། བློ་མཐུན་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་མི་འབོར་དང་ཐོན་ཁུངས། ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་སྟེང“རྒྱུན་མཐུད་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་བ་ནི་མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ནི་མི་འབོར་དང་། ཐོན་ཁུངས། ཁོར་ཡུག་བཅས་དང་མཐུན་སྦྱོར་ཡོང་བ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་དང་། འཚོ་བ་ཕྱུག་འགྱུར། སྐྱེ་ཁམས་ལེགས་བཅོས་བཅས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུན་མཐུད་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསལ་པོར་བཏོན་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལྟ་བའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་ནི་དོན་དངོས་སུ“གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ལྔ”རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་། ས་ཁོངས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ། རྒྱལ་ནང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་འབྱེད་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བཅས་བྱས་ཏེ། མཇུག་མཐར་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་མོར་གོང་འཕེལ་དུ་གཏང་པ་དང་ཆབས་ཅིག མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མི་འབོར་དང་། ཐོན་ཁུངས། ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་དབར་འགལ་བ་ཉིན་བཞིན་མངོན་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ལུགས་མཐུན་བྱེད་པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་ཞིང་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། གཅིག “ཆུའི”ཐོན་ཁུངས་དང་བེད་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ལེགས་པོ་འབྲི་དགོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཚད་ཡོད་རང་བཞིན་དང་ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐད་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། གངས་ཐིག་ཡར་འཕར་བ་དང་། ཆུ་བོའི་བཞུར་རྒྱུན་ཆད་པ། མཚེའུ་སྐམ་པ། རྩྭ་ཐང་ཞན་འགྱུར། ས་ཞིང་བྱེ་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་དག་གི་རྗེས་ལུས་རང་བཞིན་དང་། གསོག་འཇོག་རང་བཞིན་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་རྗེས་ཀྱི་ལྡོག་ཐབས་མེད་པའི་རང་བཞིན་བཅས་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོས“མིས་བྱེ་འགྱུར་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་རང་ཡུལ་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས”ཞེས་པ་དང་། གངས་རི་དང་། འཁྱགས་ཀླུང་། ཆུ་མགོ་བཅས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པ་རང་ཡིན་པས། མི་འབོར་ཆེན་ཞིག་ནང་དུ་ཕྱིན་ཚེ། དེ་ཉིད་ཡར་འཕར་བ་དང་། ཕྱིར་འགྲིབ་པ། ཆུ་རྒྱུན་ཆད་པ་བཅས་སུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ལུགས་མཐུན། རྒྱུན་མཐུད་བེད་སྤྱོད་བཅས་བྱེད་པ་ནི་གདོད་མའི་ཕྱོགས་སུ་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ་དང་། མིའི་རང་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ། སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བའི་འགོག་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའམ་མེད་པར་བཟོ་བ། མ་ལག་གི་རང་ནུས་སླར་གསོའི་ནུས་པ་སྤྱད་དེ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སླར་གསོ་དང་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་པའི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་པ། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་རྒྱུན་མཐུད་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བཅས་བྱེད་པར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་དགོས། གཉིས། ཐོན་ལས་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་འཕེལ་རྒྱས་དང་མཐོར་འདེགས་ཡོང་བའི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ནི་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ནི་ས་ཁོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་པ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་བྱེད་དགོས། བཟོ་ལས་ཐད་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་འབྱོར་དང་། དག་གཙང་ཐོན་སྐྱེད། འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་དགོས། ཞིང་ལས་ཐད་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་ནི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་ནས་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་སོགས་ཐོན་ལས་གསུམ་པ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ་ལས་ཞུགས་དང་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་བསྒྱུར་འགོད་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། གཞན་ཡང་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི“སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན”ནི“སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་འབྱོར”ལ་བསྒྱུར་པའང་ཐབས་ལམ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གསུམ། སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོར་ཡུལ་མིའི་ལས་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གོང་འཕེལ་ལྟ་བ་དོན་འཁྱོལ་དང་ས་ཁོངས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་གོང་འཕེལ་དུ་གཏང་བའི་ལྟ་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཏེ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་བརྩི་དགོས་པ་དང་། ཐ་ན་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུའང་བརྩི་དགོས་ཤིང་། གནས་སྤོར་ཡུལ་མིའི་མིག་རྒྱང་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་མི་འཚམ་པའམ་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྲིད་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་གནས་སྤོའམ་ཡུལ་གཞན་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྨོ་འགོག་དང་། ཕྱུགས་འགོག ཉ་འགོག རྔོན་འགོག ཤིང་གཅོད་སྔོན་འགོག སྔོག་འདོན་སྔོན་འགོག་བཅས་བྱེད་པ་དང་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོ་དང་། རྨོ་བསྐྱུར་རྩྭ་གསོ། རྨོ་བསྐྱུར་བརླན་གསོ། རྨོ་བསྐྱུར་ཆུ་གསོ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་མ་ལག་སྲུང་སྐྱོང་དང་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་དགོས། གནས་སྤོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་གནས་སྤོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་དེ་སྔའི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ལེན་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་པ་དང་། རོང་འབྲོག་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་དང་ལས་ཞུགས་ཚད་གཞི་ཆེ་རུ་གཏང་པ་བཅས་བྱས་ནས་གནས་སྤོར་ཡུལ་མི་ས་ཁུལ་གསར་པར་བསྐྱོད་པར་ལས་ཀ་ཡོད་པ་དང་འཚོ་བ་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་གནས་སྤོར་ཡུལ་མིའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏང་དགོས། གནས་སྤོར་ཁུལ་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་བགྲོད་ལམ་དང་། ཆུ་གློག་མཁོ་འདོན། འཕྲིན་གཏོང་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་རིག་གནས་དང་། སློབ་གསོ། ཚན་རྩལ། འཕྲོད་བསྟེན། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སོགས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་གནས་སྤོར་ཡུལ་མིའི“ཕ་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི”ཚོར་སྣང་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ་གནས་སྤོར་ཡུལ་མིར་སེམས་གསོ་བྱེད་དགོས། གནས་སྤོ་ཁུལ་ལ་མཚོན་ཚེ། “སྐྱེ་ཁམས་མི་མེད་ས་ཁུལ”འཛུགས་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ་ནི་ལག་རྩལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གང་གི་ཐད་ནས་བཤད་ཀྱང་། “སྐྱེ་ཁམས་མི་མེད་ས་ཁུལ”ནི་ཧ་ཅང་བབ་བསྟུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཆེས་ཆེ་ཤོས་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ལ་སླེབས་པ་དང་། ཆུང་གྲས་རི་མགོ་དང་། གྲམ་ཐང་། ནགས་ཚལ་བཅས་སུ་ཇེ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ནས་མི་ཤུགས་གནས་སྐབས་སླར་གསོ་བྱེད་དཀའ་བའི་ས་ཁོངས་དེ“སྐྱེ་ཁམས་མི་མེད་ས་ཁུལ”དུ་བཟོས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་དམས་ས་ཁུལ་གྱི་གསར་སྤེལ་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་སྒོར་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཡོད། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིས་རང་གིས་རང་ལ་ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་ནུས་པར་བརྟེན་ནས་ཆར་ཆུ་འོས་འཚམ་འབབ་པའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་སྔོན་ལ་རྩྭ་སྐྱེ་པ་དང་། མ་མཐར་ཡང་སྔོན་ལ་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ། ས་སེར་དང་བྱེ་སྒང་མི་མཐོང་བ། རླུང་གཡུག་ཀྱང་ཐལ་རྡུལ་མི་འཚུབ་པ། ས་ཆུ་ཤོར་བ་ཉུང་བ། སྐྱེ་ཁམས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཞི་ལྷོད་དུ་འགྲོ་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། གཞན་ཡང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་བཙུགས་ཏེ་རི་བོ་སྔོ་ཞིང་ཆུ་བོ་དྭངས་པ་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཛེས་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བཏོད་དེ་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་དགོས། བཞི། ས་གནས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་དོ་མཉམ་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་རང་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། གལ་སྲིད་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་རང་སྣང་གི་རེ་འདུན་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ས་གནས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཆ་རྐྱེན་དང་མི་མཐུན་པའི་མིས་བཟོས་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚེ། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་འདོད་བློར་རྒྱབ་འགལ་ཡིན་པས་སྔོན་དཔག་གི་ཕན་འབྲས་ཐོབ་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཡུན་རིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་མི་ཐུབ་པས། མཇུག་མཐར་མ་ལག་ཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་འགག་རྩའི་ཚན་རྩལ་གནད་དོན་གྱི་འགག་སྒྲོལ་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་མ་ལག་འཛུགས་དགོས། ས་ཁོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གནས་ཚུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གདེང་འཇོག་ཞིབ་འཇུག་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐབས་ཇུས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གཏན་འཁེལ་བྱས་ནས་རིམ་པ་བཞིན་རེ་ཞུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ནུས་ཁུལ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་དོན་གཞིར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་འཛུགས་པ། རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཉམས་མྱོང་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པ། ས་ཁོངས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་པ་བཅས་བྱེད་དགོས།རྩོམ་ཁུངས། ༢༠༢༣ལོའི«རྫོང་རུ»ལོ་དེབ།

༄༅།།ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གནས་སྤོ་བཞིན་པ།

གནམ་གཤིས་དྲོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བར་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གནས་ཡུལ་བོད་ལྗོངས་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་སྟག་ལུང་མཚོར་འཁྲུག་ཆ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཞིང་། དེ་རུ་དགུན་དུས་སུ་གནས་པའི་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དཔྱིད་དུས་སུ་གནས་སྤོ་འགོ་ཚུགས་ཏེ། སེར་གླིང་མཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དང་། བྱང་ཐང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ། དེ་བཞིན་ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་སོགས་སུ་འཕུར་བཞིན་ཡོད། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲུང་རིམ་དང་པོའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། གཙོ་བོ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་2500ནས་སྨི་5000བར་གྱི་ས་མཐོ་དང་། སྤང་ལྗོངས། འདམ་ ར་ཁུལ་བཅས་སུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རེའི་ཟླ་10པའི་ཟླ་སྨད་དུ་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་སྨན་གླིང་རྫོང་དུ་དགུན་དུས་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོའི་ཟླ་3པའི་ཟླ་མཇུག་དང་ཟླ་4པའི་ཟླ་འགོར་རྒྱུད་འཕེལ་བྱ་ཡུལ་དུ་འཕུར་གྱི་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ལོ་ལྟར་སྨན་གླིང་རྫོང་དུ་དགུན་སྐྱེལ་དུ་ཡོང་མཁན་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གྲངས་འབོར་2005ལོར་1200ལྷག་ཙམ་ནས་2023ལོར་2500ལྷག་ཙམ་བར་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།【1】 【2】 【3】 【4】 【5】 【6】 【7】

སྔོན་ཆད་རི་བོ་སྐྱ་ཐེར་ཐེར། དེང་དུས་ཁོར་ཡུག་སྔོ་ཐིང་ཐིང་།

ཉེ་ཆར། གདོང་དཀར་སྡེ་ཁུལ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་པའི་གྲོང་མི་90ལྷག་ཙམ་སླར་ཡང་སྦྱག་མ་ཁྱེར་ཏེ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་ཤེལ་དཀར་རི་ལྡེབས་སུ་བསྐྱོད་ནས་སྡོང་ཕྲུག་ལ་ས་སྣོན་རྒྱག་བཞིན་མཆིས། དེ་རིང་། ཁོང་ཚོས་སྡོང་ཕྲུག་2000ཙམ་འདེབས་རྩིས་ཡོད། འདི་ནི་གདོང་དཀར་སྡེ་ཁུལ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་པའི་གྲོང་མི་ཚོས་ཤིང་སོན་འཛུགས་བཞིན་པ།

སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ།

ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ3ཚེས17ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཉེ་ཆར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་རེད། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་ནི། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་འགན་ལེན་དང་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དམིགས་ཚད་དུ་བྱས་ནས་ས་ཁོངས་དབྱེ་བ་དང་། ཧེ་བག་ཅན། དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གནད་སྨིན་བཅས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་རེད་ལ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་བྱ་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་དམར་ཐིག་དང་། ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་ཀྱི་མཐའ་ཚད། ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བཅས་བརྟན་པོར་སྲུང་བ་དང་། གསར་སྤེལ་དང་། སྲུང་སྐྱོང་། འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་མཛུབ་ཁྲིད། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་སྐྲུན་པ་བཅས་ལ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། ( པར་ངོས་གཉིས་པརགཟིགས།)

སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ།

( པར་ངོས་དང་པོར་མཐུད།) 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པར། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པའི་སྙིང་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ཆ་ཚང་བ་དང་། གནད་ལ་འཁེལ་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་མགྱོགས་མྱུར་གཏོད་པ། ཐཱན་ཉུང་དང་། སྦགས་བཙོག་ཉུང་གཏོང་། ལྗང་མདོག་རྒྱ་སྐྱེད། འཕར་བ་བཅས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཧེ་བག་ལ་བརྩི་འཇོག་གང་ལེགས། གཙོ་གཞིའི་བྱེད་ནུས་ཁུལ་གྱི་ཐབས་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་དང་སྤྱོད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དང་འབྲེལ་མཐུད་གང་ལེགས། ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་སྲུང་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་སྤུས་ཀ་ལེགས་པའི་འཚོ་བ་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཀྲུང་གོ་ཧུར་ཐག་བསྐྲུན་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། སྐྱེ་ཁམས་སྔོན་ལ་འཇོག་པ་དང་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། འབྱུང་རྩ་ནས་སྔོན་འགོག་དང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྲུང་སྐྱོང་། གནད་སྨིན་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་དང་ཁྲིམས་ལྟར་དོ་དམ་དང་ཚོད་འཛིན། འགན་འཁྲི་ཁ་གསལ་དང་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་འགུལ་བཅས་བྱ་དགོས། 2025ལོར་སླེབས་སྐབས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལམ་ལུགས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་བཙུགས་ཏེ། ས་ཁོངས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གནད་སྨིན་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་རགས་ཙམ་ཆགས་པར་བྱ་དགོས། 2035ལོར་སླེབས་སྐབས། མ་ལག་འཐུས་ཚང་དང་། ལམ་སྲོལ་ཤར་བགྲོད། འཁོར་སྐྱོད་ནུས་ཆེ་བཅས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཙུགས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ལེགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཀྲུང་གོའི་དམིགས་ཚད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཆེད་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་བྱ་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཇུས་གཞི་བཟོ་བ་དང་གཙོ་གཞིའི་བྱེད་ནུས་ཁུལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས《རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་རྩ་གནད(2021ལོ་ནས་2035ལོ་བར)》ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གྱི་ནང་དོན་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གྲུབ་ཆ་དང་། ནུས་པ། སྤུས་ཚད་སོགས་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞིགས་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་གདེང་འཇོག་བྱས་ཏེ་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ། སྐྱེ་ཁམས། སྒྲ། རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁག་དོ་དམ་ཁུལ་དབྱེ་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག“ཁུལ་གསུམ་ཐིག་གསུམ”འབྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་འཇུག་འཐུས་གསལ་ཐོ་བཟོ་དགོས། ཁྲོམ་རར་འཇུག་འཐུས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་གསལ་ཐོ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ནུས་པའི་ངེས་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་སྟོང་སྤྱོད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བླང་བྱར་གཞིགས་པ་དང་མངོན་གསལ་དོད་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་དམིགས་ཏེ་ད་ཡོད་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་གྱི་གཏན་འབེབས་ཞིབ་ཚགས་གཅིག་སྡུད་དང་ཧེ་བག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་འཇུག་འཐུས་ཀྱི་གསལ་ཐོ་གནད་སྨིན་བཟོ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྦགས་བཙོག་དངོས་པོ་ཕྱིར་འབུད་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན། ཐོན་ཁུངས་དང་ནུས་རྒྱུ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་འདོན་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་དང་ལས་སྒོའི་མ་ལག་གཞན་དག་དབར་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་དང་ལས་སྒོ་མཉམ་སྒྲུབ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གྲངས་གཞི་དོ་དམ་དང་། ལེགས་སྒྲིག་གསར་བརྗེས། ལག་བསྟར་བེད་སྤྱོད། རྗེས་བསྙེགས་ཚོད་སྐོར། ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བཅས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། སྤྱི་འདོམས་ཐོག་དུས་བཀག་ལྟར་ལེགས་སྒྲིག་དང་འགུལ་རྣམ་གསར་བརྗེ་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ཇུས་གཞིའི་རྩ་དོན་ཐོག་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ནས་ལོ་5རེར་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཆར་འགོད་དང་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་ཚོད་སྐོར་གནས་ཚུལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་དུས་བཀག་ལྟར་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་སྲུང་སྐྱོང་དང་མ་ལག་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་བཀོད་པ་གལ་ཆེན་བཟང་སྒྲིག་བྱེད་པར་འདེགས་སྐྱོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས། ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་རྒྱུ་ཟད་གྲོན་ཆེ་བ་དང་། བཙོག་འབུད་བྱེད་མང་བ། ཆུ་ཚད་དམའ་བ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དོ་དམ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལམ་ལུགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གཙོ་གནད་ལས་རིགས་ཁོར་ཡུག་གི་ཤོང་ཚད་ཆེ་བ་དང་། ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ། ཁྲོམ་རའི་འགན་སྲུང་གི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བཀོད་སྒྲིག་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་སྒྱུར་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་དགོས། ཕྱོགས་བསྡུས་ཐབས་ཇུས་ལ་འདེགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྤྱོད་པར་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ་ས་གནས་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་ཐབས་ཇུས་འདེགས་སྐྱོར་མཁོ་འདོན་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ལག་བསྟར་གྱི་ཕན་འབྲས་ཚོད་སྐོར་དེ་ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ལེགས་སྒྲིག་དང་། གདེང་འཇོག། དོ་དམ་བཅས་བྱེད་པའི་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་དམར་ཐིག་ལ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་དམར་ཐིག་གཙོ་གནད་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་བརྟན་པོའི་རང་བཞིན་དང་ཞབས་འདེགས་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་གནད་དོན་དབྱེ་འབྱེད་དང་། གནད་སྨིན་ཁུངས་འདེད། ཁུལ་དབྱེའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་རྣམ་པ་ཆགས་པར་བྱེད་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེད་གཤོང་ཚད་མཁོ་འདོན་དང་བར་སྟོང་རྒྱ་ཆེར་གཏང་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྲིད་ཇུས་མཐུན་སྦྱོར་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། འབྱུང་རྩ་ནས་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་མ་ལག་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གྱི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་བཏོན་ནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། སྡེ་ཚན་བསྒྲལ་ནས་མཐུན་སྦྱོར། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་མང་པོ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་དོ་དམ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་འབྲེལ་མཐུད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ས་ཁོངས་མི་འདྲ་བ་གསར་སྤེལ་དང་། སྲུང་སྐྱོང་། འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དམིགས་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་གཏོང་ལ་དམིགས་པ། སྡེ་ཚན་དབྱེ་བ་དང་ཧེ་བག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་ལག་བསྟར། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གཙོ་གཉེར་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་གཉེར་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་གྱིས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་བདམས་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པ་དང་། ཉམས་མྱོང་གསོག་པ། ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་མཉམ་ཤུགས་ཆགས་པར་བྱ་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་འགན་འཁྲི་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་འབྲེལ་ཡོད་ལྟ་འདོམས་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲངས་གཞི་ཆེ་མོ་དང་། སྲུང་སྐར་རྒྱང་ཚོར། མི་མེད་གནམ་གྲུ་སོགས་ལག་རྩལ་བྱ་ཐབས་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་དང་ཉེན་ཁའི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཁུལ་དབྱེ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཀྱི་ཕན་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་སོགས་སུ་འཇོག་པ་དང་འབྲེལ་དཔྱད་ཞིབ་འབྲས་བུ་ས་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་དང་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག་དང་བྱ་དགའ་ཆད་གཅོད་དང་གོ་གནས་བསྐོ་འཐེན་གྱི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ལ་བརྩི་དགོས། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གཙོ་གཉེར་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་དུ་ལས་དོན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་ལ་རྗེས་བསྙེགས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས“རི་སྔོ་ཆུ་དྭངས་གསེར་རི་དངུལ་རི་ལས་ལྷག་པའི”ལག་ལེན་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ལ་བརྩི་དགོས། 《བསམ་འཆར》ནང་བསྟན་དོན། རྩ་འཛུགས་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། སྡེ་ཚན་མཉམ་འགུལ་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ། ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་ཚད་གཞི་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ། དྲིལ་བསྒྲགས་ཐད་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བཅས་བྱ་དགོས། ( མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ནས་དྲངས།)

ཤ་བོ་སྐྱབས་རྐང་ཚ་རྫོང་དུ་བསྐྱོད་དེ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་རྟོག་ཞིབ་གནང་པ།

རྩོམ་སྒྲིག དོན་འགྲུབ་མཚོ། ཡོང་ཁུངས། མཚོ་བྱང་མདོ་ལ་བོད་ཡིག་ཚགས་པར། བཤེར་འབེབས། རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་།ཟླ3པའི་ཚེས21ཉིན། ཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཤ་བོ་སྐྱབས་རྐང་ཚ་རྫོང་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ཚུར་ལན་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་ལ། དགོ་དམར་སྐོར་སྐྱོད་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཆུ་ཚན་གསར་སྤེལ་བེད་སྤྱོད། གཞི་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་བྱ་བར་རྟོག་ཞིབ་གནང་།ཆུ་ཁོལ་ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་ཚེ་ཐར་གཏེར་ཁ་དང་ཚེ་ཐར་གདོང་ལེན་གཏེར་ཁར་ཤ་བོ་སྐྱབས་ཀྱིས་ཡུལ་དངོས་ནས་གཏེར་རིའི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོའི་ལས་གཞིར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཚུལ་དང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཕན་འབྲས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་ལ། བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་བྱ་བའི་སྙན་ཞུར་ཉན་པ་དང་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་བའི་ཁྲོད་ལྷག་པའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ཚུར་ལན་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མཚོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁུལ་དང་རྫོང་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟ་ཞིབ་ཚན་ཆུང་གི་བྱ་བའི་བླང་བྱ་ལྟར་ངོས་འཛིན་མཐོར་གཏོང་དང་ཚད་མཐོའི་སྐུལ་འདེད། དཔེ་རིས་བཀལ་ནས་དམག་འཐབ་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤུས་འབོར་འགན་ལེན་གྱིས་གཏེར་དོང་བསྐྱར་གསོ་དང་བེད་མེད་རི་སླར་གསོ། མཐའ་མཚམས་བཅོས་སྒྲིག རྩྭ་འདེབས་ལྗང་བསྒྱུར་སླར་གསོ་བཅས་ཀྱི་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་བ་སོ་སོ་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཐོན་པའི་སྔོན་ཐོན་གྱི་བྱེད་སྟངས་དང་དཔེ་མཚོན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་ཏེ་མ་ལག་ལྡན་པའི་ཚན་རིག་གི་དོ་དམ་ལམ་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ནས་གནད་དོན་དེ་རིགས་བསྐྱར་དུ་མི་འབྱུང་བའི་འགན་ལེན་བྱས་ནས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཕན་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས་ཟེར།དཔལ་དགེ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཤ་བོ་སྐྱབས་དགོ་དམར་དམིགས་བསལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཡུལ་དངོས་ནས་དགོ་དམར་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཚུལ་དང་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་སོགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་ནས་དགོ་དམར་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ཞིབ་འཇུག་རྟེན་གཞིའི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ཁང་དང་ལྟ་སྐོར་སྒྲོམ་སྟེགས། གནས་སྐོར་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས། སྐར་གཟིགས་ཁང་པ་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་གཉེར་སྐྱོང་བྱས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་རྟེན་གཞི་སྐྲུན་བཞིན་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྐང་ཚ་རྫོང་གིས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་ཏན་ཏིག་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ཞིབ་འཇུག་རྟེན་གཞི་སྔ་མོ་ནས་ལས་གཉེར་ཐུབ་རྒྱུའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནས་དགོ་དམར་སྐྱོབ་བཅོས་དང་སྲོག་སྐྱོབ། གཟན་རྩྭ་གཏོང་འདྲེན། འཐུང་ཆུ་འགན་ལེན་བཅས་ཀྱི་བྱ་བ་མུ་མཐུད་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོབ་པའི་དོ་དམ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། མི་མེད་གནམ་གྲུའི་སྐོར་ཞིབ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། སྐོར་གཡེང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་ལས་ཕྱོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དགོ་དམར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དྲིལ་སྒྲོག་སློབ་གསོ་གཏོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། གླེང་ཕྱོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། གཉིས་ནས་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་རྟེན་གཞི་དྲིལ་སྒྲོག་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རིག་གནས་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་གཞི་རྟེན་དུ་བྱས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ལ་གཟན་ཆས་སྟེར་བ་སོགས་ཉམས་ལེན་ལས་གཞི་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་། གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་རྫས་བྲིན་ཚོང་བྱས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་གནས་སྐོར་བ་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་རྟེན་གཞིར་གནས་སྐོར་ལྟ་སྐོར་བྱེད་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་ཡིད་དབང་འགུག་དགོས། གསུམ་ནས་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་རྟེན་གཞིར་གླ་ཚེར་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་ནས་གླ་ཚེར་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ་ལྗང་མདོག་དང་འབབ་འཕར་གཉིས་ཕན་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་དང་ཐོན་ལས་གཉིས་ཀར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཟེར། རྐང་ཚའི་ཆུ་ཁོལ་ཆུ་ཚན་དུ་ཤ་བོ་སྐྱབས་ཀྱིས་ཆུ་ཚན་གྱི་ཆུའི་མང་ཉུང་དང་སྤུས་ཚད། ཉེ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག བགྲོད་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་ཕྲ་གནང་ལ། རྐང་ཚ་རྫོང་གིས་ཆུ་ཁོལ་གྱི་ས་འོག་ཚ་ནུས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ“རང་བྱུང་ཁམས་གསོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་གནས་སྐོར་གསར་སྤེལ་ཕལ་བ་བྱེད་པའི”རྩ་དོན་ལྟར་ལུགས་མཐུན་གྱི་འཆར་འགོད་ཇུས་གཞི་བཟོས་ཏེ་རིག་གནས་གནས་སྐོར་ཁམས་གསོའི་སྤུས་དག་ལས་གཞི་བསྐྲུན་ནས་ཆུ་ཚན་གྱི་ཉེ་འཁོར་བཅོས་སྐྱོང་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་བ་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན། དཔལ་དགེ་མངགས་གཏོང་ཁང་དུ་ཤ་བོ་སྐྱབས་ཀྱིས་ཡུལ་དངོས་ནས་མངགས་གཏོང་ཁང་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་རོགས་ཉེན་རྟོག་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན། གཙོ་གནད་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་བཅས་ལ་ཉན་ནས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། གཞི་རིམ་མངགས་གཏོང་ཁང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་རྒྱུན་མཐུད་དང་འཆམ་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས། གཞི་རིམ་མངགས་གཏོང་ཁང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་ནུས་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་བྱ་བར་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནས་མངགས་གཏོང་ཁང་གི་འཚོ་བ་དང་གཞུང་སྒྲུབ་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་སྡེ་བའི་ཉེན་རྟོག་པའི་གཞི་རྩའི་འགན་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་ལས་རོགས་ཉེན་རྟོག་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སློབ་སྦྱོང་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ། ལས་སྒོའི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་གཞི་རིམ་མངགས་གཏོང་ཁང་གིས་སྔར་ལས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། གཉིས་ནས་ལག་རྩལ་དང་སྔོན་འགོག་གི་ཆུ་ཚད་མུ་མཐུད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་བརྙན་ལམ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་ཁྱབ་ཚད་དང་སྦྲེལ་དྲ་ཁྱབ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། “བྱ་བའི་བྱ་ཐབས་དྲུག”སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་པ། འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་གྲལ་བཤེར་དང་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ། ཁྲིམས་ཆད་འཁུར་ཡུན་ལོངས་ནས་བཏང་པའི་མི་སྣ་དང་ཡོ་བསྲང་མི་སྣ་མེད་པར་བཏང་བའི་བཀོད་སྒྲིག་དང་རོགས་རམ་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་པ་བཅས་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས། གསུམ་ནས་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་འཕྲལ་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བའི་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་ཟེར། ཁུལ་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཝང་ཡུང་ཁྲང་དང་། ཨ་ཁྱུང་། ཁུལ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས། མཁོ་བསྟུན་དོ་དམ། ནགས་རྩྭ། རིག་གནས་གནས་སྐོར། ཆུ་བེད་སོགས་སྡེ་ཁག་དང་རྐང་ཚ་རྫོང་ཨུ་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན་གཙོ་བོས་མཉམ་དུ་རྟོག་ཞིབ་ལ་ཕེབས་རོགས་གནང་། སྐབས་སྔོན་མ། ཞོགས་པའི་ཇ་ཡུན་གསར་འགྱུར། སྐབས་རྗེས་མ། མེད།

སྔོན་ཆད་རི་བོ་སྐྱ་ཐེར་ཐེར། དེང་དུས་ཁོར་ཡུག་སྔོ་ཐིང་ཐིང་།

ཉེ་ཆར། གདོང་དཀར་སྡེ་ཁུལ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་པའི་གྲོང་མི་90ལྷག་ཙམ་སླར་ཡང་སྦྱག་མ་ཁྱེར་ཏེ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་ཤེལ་དཀར་རི་ལྡེབས་སུ་བསྐྱོད་ནས་སྡོང་ཕྲུག་ལ་ས་སྣོན་རྒྱག་བཞིན་མཆིས། དེ་རིང་། ཁོང་ཚོས་སྡོང་ཕྲུག་2000ཙམ་འདེབས་རྩིས་ཡོད། འདི་ནི་གདོང་དཀར་སྡེ་ཁུལ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་པའི་གྲོང་མི་ཚོས་ཤིང་སོན་འཛུགས་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

ཀན་སུའུ་ཨན་ནན་པཱ་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་སླར་ཡང་གསའ་ཐོན་པ།

འདི་ནི་དམར་ཕྱིའི་པར་ཆས་ནས་པར་བརྒྱབ་པའི་གསའ་ཡིན་པ།ཉེ་ཆར། ཀན་སུའུ་ཨན་ནན་པཱ་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་སྣས་དམར་ཕྱིའི་པར་ཆས་ཀྱི་གྲངས་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས། ཝུའུ་ཧྲེ་ཁཱ་ཐེ་སྲུང་སྐྱོང་ས་ཚིགས་སི་པན་ཆོན་ས་ཁོངས་སུ་སླར་ཡང་གསའ་ཐོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དེ་ནི་2024ལོའི་དཔྱིད་ཀ་ཤར་ཚུན། ཨན་ནན་པཱ་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་གསའ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་ཐོན་ཐེངས་གཉིས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་ས་ཁོངས་དེའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་སླར་གསོ་བྱུང་བ་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

ཨ་མདོའི་ཟློས་གར་ཆེན་མོ«གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ»ཡི་འཁྲབ་གཞུང་ངོ་སྤྲོད།

ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཁའེ་ཡོན་དང་ཐེན་པའོ་སྲིད་རབས་གཉིས་ཀྱི(སྤྱི་ལོ690-739ལོ་བར)སྐབས་སུ། ཐུ་བྷོད་རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་སྲིད་ཁྲིར་བཀོད། བྷོད་ཀྱི་བློན་ཆེན་དབང་ཤེད་ཅན་སྐོར་ཞིག་གིས་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལ་བར་ཆད་ཆེ་རུ་བཟོས། བཙན་མོ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་ཆབ་སྲིད་བརྟན་པ་དང་ཐང་བྷོད་མཐའ་མཚམས་ཞི་འཇགས་སུ་གཏོང་

༄༅།།བོད་ཀྱི་སྣམ་བུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་སུ་སླེབས་པ།

པེ་ཅིང་དུ་གཉེར་བའི་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་གོས་གཟའ་འཁོར་བྱེད་སྒོའི་ཐོག བོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་འདུས་པའི་གྱོན་ཆས་ཀྱིས་མི་མང་པོའི་མིག་དབང་འཕྲོག་ཡོད། ད་ཐེངས་གར་སྟེགས་ཐོག་བུད་པའི་གྱོན་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྲ་ནང་རྫོང་གི་སྣམ་བུ་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་བཟོ་ལྟ་དཔེ་གསར་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་ཀྱི་དར་སྲོལ་གསར་པ་མཉམ་འདྲེས་ཡག་པོ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་བོད་ལྗོངས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་དེ་ཁྱད་ལྡན་ཅན་དང་དར་སྲོལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་འདུས་པའི་གྱོན་ཆས་འདི་དག་ནི་ཧུའུ་ནན་སུའུ་པའེ་གྱོན་གོས་ཀྱི“2023ལོའི་གཅེས་ཉར•བོད་ལྗོངས”ཞེས་པའི་མུ་འབྲེལ་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁག་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཚོང་རྟགས་འདིའི་ཇུས་འགོད་པ་མཱ་ཀོའེ་ཡིས་ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་དང་མཉམ་དུ་སྣམ་བུའི་ཕ་ས་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་གྲ་ནང་རྫོང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་རྗེས། ས་གནས་དེ་གའི་མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་དང་དེ་བཞིན་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་དོན་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། མཱ་ཀོའེ་ཡིས་གསར་འགོད་པར། 2024ལོའི་སྟོན་དགུན་དུས་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་ཤོམ་འགྲོའི་གྱོན་གོས་བཟོས་ཚར་རྗེས། ཚོགས་པ་སླར་ཡང་བོད་ལྗོངས་སུ་བསྐྱོད་ནས་སྣམ་བུའི་རྒྱུ་ཆ་ཉོ་སྒྲུབ་དང་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་བརྟེན་ནས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དུ། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཆེད་མངགས་ཤོམ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་གྱོན་ཆས་ཐོན་རྫས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་སྒོ་ཡང་སྤེལ་ཡོད། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་མགོ་འཛིན། གྲ་ནང་རྫོང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། རྒྱུན་ལས་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་ཆིན་ཀྲི་མིང་གིས། བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་གིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ཏེ། གྲ་ནང་གི་སྣམ་བུའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཏན་ཏིག་དང་སྤུས་ཀ་ལེགས་པོ། རྒྱ་ཆེ་བ་བཅས་ཡོང་བར་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལས་དོན་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྣམ་བུའི“རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕུགས་འདུན”མཉམ་དུ་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཀྲུང་གོས་གསར་གཏོད་བྱེད་སྔ་ཤོས་ཀྱི་དུས་གོས་གཟའ་འཁོར་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་གོས་གཟའ་འཁོར་དེ་ཀྲུང་གོའི་གྱོན་ཆས་ཇུས་འགོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པ་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དུས་གོས་གཟའ་འཁོར་ཁོ་ན་དེ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོའི་དར་སྲོལ་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་ཞིག་བཅས་ཡིན་པས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤུགས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།【1】 【2】

བོད་ཀྱི་སྣམ་བུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་ཐོག་སླེབས་པ།

རྩོམ་སྒྲིག སངས་རྒྱས་སྐྱིད། ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་དབྱང་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས། བཤེར་འབེབས། རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་།ཟླ3ཚེས26ཉིན་པེ་ཅིང་དུ་གཉེར་བའི་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྱོན་ཆས་གཟའ་འཁོར་བྱེད་སྒོའི་ཐོག བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གྱོན་ཆས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོའི་མིག་དབང་འཕྲོག་པར་བྱས་ཡོད། ད་ཐེངས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཐོག་མངོན་པའི་གྱོན་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྲ་ནང་རྫོང་གི་སྣམ་བུ་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པར་བརྟེན་ནས་བཟོ་ལྟ་དཔེ་གསར་བཟོས་པ་བརྒྱུད། བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་ཀྱི་དར་སྲོལ་གསར་པ་མཉམ་འདྲེས་ཡག་པོ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་དེ་ཁྱད་ལྡན་ཅན་དང་དར་སྲོལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འདུས་པའི་གྱོན་གོས་འདི་དག་ནི་ཧུའུ་ནན་སུའུ་པའེ་གྱོན་གོས་ཀྱི“2023ལོའི་གཅེས་ཉར། བོད་ལྗོངས”ཞེས་པའི་མུ་འབྲེལ་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྱོན་གོས་ཁག་གཅིག་ཡིན། ཚོང་རྟགས་འདིའི་ཇུས་འགོད་པ་མཱ་ཀོའེ་ཡིས་ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་དང་མཉམ་དུ་སྣམ་བུའི་ཕ་ས་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་གྲ་ནང་རྫོང་དུ་ཕྱིན་ནས་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་རྗེས། ས་གནས་དེ་གའི་མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་དང་དེ་བཞིན་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་གྱོན་གོས་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་དོན་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། མཱ་ཀོའེ་ཡིས་གསར་འགོད་པར། 2024ལོའི་སྟོན་དགུན་དུས་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་ཤོམ་སྟོན་གྱོན་གོས་བཟོ་དབྱིབས་བཟོས་ཚར་རྗེས། ཚོགས་པ་སླར་ཡང་བོད་ལྗོངས་སུ་བསྐྱོད་ནས་སྣམ་བུའི་རྒྱུ་ཆ་ཉོ་སྒྲུབ་དང་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་བརྟེན་ནས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད།བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དུ། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཆེད་དུ་ཤོམ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་གྱོན་ཆས་ཐོན་རྫས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དང་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་སྒོ་ཡང་སྤེལ་ཡོད། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་མགོ་འཛིན། གྲ་ནང་རྫོང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། རྒྱུན་ལས་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་ཆིན་ཀྲི་མིང་གིས། བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་གིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ཏེ། གྲ་ནང་གི་སྣམ་བུའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཏན་ཏིག་དང་སྤུས་ཀ་ལེགས་པོ། རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་བ་བཅས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལས་དོན་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྣམ་བུའི“རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕུགས་འདུན”ཐུན་མོང་ཐོག་གཏོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྐབས་སྔོན་མ། མཚོ་སྔོན་གྱི་རྩོམ་པ་པོའི་བརྩམས་ཆོས་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ནང་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་ཐོག་མ་ཡིན། བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ། སྐབས་རྗེས་མ། མེད།

ཡིད་གདུང་བའི་མགུར་གླུ་རིང་མོ།

སྤྲིན་དཀར་ལིང་ལིང་ཤར་ནས་ལྷོ་རུ་རྒྱུ།། རླུང་བུ་སིལ་སིལ་གནམ་སའི་བར་དུ་ལྡང་།། བདག་ཀྱང་མི་འདུག་འཁོར་བའི་རི་གྲོང་དུ།། རྡོག་སྣེ་སྤོ་བཞིན་ཆགས་སྡང་ལས་ལ་ཞུགས།། མཐོང་སྣང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན།། རེ་བའི་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བའི་རྗེས།། འཚོ་བའི་ཉིན་སྲིབ་མུན་པས་བཟུང་བའི་ཤུལ།། གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ་ད་གཟོད་མཛེས་པ་མཐོང་།། འདས་སོང་ལོ་ཟླའི་རིན་ཐང་གཞི་ནས་ཤེས།། ཡིད་ཀྱི་ནམ་མཁར་སྐྱོ་བའི་ན་བུན་འཁྲིགས།། ད་སྐབས་ཁོ་བོས་སེམས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་སློག། ཁེར་རྐྱང་སྲུང་བཞིན་དགོན་གྲོང་བར་དུ་ཉུལ།། བབ་ཅོལ་ཚིག་གིས་ཉིན་ཞག་འདའ་བར་བྱེད།། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཐུགས་བསྐྱེད་བྲལ་བ་ཡི།། གྲོང་ཆོག་ལམ་ནས་འབུད་རྡུང་ལས་ལ་གཉེར།། རི་ཚོགས་གདོང་ལ་ཤར་ཤུར་སྐྱ་ཐིག་ལྷུང་།། བྱ་ཁྱུ་མི་འདུག་རང་རང་གནས་ཚང་ལོག། འདུ་བྲལ་འཁོར་བའི་རང་གཤིས་མིག་ཏུ་འཁོར།། ལྷགས་རླུང་ངར་ཁ་ཤིན་ཏུ་རྒོད་དུས་འདིར།། ངས་ནི་མགྲིན་པ་མཆི་མས་སྦང་བཞིན་དུ།། མྱ་ངན་ཚིག་གི་ཞུ་འཕྲིན་སྤྲིན་ལ་བསྐུར།། ན་ཚོད་ཡོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ནམ་ཅི།། ཡང་ན་རྣམ་གཡེང་བྱ་བར་ཚུད་པས་ལན།། བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཟུངས་ཟད་ནད་པ་བཞིན།། ཚོར་ཤེས་ཉམས་ཤིང་ཚིག་སྦྱོར་ཞན་པར་གྱུར།། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གདུང་བའི་ཡིག་ཚོགས་ཀྱིས།། དྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡོམ་ཡོམ་སྒུལ་དགོས་བྱུང་།། མཛེས་པའི་མདངས་ཀྱི་སྡུ་གུ་བཀྲ་བ་ཡི།། སྒྱུ་མའི་སྐར་ཆུང་མཁའ་ནས་འཛུམ་ན་ཡང་།། ད་སྐབས་ང་རང་མུན་པའི་འོབས་སུ་ལྷུང་།། ཤག་གི་ཕྱི་ནང་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ།། དྲན་གདུང་མཆི་མའི་ཐིགས་པ་མང་པོ་འཐོར།། འདས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ཀྱི་ཡོལ་རས་སུ།། བཙན་གྱིས་ལྷུང་བས་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་ཆག། ༼ འཇོ་མདའ་པདྨ། ༽

ཡང་བསྐྱར་གླུ་ཞིག་བླངས་ནས་ཏང་ལ་འབུལ་།

ལོ་65ཡི་གོང་། ལོ་16ལ་སླེབས་པའི་ཞིང་བྲན་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་མུན་ནག་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཇུག་འགྲིལ་ནས་མི་ཚེའི་ནང་གི་འོད་ཟེར་ལྡན་པའི་ལོ་ཟླ་བསུས་ཡོད། ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱའི་ལས་དབང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་བའི་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་ནི་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་སྡོད་སའི་ཁེ་གསུམ་གྲོང་ཚོ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང་ཡར་ལངས་ཞིང་བྲན་442ལ་ས་ཞིང་རག་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཡོད།དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ“སྐད་ཆ་ཤོད་ཤེས་པའི་དུད་འགྲོ”མིན་པར་མི་ཞིག་བྱེད་པའི་རང་དབང་དང་ལ་རྒྱ་དངོས་འབྲེལ་ཐོབ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་། བོད་ལྗོངས། རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་བཅས་ཀྱི་བདག་པོ་ངོ་མར་གྱུར་ཡོད། ཁེ་གསུམ་གྲོང་ཚོའི་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་མེ་སྟག་རིམ་བཞིན་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བདེ་ལ་འཁོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་བསུས་ཡོད།“དུས་དེ་ནས་བཟུང་ངའི་མི་ཚེ་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་གྱི་མི་ཚེར་འགྱུར”ཞེས་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོས་བཤད།ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་མཐོ་ཚད་གསར་པར་བཞག་གནང་བ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྐུ་ངོ་མས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཁ་སྒྱུར་ཕྱོཌ་སྟོན་དང་ཐབས་འདོན་ཇུས་འབུལ་གནང་བ་དང་། སྐུ་ངོ་མ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་གཟིཌ་ཞིབ་དང་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་བ། གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་དང་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ཐེངས་མང་གནང་བ། སྐུ་ངོ་མས་ཇུས་འགོད་དང་བཀོད་སྒྲིག་གནང་སྟེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུཌ་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་ཐེངས་བདུན་པ་སྐོང་ཚོགས་གནང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་བཏོན་གནང་བ་བཅས་ལས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོཌ་གསལ་སྟོན་དང་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད།གྲངས་གཞི་ནི་དཔང་རྟགས་ཡག་ཤོས་རེད། 2023ལོར་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2300ལྷག་ཙམ་ཟིན་ནས་9%ལྷག་ཙམ་འཕར་བ་དང་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་ཁྲི་6ལས་བརྒལ་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་5དང་སྒོར་ཁྲི་2ལས་བརྒལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་65ཡི་གོང་བོད་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.74ལས་ཟིན་གྱི་མེད་པ་དང་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་142ལས་ཟིན་གྱི་མེད།དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་མ་བྱས་གོང་། བོད་ལྗོངས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།བོད་རྙིང་པར་རྟ་དྲེལ་དང་ཁལ་གཡག་འགྲོ་སའི་གནའ་ལམ་ཕུད་དེང་རབས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གཞུང་ལམ་ངོ་དྲགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྒོ་རྒྱག་གི་གནས་སུ་ལུས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཧ་ཅང་རྗེས་སུ་ལུས་ཡོད། “གཞུང་ལམ་ལྷ་སའི་བར་སྐྲུན་དགོས”པའི་དད་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་60ལྷག་ཙམ་གོང་གུང་ཁྲན་ཏང་མིས་མི་རིགས་ཁག་གི་ལམ་བཟོ་བ་དམག་དམངས་ཁྲི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས“དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ཁུལ”དུ་བསྐྱོད་དེ། ཁྲོན་བོད་གཞུང་ལམ་དང་མཚོ་བོད་གཞུང་ལམ་བསྐྲུན་ནས་བོད་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གཞུང་ལམ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཇུག་འགྲིལ་བ་དང་འཛམ་གླིང་གཞུང་ལམ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ངོ་མཚར་བཏོད་ཡོད་ལ། “གཅིག་ནས་དཀའ་ངལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང་། གཉིས་ནས་འཆི་རྒྱུར་མི་སྐྲག་པ། དཔའ་ངར་ཆེར་བསྐྱེད། རྨང་རྡོ་བྱེད་འདོད་པ། དམག་དམངས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟར་བརྩེ་བ། མི་རིཌ་མཐུན་སྒྲིལ”བཅས་ཀྱི“ལམ་གཉིས”ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱང་བཏོད་ཡོད།ད་ཆའི་བོད་དུ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད།མིག་སྔར་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་12.14ཟིན་པ་དང་། ལྕགས་ལམ་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་1359ཟིན་པ། རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་མཁའ་ལམ་ཁག་169ཟིན་པ་ལ་སོགས་བོད་དུ་འགྲིམ་འགྲུལ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནས་ཤར་གཏོང་། འགྲོ་སྐྱོད་ནས་འགྲུལ་བཞུད། རྟ་དྲེལ་དང་ཁལ་གཡག་གིས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་པའི་གདོད་མའི་འགྲིམ་འགྲུལ་ནས་གཞུང་ལམ་དང་། མཁའ་འགྲུལ། ལྕགས་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་དེང་རབས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་མ་ལག་བར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས། དུས་རབས་གསར་པའི“ལམ་གཉིས”ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་བོད་དུ་དེ་བས་བཀྲག་མདངས་འཚེར་བར་གྱུར་ཡོད།1994ལོར། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་ནས་བོད་ལ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་འགོ་ཚུགས།ལོ་30ཡི་རིང་། བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ་ཁག་དང་ཁག་བྱས་པས་བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ། གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་གཞི་ཚུཌ་པ་དང་འབད་འཐབ་བྱས་ནས“གསར་བརྗེའི་ཕུགས་བསམ་དགུང་སྔོན་ལས་མཐོ་བའི”བོད་སྐྱོར་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རང་འགུལ་ངང“གངས་ལྗོངས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་གཏོད”ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་ལྕི་པོ་ཁུར་ནས། བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། བརྟན་ལྷིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་སྟོབས་བཅས“དོན་ཆེན་བཞི”དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཏེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགན་འཁྲི་དང་གཟི་བརྗིད་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་ནི་དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླང་བྱ་དང་མཐུན་ལ། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་རྩ་བའི་འདུན་པ་དང་མཐུན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པ་ལག་ལེན་དངོས་ལས་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད། དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་ནི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་དངོས་འབྲེལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པའི་བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་རེད།བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡང་དག་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར་འོག ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཚོས“ལམ་གཉིས”ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་། བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས། “བོད་སྐྱོར་སྙིང་སྟོབས”བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་བསམ་པའི་འཚོ་བཅུད་བླངས་ཏེ། མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་བརྩོན་དང་མུ་མཐུད་འབད་འཐབ་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རེ་རེ་བཏོད་ཡོད། མིག་སྔའི་བོད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་རྒྱུན་མཐུད་བརྟན་ལྷིང་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཛུཌ་སྐྲུན་མགྱོཌ་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། མི་རིགས་འཆམ་མཐུན་དང་ཆོས་ལུགས་ཞི་མཐུན། རིག་གནས་བྱ་གཞག་དར་རྒྱས་ཡར་ཐོན། སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇཌ་སྲུང་བཅད་ཉིན་བཞིན་བརྟན་དུ་ཕྱིན་པ། མཐའ་མཚམས་སྲ་བརྟན་དང་བདེ་འཇགས། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་པ་བཅས་བྱུང་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་ཡར་ལངས་པ་དང་ཕྱུག་པོ་ཆཌ་པ་ནས་སྟོབས་ཆེར་ཕྱིན་པའི་བར་གྱི་མཆོང་སྐྱོད་རླབས་པོ་ཆེ་བསུས་ཡོད།མ་འོངས་པར། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཛུབ་ཁྲིད་འོག བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་གཙོ་རྐང་དུ་བྱས་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཡང་དག་ལམ་བུར་སྐྱོད་པ་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ཆ་ཚང་བ་དང་། གནད་ལ་འཁེལ་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ལེའུ་མུ་མཐུད་རྩོམ་པར་ང་ཚོར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ དེང་གི་འཚོ་བ་སྦྲང་རྩི་ལས་ཀྱང་མངར་། མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་བྱས་ནས་ལེའུ་གསར་རྩོམ་། ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་རྒྱང་ལམ་གསར་པར་སྐྱོད་། ས་མཐོའི“མཁའ་ལམ”གྱི་ལམ་སྲུང་བ། བོད་དུ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་65འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུས་པ།

ཀྲུང་གོའི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ལི་གཡོད་ཁོ་ཕ་ཁཱ་པ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་དཀྲོལ་བ།

ས་གནས་དེ་གའི་དུས་ཚོད་ཚེས་21ཉིན་གྱི་དགོང་མོ། པར་ཙིར་གྱི་ལི་གཡོད་རེ་ནེ་ལུའུ་ཡི་ས་གནས་དེ་གའི་དམངས་ཚོགས་དང་། ཕྱིར་སྡོད་རང་མི་དང་ཕྱི་ཁོངས་ཀྲུང་གོ་བ། པར་ཙིར་དུ་བཅའ་སྡོད་ཀྲུང་གོའི་མ་འཇོག་ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་སྣ་བཅས་ཀྱིས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཁོ་ཕ་ཁཱ་པ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་ཀྲུང་གོའི་ཀྲུང་དབྱང་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁང་ནང་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་རོལ་དབྱངས་འདུ་ཚོགས་ལ་མཉམ་དུ་ལྟད་མོ་བལྟས་པ་རེད། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཀྲུང་དབྱང་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁང་ནང་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པས་པར་ཙིར་གྱི་ལི་གཡོད་རེ་ནེ་ལུའུ་རུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བདེ་སྐྱིད་བུ་ཁྲིད།

ཧོང་ཏུ་ར་སི་དགའ་སྤྲོའི་དཔལ་ལ་རོལ།

ཉེ་ཆར་ཧོང་ཏུ་ར་སིའི་རྒྱལ་ས་ཐེ་ཀུ་ཞི་ཀར་ཕཱ་ཡི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཚོས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་བྱས་ཏེ་ཧོང་ཏུ་ར་སིའི་དམངས་ཁྲོད་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་ཅིང་། འདི་ནི་ཧོང་ཏུ་ར་སིའི་རྒྱལ་ས་ཐེ་ཀུ་ཞི་ཀར་ཕཱ་རུ་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཚོས་ཧོང་ཏུ་ར་སིའི་དམངས་ཁྲོད་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

ཏྲེ་ཤོད་དཀར་མཛེས་ཡུལ་གྱི་སོ་ནམ་ལུགས་སྲོལ།

སྔོན་ཆད་དཀར་མཛེས་ཡུལ་གྱི་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གང་ན་སོང་ཡང་རྨོད་བྱེད་གཙོ་བོ་ནི་མཛོ་ཡིན་ལ། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛོ་དོར་གཉིས་གསུམ་གྱིས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྨོད་པ་དང་། རྨོན་མཛོ་གསུམ་ཡོད་པ་ཚོས་མཛོ་རེས་སུ་བསྐོར་ནས་ཉིན་སྦྲེལ་ཏེ་རྨོད་པ་ཡིན། དོར་གཅིག་ལས་མེད་ན་ཉི་མ་གཉིས་རེའི་བར་ན་ཉིན་རེ་ངལ་གསོ་དགོས། མཛོ་དོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་གཡག་དང་རྟ་ལའང་རྨོ་མོད། འོན་ཀྱང་གཡག་ནི་དབུགས་སྣ་ཐུང་ལ་འཚབ་འཚུབ་ཆེ་སྟབས་རྨོད་བྱེད་བཟང་པོར་རྩི་སྲོལ་མེད། རྟས་རྨོ་བ་ལ་རྟ་དོར་རྒྱག་ཅེས་ཟེར་ཞིང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་དང་མེད་ན་གཅིག་གིས་ཀྱང་རྨོ་ཆོག་མོད། མཛོ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་དཀའ་ལས་མི་ལྕོགས་གཤིས་རྨོད་མཁན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། རྨོད་དུས་སུ་རྨོན་དོར་གཅིག་ལ་མཛོ་དང་མཛོའམ། མཛོ་དང་གཡག། གཡག་དང་གཡག། རྟ་དང་རྟ་བསྡེབས་ནས་གཉའ་བཅའ་བ་ལས་རྟ་མཛོ་བསྡེབས་ནས་རྨོ་སྲོལ་མེད། དོར་གཅིག་ལས་ཤུགས་འདོན་མཁན་དང་ཁ་ལོ་འཚོ་མཁན་གཙོ་བོ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་རོལ་ནག་ཏུ་སྦྲེལ་བ་དེ་ཡིན་ཕྱིར། རྨོད་བྱེད་གཉིས་ཀ་མཛོ་ཡིན་ན་སྟོབས་དང་ཤེད་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་རྨོས་བའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་དེ་རོལ་ནག་དང་སྟོབས་ཆུང་བ་གཡོན་གྱི་རོལ་དཀར་དུ་བཏང་ལ། མཛོ་གཡག་དོར་གཅིག་ཡིན་ན་གཡག་རོལ་དཀར་དང་མཛོ་རོལ་ནག་ལ་བཏང་། མཛོ་གསར་པར་རྨོས་སློབ་པ་ལ་གཉའ་ཕབ་ཟེར། གཉའ་ཕབ་དུས་སྟོན་རྨོས་སྐབས་སུ་རོལ་དཀར་དུ་སྦྲེལ་པ་ལས་དཔྱིད་རྨོས་དང་རོལ་ནག་ཏུ་གཉའ་ཕབ་པ་མིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་དཔྱིད་རྨོས་སུ་ས་འཐེན་ཁ་ཡང་བས་གཉའ་ཤེད་ཆུང་བར་འགྱུར་གྱི། སྟོན་རྨོས་སུ་ས་འཐེན་ཁ་ལྗིད་བས་གཉའ་ཤེད་ཆེ་བར་འགྱུར་པས་ཡིན། རོལ་ནག་ཏུ་སྦྲེལ་ན་མཛོ་གསར་པ་ལ་ད་དུང་ཤེད་ཤུགས་རྒྱས་མེད་པས་ཧལ་རྫོགས་པའམ་ཐང་ཆད་དེ་རྗེས་སུ་རྨོ་འཐེན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཉེན་ཡོད། བྱ་རོག་ལ་ཁ། རྨོན་མཛོ་ཆུ་ཁ་ཞེས་པ་ལྟར་སྤྱིའི་ཆ་ནས་དཀར་མཛེས་ལུང་པར་ཞོགས་ནམ་གསལ་བའི་སྐབས་སྐར་མ་བྱ་རོག་ནུབ་རིའི་ལ་ཁ་ནས་མར་ཡལ་འགྱུར་བའི་དུས་ལ་སླེབས་སྐབས་དཔྱིད་རྨོས་ཀྱི་དུས་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཡན་མན་ལས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་རྨོད་མཛོ་ཁྱིམ་དུ་བཏགས་ཏེ་གསོ་མགོ་བཙུགས། དེའི་དུས་མཛོའི་སྣ་ཐག་དང་སྣ་གཅུ་བརྗེ། རྭ་ཅོ་ལ་སྣུམ་བྱུགས། རྣ་བར་རྩིད་དོམ་དམར་པོའི་སྣ་ཚར་དང་གྲུམ་པའི་ལྤགས་པ་སོར་མོ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པས་བརྒྱན། ཆེད་དུ་ནས་ཀྱིས་མཛོ་ཆང་བཙོས། ཆང་གླུམ་རྐྱང་པའམ་རྟ་ཕྱེ་དང་མཉམ་དུ་ཧུབ་བསྐོལ་ནས་ཉིན་རེར་རྭ་གཟར་བདུན་བརྒྱད་རེ་ལྡུད་བ་སོགས་དུད་ཚང་ལ་ཆ་རྐྱེན་བཟང་ངན་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཚང་མས་ཕ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གསོ་བ་ཡིན། རྨོན་ལས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ལའང་ཞོགས་སྔ་མོ་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གོང་ནས་བདག་པོས་རྩྭ་སྦྱིན་ཏེ་ལྟོ་བ་འགྲངས་པ་བྱས་ཟིན་ལ། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང་གཉའ་བཅོས་ནས་ཞིང་རྨོ་འགོ་བརྩམས། དེ་ནས་ཕྱི་དྲོའི་བར་དུ་ཇ་ཐུན་གཉིས་འཐུང་བའི་དུས་སུའང་རྟ་ཕྱེའི་སྤགས་དང་རྩྭ་སྔོན་ཞེས་དབྱར་རྩྭ་སྐམ་པོའི་ལྟོ་ཟས་ཡིད་ཚིམ་པ་སྟེར། ཕྱི་དྲོ་སྔ་མོ་ནས་གཉའ་གྲོལ་ཏེ་རྩྭ་ཆུ་གྱ་ནོམ་པར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་ངལ་གསོ་རུ་བཅུག་པ་ཡིན། དཔྱིད་རྨོས་འདིར་མཛོ་དམིགས་བསལ་གྱིས་གསོ་དགོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་དཔྱིད་ཀར་ཆུ་དང་ཉི་མ་སྡུག། ཉིན་རིང་མཚན་ཐུང་། སྐྱ་ཟད་སྔོ་གཏུགས་ཀྱི་དུས་སུ་སྒོ་ཟོག་ཤ་ཤེད་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། སྟོན་ཀར་ཕྱུགས་ཟོག་ཤ་ཤེད་ཤིན་ཏུ་རྒྱགས་པས་སྟོན་སློག་ལ་མཛོ་དམིགས་བསལ་གྱིས་གསོ་བ་མིན། མདོར་ན་མཛོ་རྒན་བཤན་ལ་མ་ཕབ། ལྷ་སྐུ་ནོར་དང་མ་བརྗེ་ཞེས་མི་ཚོས་རྨོད་བྱེད་མཛོ་ལ་གཡང་དང་ནོར་བུར་བརྩིས་ནས་ལྷ་སྐུ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཞིང་བུ་རྒྱུད་བཟང་པོས་ཕ་མ་གཡོག་པ་བཞིན་དུ་བཀའ་དྲིན་གསོ་བར་མ་ཟད། རྨོ་ནུས་མེད་པའི་རྒས་འཁོགས་སུ་སླེབས་རྗེས་ཀྱང་རང་གིས་མི་བཤའ་གཞན་ལ་བཤས་ཚོང་མི་བྱེད་པར་ཚེ་ཐར་བཏང་ནས་གཡོག་དང་བྱམས་སྐྱོང་གིས་ཚེ་ཡི་མཐའ་མར་བསྐྱལ་བར་བྱས། ཤི་རྗེས་ཀྱང་མཛོའི་མགོ་རུས་ཆ་ཚང་བར་ཡི་གེ་འབྲུ་དྲུག་སོགས་བྲིས་ནས་ཁང་པའི་གདོང་སོགས་ལ་འགེལ་བའམ། གནས་རི་དང་། བྲག་ངོས། དུར་ཁྲོད། ས་གཙང་མ་སོགས་གནས་དམིགས་བསལ་ཅན་དུ་སྐྱེལ་བ་དང་། ཀོ་ལྤགས་ཀྱིས་དུང་འཁོར་གཡོགས་པ་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད། ཕན་ལྷག་པར་ཡུན་རིང་ཐོགས་མྱོང་བའི་སྒོ་ཕྱུགས་རྣམས་ཚེ་བརྒྱང་ཞེས་སྦུབས་བཤུས་བྱེད་པའི་རླིད་བུར་རྩྭ་སོག་བརྫངས་ནས་གཡང་རྟེན་དུ་ཁང་པའི་གདུང་ཟུར་སོགས་ལ་བཤམས་ཏེ་མི་རབས་སུ་ཉར་བ་ཡིན། མཛོ་དང་མཛོ་མོ་བཤའ་བ་ནི་ཕ་མ་བསད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྗིད་བར་བརྗོད་ལ། གལ་ཏེ་རྨོན་མཛོ་རྒས་འཁོགས་བཤས་ར་རུ་བརྫངས་པའམ་བདག་མེད་དུ་བཏང་བ་འགའ་རེ་མཐོང་ན་ཡུལ་མི་ཀུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མ་རབས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་རྩི་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བོ་མི་གཞི་ངན་པའི་རིགས་སུ་བགྲངས་ནས་འཕྱ་སྨོད་དང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་སྲོལ་སྟུག་པོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་མིའི་འཚོ་གནས་ལ་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་རྨོན་ཟོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙིགས་ཆེར་བཟུང་བའི་ལུགས་སྲོལ་ནི་མི་རིགས་གཞན་ལའང་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གནའ་དུས་སུ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟོག་ར་བྱ་ཕག་བཅས་པའི་ཤ་རིམ་པ་བཞིན་གོ་གནས་མཐོ་དམའ་དང་བསྟུན་ནས་བཟའ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལས་ཟོག་ནི་ཞིང་རྨོད་བྱེད་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་གོ་གནས་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོ་འགའ་ལས་འོག་མས་ཟོག་ཤ་བཟའ་མི་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་སྐད། བོད་པས་སྒོ་ཕྱུགས་ཀུན་ལ་ཤ་ཚ་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་སྐྱོང་གཙིགས་ཆེ་བྱས་པ་ནི་དྲིན་གཟོ་བ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཏེ་པོར་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྨོན་མཛོ་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པར་གཙིགས་སུ་བཟུང་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚད། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་དགོས་མཁོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཚབ་བྱེད་ཐབས་མེད་པས་ཡིན་ཏེ། སོ་ནམ་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་འུ་ཐུག་ན་མི་ཡིས་རྟ་དང་གླང་གི་ཚབ་ཏུ་སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་བྱ་བ་ཕལ་ཆེར་བྱེད་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་མིས་ནམ་ཡང་མཛོའི་དོད་དུ་ཞིང་རྨོད་བར་བྱེད་མི་ནུས་པར་མ་ཟད། རྟ་གླང་གཡག་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཡིན། མ་གཞི་ཡུལ་འདིའི་ཞིང་པ་རྒན་པ་ཀུན་ལ་ཞིང་རྨོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཅ་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གཅེས་སྤྲས་དང་གཙིགས་ཆེ་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པོར་ཡོད་ལ་དེ་ལས་ཞིང་ལས་ནི་ཕ་ཚེ་བུ་རྒྱུན་རིང་ལ་འཚོ་བའི་ཁ་རྒྱབ་བརྟེན་སར་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། མཛོ་མེད་ན་གླང་ལ་མི་རྨོ་ཀ་མེད་ཅེས་གཏམ་དཔེ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་འདིར་མཛོ་གཡག་རྟ་གསུམ་ལས་བ་དང་གླང་དང་བོང་བུ་སོགས་སྒོ་ཕྱུགས་གཞན་ལ་ཞིང་རྨོ་བ་མཐོང་ཐོས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ལ། རྒྱ་ལ་གླང་ལ་ཞིང་རྨོད་མཁན་ཞིག་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ན་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་མི་ལ་ཐབས་དང་སྐོར་གཡེང་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་བོ་ཞེས་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་སྲིད་དོ།། ༼ ཟླ་བ་བཟང་པོས་བྲིས། ༽

གར་ལ་རོལ་བའི་མི་ཚེ།

ལས་ཞུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེ་སྟོབས་ལྡན་པའི་ཞིང་འབྲོག་པའི་བུ་ཕྲུག་གི་གར་སྟེགས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད། 2005ལོར་ལྷ་ས་རྒྱང་ཆེན་ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆ་ཚད་ཡོད་འགན་འཁྲི་ཀུང་སིས་ལྷ་ས་རྒྱང་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པ་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་རེད། ཀུང་སི་དེས་ཁེ་ལས་ནང་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྣང་ཆེན་བྱས་ཏེ་ལོ་ལྟར་གྱི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་སོགས་དུས་ཆེན་རིང་གཞས་དང་ཞབས་བྲོར་མཁས་པའི་ལས་བཟོ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། འདི་ནི་ལྷ་ས་རྒྱང་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པས་བོད་ལྗོངས་ལས་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཁྲབ་མཚན《བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་དྲན་ཤེས》ཡིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ རྟེན་མཛོད་ཁང་གི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་སློབ་ཚན། ལྷ་སའི་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་མཛེས་ལྗོངས། བུད་མེད་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་པ་འཁྲུག་ཆ་དོད། ལེ་ཧྥུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གཅེས་སེམས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་པ། “ངའི་སེམས་ནང་གི་ལེ་ཧྥུང”

དུས་རབས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་དང་འགན་འཁྲི་ཡི་སྐུལ་འདེད།དམངས་ཀྱི་རེ་སྒུག་བཅས་ཡིན།

—“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས”པའི་བླང་བྱ་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས།ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་སྟེང་བསྟན་དོན།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས”ཞེས་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་མོའི་སྟེང་གི་ཁ་དོག་གསལ་པོ་དང་། སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་འགྱུར་ཁུག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་འདུག འདི་ནི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་ཚང་མར་ལག་ལེན་ཁྲོད་ཐོབ་པའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཐུན་མོང་གི་ངོས་ཟིན་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་གཅེས་འཛིན་བྱས་ནས། དངོས་གནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡག་པོ་དང་སྲ་བརྟན་ཡག་པོ། རྒྱ་སྐྱེད་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ཏེ། གསར་གཏོད་ཡར་བརྩོན་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེར་སྐྱེད་ཀྱི་མཉམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་དགོས།བྱ་གཞག་འགྲུབ་མིན་གྱི་འགག་རྩ་ནི་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མི་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་མིན་ལ་ཐུག་ཡོད། དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ནི་དཀའ་ཚེགས་རང་བཞིན་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཅིག་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་དེའི་ཆེད་དུ་སྔར་ལས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ལ། ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་རྟོགས་དང་རང་འགུལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུས་དར་ཆ་གསལ་སྒྲེང་དང་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་དང་དཔོན་རིགས་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དང་བདེན་འཛིན་དངོས་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐད་གསང་མཐོན་པོར་སྒྲོག་དགོས།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས”པའི་དུས་རབས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་དེ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་མོར་ཁེངས་ཏེ། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་སུ་འཇགས་འདུག་པས། དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྔར་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་འགན་ལེན་བཏོན་ཡོད།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས་པ”ལག་ལེན་བྱེད་པ་དེ་མཚོ་སྔོན་ལ་མཚོན་ན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན། ད་ལྟ། མཚོ་སྔོན་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གོ་སྐབས་གལ་ཆེན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཡག་ཤོས་སུ་སླེབས་ཡོད་ལ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཞན་པ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་མི་འདང་བའི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་གནས་པས། གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་བྱེད་བསམ་པ་ལ་ད་དུང་འགྲན་སློང་མང་པོ་ཁྱད་དུ་གསོད་དགོས་པའི་ཁར། 2035ལོར་སླེབས་སྐབས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དམིགས་འབེན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཐུང་བ་དང་ལས་འགན་ལྕི་བས། རྐྱེན་དེ་དག་གིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་དང་། ནུས་པའི་བྱང་ཚད། སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་སྣང་བརྙན་བཅས་ལ་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་བླང་བྱ་གསར་པ་བཏོན་ཡོད། སྒྱིད་ལུག་ལྷོད་གཡེང་དང་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་འཛིན་པ། རྨོངས་མུན་གྱིས་སྒྲུབ་པ། རུལ་སུངས་གནད་དོན་བཅས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། འཐུས་ཤོར་བྱུང་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་། གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་ནི་ཏང་གི་བྱ་གཞག གནོད་འཚེ་ཐེབས་པ་ནི་ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་གསར་བརྗེ་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས་སྤེལ་ཏེ་བསམ་སྦྱོར་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་། དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས། སྐྱིད་འདོད་རིང་ལུགས་སོགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ངན་པ་འདོར་དགོས།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས་པ”ལག་ལེན་བྱེད་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ཚང་མས་བར་ཁྱད་ལ་གདོང་གཏད་དེ་རྗེས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་འབད་འབུངས་ལྷོད་མེད་བྱས་ནས་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ་རེད།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས་པ”ལག་ལེན་བྱེད་པར་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལག་ལེན་གྱི་བླང་བྱ་ཁོང་དུ་བརྟན་པོར་ཆུད་དགོས།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས”ལ། གུང་ཁྲན་ཏང་མིས་བདེན་འཚོལ་དངོས་སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་སྤྱོད་པ། བསམ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཡི་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། བྱ་བ་བསྒྲུབ་འདོད་པ་དང་བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པའི་རང་རྟོགས་དང་ནང་རྐྱེན་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། བྱ་བ་སྒྲུབ་ཤེས་པ་དང་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་འཇོན་ཐང་དང་ནུས་པའང་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་རང་གིས་རང་ལ་གཅུན་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དེ་ལས་སྒྲུབ་ལས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ནང་གནས་ཀྱི་འགན་ལེན་ཡིན་པ་ཡང་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་པས། དེ་གསུམ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོང་བ་དང་གོ་དོན་མཐིལ་རྟོགས་བྱེད་དགོས་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་མི་འཛིན་པ་བྱེད་མི་རུང་། ང་ཚོས་མ་ལག་ལྡན་པའི་ངོས་འཛིན་གྱི་ཁྲོད་དུ་གཞི་གཅིག་ཏུ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། གོ་རྟོགས་སད་པ་དང་ཁག་ཁུར་ཡོད་པ། འབུལ་ཕོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས”ཡི་ལས་འགན་ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས། ལངས་ཕྱོགས་དང་གནས་ཡུལ། བྱེད་ཐབས་བཅས་གསལ་བའི་སྒོ་ནས“རིག་ལམ་གསལ་དགོས་པ”ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་གོང་བཀུར་ཡོད་པ། བློ་སྦྱོང་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས“རང་གཅུན་དམ་དགོས་པ”ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས། དེའི་ནང་གི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་དང་བྱ་བའི་རྩ་དོན་དེ་མཚོ་སྔོན་གྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་རང་རྟོགས་དོན་གཉེར་དང་བྱ་བའི་རྒྱུན་རྣམ་དུ་འགྱུར་བར་བྱས་ནས། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ཁག་ཅིག་གི་ཁྲོད་དུ་ད་དུང“སྒྱིད་ལུག”གི་བསམ་བློ་དང་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་སྲིད་དོན་ལྟ་བ། ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་སྟངས་བཅས་གནས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་དགོས། བསམ་པ་དང་སེམས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ལས་སྒྲུབ་ལས་སྐྲུན་དང་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པའི་ཐད་བཀོལ་ནས། མཚོ་སྔོན་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་མཚོ་སྔོན་ལ་དགའ་ཞེན། མཚོ་སྔོན་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་ཁྲོད་དུ་ཏང་གཤིས་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ཏེ། དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་གཡུལ་ས་གཙོ་བོར་ལུས་སེམས་འབུལ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་བྱ་བར་བཏོན་པའི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་དགོས།“ལས་བྱེད་པས་ལས་ལ་འབད་དགོས། རིག་ལམ་གསལ་དགོས། རང་གཅུན་དམ་དགོས་པ”ནི་དུས་རབས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་དང་འགན་འཁྲི་ཡི་སྐུལ་འདེད། མི་དམངས་ཀྱི་རེ་སྒུག་བཅས་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་རྒྱུགས་སྤྲོད་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དྭངས་མོ་དང་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། བདེན་འཛིན་དངོས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་སྐྲུན་པའི་མཚོན་རྟགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞུམ་མེད་ཀྱི་འབད་འཐབ་ནུས་པ་དང་འཛད་མཐའ་མེད་པའི་གསར་གཏོད་ནུས་པ། གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཤུགས་བཅས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། ང་ཚོ་མི་རབས་འདིའི་མཚོ་སྔོན་པ་ལ་དབང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་གཏོད་དགོས།ཡིག་སྒྱུར་བ། ཤ་བོ་རིན་མཚོ།

སྐབས23པའི་མཚོ་སྐོར་ལྕགས་རྟ་འགྲན་བསྡུར་ཟླ7ཚེས7ཉིན་སྤེལ་རྒྱུ།

རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། ཟླ3པའི་ཚེས30ཉིན། མཚོ་སྐོར་ལྕགས་རྟ་འགྲན་བསྡུར་སྒྲིག་འཛུགས་ཨུ་ལྷན་གཞུང་དོན་ཁང་གིས་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ཤིན་ཉིང་ཐང་ཆེན་དུ2024ལོའི་སྐབས་ཉེར་གསུམ་པའི་མཚོ་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་ལམ་ལྕགས་རྟ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལྡོག་རྩིས་དུས་ཚོད་ཉིན100ཡི་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོ་གཉེར་བ་དང་། སྐབས་ཉེར་གསུམ་པའི་མཚོ་སྐོར་ལྕགས་རྟ་འགྲན་བསྡུར་དེ2024ལོའི་ཟླ7ཚེས7ཉིན་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེ

ཁོང་གིས་ཀྲུང་གོའི་ལམ་ཕྱེད་མར་སུན་རྒྱང་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་པ།

འདི་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་བཞིན་པ། 2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལམ་ཕྱེད་མར་སུན་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར(ས་ཚིགས་དང་པོ)ནང་། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་ཆུ་ཚོད་1དང་སྐར་མ་1དང་སྐར་ཆ་57གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོའི་སྐྱེས་པའི་ལམ་ཕྱེད་མར་སུན་རྒྱང་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་ལོ་22ལ་སླེབས་པའི་ཕོ་གཞོན་ཏེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་ལུས་རྩལ་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ཀུན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དྲག་ཆར་རླུང་འཚུབ་ལ་མ་འཛེམས་པར་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ། ཟླ་3ཚེས་19ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་6པར། རླུང་ཆེན་འཚུབ་ཅིང་ཆར་སིམ་བབས་ཀྱང་ཉིང་ཁྲིའི་ས་མཐོའི་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིར་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་གྱི་ལུས་རྩལ་པ་རྣམས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་ཡུལ་དུ་ཡོང་། བོད་རང་སྐྱོང་ཀྱི་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རྩལ་ཁྲིད་པ་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས། མིག་སྔར་བོད་རང་སྐྱོང་ཀྱི་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་རུ་ཁག་ལ་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་ལུས་རྩལ་པ་17ལས་མེད། “ཆེད་ལས་ལུས་རྩལ་པ་ངོ་མ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ན། གཞི་རིམ་ནས་འདེམས་སྒྲུག་དང་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ཚད་གཞི་ལོན་པར་ཉུང་མཐར་ཡང་ལོ་2ནས་4བར་གྱི་དུས་ཚོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་བཤད། ཆུ་ཚོད་6:30ནས་ཆུ་ཚོད7པ་བར་ནི་གྲབས་སྦྱོང་གི་དུས་ཚོད་ཡིན་པ་དང་། གཙོ་བོ་ལུས་རྩལ་པའི་གཟུགས་པོའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་དང་ལུས་རྩལ་རྩེ་དུས་རྨས་སྐྱོན་མི་ཕོག་པ་བྱས་ནས་རྗེས་མཐུད་སྦྱོང་བརྡར་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་བྱ་ཆེད་རེད། སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་ལུས་རྩལ་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་གྲུབ་འབྲས་ནན་ཏན་ངང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པ་དང་འབྲེལ་ལུས་རྩལ་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་ཁོང་ཚོར་དུས་ཐོག་ཏུ་ལུས་སྦྱོང་གི་གོམ་སྟབས་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ། མྱུར་ཚད་བཅས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་འགྲན་ཁང་ནང་གི་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ལྗོངས་ཕྱིར་འགྲན་བསྡུར་བྱས་ནས་ལོག་མ་ཐག་པའི་ཁོང་ལ་ད་དུང་ལ་དུག་ཅུང་ཟད་ཕོག་པ་དང་དེའི་ཐོག་ཆམ་པ་བརྒྱབ་ནས་གཟུགས་པོ་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་སྒང་ཡིན། “དེར་སྐྱོན་གང་མེད། འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་གཙོ་བོ་སེམས་ཁམས་རེད”ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་འཛུམ་དམུལ་དམུལ་ངང་བརྗོད། ཁོང་གིས། རྩལ་འགྲན་ཐང་དུ་ཁ་གཏད་ལུས་རྩལ་པའི་མདུན་དུ་བསམ་བློ་མང་པོ་མི་གཏོང་བ་དང་དངངས་སྐྲག་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པར་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གདེང་ཚོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བྱས་ཚེ་གཞི་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོབ་ངེས་རེད་ཅེས་བཤད། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་པ། 2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལམ་ཕྱེད་མར་སུན་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར(ས་ཚིགས་དང་པོ)ནང་། དང་ཐོག་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ཨེ་ཙེ་ཨོ་ཕི་ཡའི་བདམས་ཐོན་པ་དང་མོ་ན་ཀོའི་བདམས་ཐོན་པ་ཧ་ལམ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞིང་། འགྲན་བསྡུར་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་ གིས་ངར་སེམས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་མཇུག་མཐའི་སྤྱི་ལེ་6གི་ས་ནས་མཐའ་མའི་གདོང་མཆོང་བྱེད་འགོ་ཚུཌ། མཐར་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་ཆུ་ཚོད་1དང་སྐར་མ་1སྐར་ཆ་57གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་ཨང་དང་པོ་བླངས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་ལམ་ཕྱེད་མར་སུན་རྒྱང་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འགྲན་ཁང་ནང་གི་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་གྱི་བྱ་དགའ་ཆེ་མོའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་སྐར་མ་8དང་སྐར་ཆ་15.44དང་སྐར་མ་8དང་སྐར་ཆ་12.50གི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་སྐྱེས་པའི་སྨི་3000གི་ས་ཚིགས་དང་པོ་དང་ས་ཚིགས་གཉིས་པའི་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཨང་དང་པོ་ཁག་སོ་སོར་བླངས་པ་རེད། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་ནས་ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་2013ལོར་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཙོ་གནད་ལས་ཞོར་ལུས་རྩལ་སློབ་གྲྭར་བདམས་པ་དང་། 2015ལོར་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པ་བརྒྱུད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་སློབ་གྲྭར་ཚུད་པ། 2017ལོར་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་ལུས་རྩལ་པ་ཞིག་ཏུ་དངོས་སུ་གྱུར་ནས་འབད་འཐབ་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ་ནི་སྨི་3000གི་རྒྱང་རྒྱུག་རེད། མ་འོངས་པར་རེ་བས་ཁེངས་པ། རྩལ་ཁྲིད་པ་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་ད་ལོ་ལོ་59ལ་སླེབས་ཤིང་། ལོ་ན་གཞོན་དུས་ཁོང་ལ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་མྱོང་ཡོད། ལུས་རྩལ་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་རྗེས་ཁོང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ཀྱི་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་རུ་ཁག་གི་རྩལ་ཁྲིད་པ་བྱས། 2013ལོ་ནས་བཟུང་བོད་རང་སྐྱོང་ཀྱི་འབྲིང་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་རུ་ཁག་གིས་ལོ་ལྟར་ཕུལ་བྱུང་ལུས་རྩལ་པ་ཨེ་ཙེ་ཨོ་ཕི་ཡར་སྦྱོང་བརྡར་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་གཏོང་གི་ཡོད། སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས། དེ་རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་ཀྱི《མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་གྱི་སྙུགས་ཤེད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ས་མཐོའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་གསར་སྤེལ་འཆར་གཞི》ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། “ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་སྦྱོང་བརྡར་རོགས་ཟླའི་ཁྲོད་སྐྱེས་པའི་སྨི་5000དང་སྨི་10000གི་འཛམ་གླིང་ཟིན་ཐོ་རྒྱུན་སྐྱོང་མཁན་ཁའེ་ནེ་ཉི་ས་·པེ་ཁེ་ལེ་དང་བུད་མེད་ལུས་རྩལ་པ་ཏེ་པ་པ་བཅས་ཚུད་ཡོད། དེ་ང་ཚོའི་ལུས་རྩལ་པའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཐོབ་དཀའ་བའི་སློབ་སྦྱོང་དང་སྤེལ་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཤིག་རེད”ཅེས་བཤད། “འཛམ་གླིང་གི་རྩེར་སོན་ལུས་རྩལ་པ་དང་མཉམ་དུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་སྐབས་ཁོང་ཚོའི་འབད་འབུངས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལས་ང་ཚོ་ལུས་རྩལ་པ་མི་རེ་ངོ་རེར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཕུལ་བྱུང་ཡིན་ཡང་ད་དུང་མི་དེ་བས་མང་བ་ཕུལ་བྱུང་ཡིན་པ་དང་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གོམ་སྟབས་གཏན་ནས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་མི་རུང”ཞེས་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་བཤད། རྩོམ་སྒྲིག་པ། རིག་གྲོལ།

​▶བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ།

ཟླ་3ཚེས་29ཉིན། 2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁང་པའི་ནང་གི་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་དེ་ཐེན་ཅིན་ཐོན་པོའོ་ལུས་རྩལ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཁང་པའི་ནང་གི་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་ཁང་དུ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་(རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་གྲོང་ཁྱེར)31གི་ལུས་རྩལ་པ་630ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཁྲོད་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་10ཡོད་པ་རེད། སྐྱེས་པའི་སྨི་3000གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་སྐར་མ་8དང་སྐར་ཆ་13དང་37གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཨང་དང་པོ་བླངས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་སྨི་3000གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་དང་དབང་འཛོམས་གཉིས་ཀྱིས་ཁག་སོ་སོར་སྐར་མ་9དང་སྐར་ཆ་48དང་53དང་སྐར་མ་9དང་སྐར་ཆ་55དང་26གི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཨང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་བླངས་ཡོད། ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་དབྱང་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན།ཞུ་དག བསྟན་འཛིན་འཇམ་དཔལ། སྒྲིག་སྒྱུར། ཀུན་བཟང་དབང་མོ།

།ཕས་བུ་མོར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན།

སྔོན་བསགས་བསོད་ནམས་བྱེ་བའི་མཐུ་ཡིས་ཁྱོད་ལ་དལ་བརྒྱད་ལུས་འབྱོར་ཚང་བའི་རིན་ཆེན་མི་ཡི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྱོད་ནི་ང་ཡི་བུ་མོ་དང་། ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་ཕར་བསྐོས་པ་ནི་ཅི་འདྲའི་ལས་བསོད་ཆེ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ།ཁྱོད་རང་ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེའི་ནུ་ཞོ་མངར་མོའི་འཚོ་བཅུད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཤིང་། ཨ་ཕའི་བྱིས་སྒྲུང་སྙན་མོའི་དབྱངས་རྟའི་ཁྲོད་དུ་འཇམ་པོའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཞིང་ཁམས་མྱུལ་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བས། ཁྱོད་ནི་བྱམས་ལྡན་ཕ་མའི་དྲོད་ཁོལ་གྱི་ཀློང་དུ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་འགྲོགས་ནས་རིམ་གྱིས་ནར་སོན་པ་ཞིག་རེད།གཅེས་ཕྲུག ཁྱོད་ཀྱིས་སློབ་ཆུང་གི་སྒོ་ཐེམ་འགྲིམ་སྟེ་ཀ་ཁའི་དབྱངས་རྟ་སྙན་མོ་གླུ་རུ་ལེན་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཉིན་གྱི་བྱ་ར་དང་མཚན་གྱི་མེལ་ཚེའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་སྟེ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ཐེག་པར་དཀའ་བའི་དཀའ་ངལ་མཐའ་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གྲུ་གཟིངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱའི་རིན་ཆེན་ནོར་བུ་ལག་ཏུ་ལོན་ཐབས་ལ་འབད་ཅིང་། རྒྱུགས་ཤོག་གི་ངོས་སུ་འགྲིག་རྟགས་དམར་པོའི་རེ་ཁཱས་བཀྲ་དུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་དགའ་རྟགས་ཅི་འདྲའི་མང་པོ་ཞིག་བྱིན་མྱོང་ཡོད་ལ། དེ་བས་ངེད་ཕ་མ་ཟུང་ལ་ཁྱིམ་བདག་མང་པོའི་མདུན་དུ་ངོ་སོ་ཐེངས་མང་སྤྲད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཨེ་ཤེས།གཅེས་ཕྲུག ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིས་ནས་ཀྱང་འདས་སོང་གི་ལོ་ཟླའི་རྐང་རྗེས་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་དགོས་ལ། མ་འོངས་པའི་ཤུལ་ལམ་རིང་མོར་རྒྱང་ལྟ་བྱེད་མཁས་དགོས།ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདས་སོང་གི་གྲུབ་འབྲས་དང་ཕམ་ཁ་ལ་ཕྱི་མིག་བསློགས་ནས་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱེད་དགོས་ལ། རེ་བས་ཁེངས་པའི་སང་ཉིན་གྱི་མཛེས་སྡུག་ལ་ཅིས་ཀྱང་རེ་སྙེག་བྱེད་དགོས།བུ་མོ་ལགས། ད་ལྟ་ཁྱོད་རང་ནང་སའི་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོ་འབྲིང་འགྲིམ་བཞིན་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་བསླབ་བྱའི་རིག་ཚན་ཁག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཆུ་མོའི་རྒྱུན་སྐྱོང་ངེས་པ་ཨ་ཕར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིས་ནས་ཀྱང་དགེ་རྒན་གྱིས་ཁྲིད་པའི་རིག་ཚན་ཁག་ཡག་པོ་སྦྱངས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དུས་ཚོད་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁས་པོ་དགོས། དེ་བས་ཀྱང་དགོང་ཞོགས་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་ནི་གལ་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཡོད་དོ་ཅོག་བསླབ་བྱའི་རིག་ཚན་ཁག་ཁོ་ན་སྦྱོང་བར་མ་སྤྱད་པར་ད་དུང་ཞར་ཞོར་གྱི་ཁོམ་པ་ཡོད་ཚད་སྤྱད་ནས་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་ཀློག་ཁང་དུ་སློབ་ཕྱིའི་དཔེ་དེབ་ལ་བལྟ་ཀློག་བགྱིད་པ་དང་དཔེ་ཀློག་ཟིན་བྲིས་ཡང་ཡང་རྒྱག་དགོས། ད་དུང་སློབ་གསེང་གི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་རྒྱུ་མ་བརྗེད་རོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་སློབ་ཕྱིའི་དཔེ་ཆ་བཀླགས་ན་བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་ཆིག་རྐྱང་གི་རྒྱ་ལས་ཐར་ཏེ། ལྟ་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཐུབ་ལ། ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོར་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་ན་དེས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སེམས་སྙོམ་སྒྲིག་ལ་རྔོ་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཏེ་མི་འདོད་པའི་ནད་དང་རིང་དུ་བྲལ་ནས་བདེ་ཞིང་ཐང་བའི་ལུས་ཕུང་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་ཡིན།གཅེས་ཕྲུག མཐོ་འབྲིང་གི་ལོ་གསུམ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཤུལ་ལམ་རིང་མོར་དཀའ་སྡུག་གི་ཁ་ཆར་ཆེས་རྒོད་པའི་ལོ་གསུམ་རེད་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཚེ་འདིར་ཆེས་གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་གྱུར་པའི་ལོ་གསུམ་ཡང་རེད།ལོ་གསུམ་པོ་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིས་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ལ་བྱི་དོར་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། མི་ཚེའི་ལམ་འཕྲང་དུ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་དཀའ་ཁག་དུ་མ་འཕྲད་སྲིད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་ཐམས་ཅད་ལ་དཔའ་སྤོབས་ཆེན་པོས་གདོང་ལེན་གྱིས་རང་གི་སེམས་ཁམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་ཤེས་པ་དགོས།གཅེས་ཕྲུག ལོ་གསུམ་རིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིས་ནས་ཀྱང་རང་གི་ཡར་རྒྱས་ལ་སྨན་པའི་སྨན་གྱི་ལྗོན་པ་དང་འདྲ་བའི་གྲོགས་བཟང་པོ་རེ་སྒྲིག་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ལ། ཁ་མཁས་ཚིག་སྙན་དང་། ཁ་ཁོག་མི་གཅིག རྒྱབ་མདུན་ངོ་གཉིས། ལྕེ་གཉིས་དུག་སྦྲུལ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་ངན་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཆོག་ལ་མེད་ཀྱང་རུང་བའི་ཨ་རག་ལྟ་བུའི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་དང་རིང་དུ་གྱེས་དགོས། ལྷག་པར་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་རོགས་སྒྲིག་པའི་བགྱི་བ་རྩ་བ་ནས་དང་དུ་མ་ལེན་རོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་དཀའ་ངལ་འཐོལ་པ་ཞིག་སྣོན་སྲིད་ལ། སློབ་ཚན་ལ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་མ་ཐུབ་པར་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་མེད། དེ་བས། གསེར་ལས་དཀོན་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་སྣང་མེད་དུ་ཟད་འགྲོ་བས། དེ་ནི་བསླབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སློབ་གཉེར་པ་ཞིག་གི་གེགས་བར་ཆེ་ཤོས་སུ་འགྲོ་ངེས།གཅེས་ཕྲུག ཁྱོད་ཀྱིས་ཚན་རིག་མཁན་པོའི་སོར་རྩེའི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་གློག་ཀླད་དང་ཁ་པར་སོགས་ལ་བླང་དོར་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་མཁས་པོ་བྱེད་པ་ལས། དེ་ཚོའི་མགོ་སྐོར་དང་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མ་ཚུད་པ་དང་། རང་གིས་རང་མི་བསླུ་བར་རང་བློ་ནང་དུ་བཀུག་ནས་རང་གཅུན་མཁས་ཤིང་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་སློབ་མ་ཞིག་བྱེད་དགོས།གཅེས་ཕྲུག འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་མྱུར་བའི་དེང་གི་དུས་འདིར། ཁྱོད་ཅག་ནི་རྟ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་གདུང་ཟམ་བརྒལ་བའི་ངང་ཚུལ་དང་ཅི་འདྲའི་མཚུངས་ཨང་། ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས་གསུངས་པའི། ལག་པས་བདེ་བ་ཅན་ལ་འཕེན་མཁན་མེད། །རྐང་པ་བཟུང་ནས་དམྱལ་བར་འཐེན་མཁན་མེད། །རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་རང་ལ་རག་ལུས་པས། །རང་གིས་རང་ཉིད་མི་བསླུ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །ཞེས་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་ལུས་ལ་བསྒོས་ནས་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལ་ཐོས་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་དྲག་ཆར་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཛེས་སྡུག་ཡིད་འོང་གི་དབང་པོའི་གཞུ་རིས་འཆར་བ་ཇི་བཞིན་རང་གི་འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་ན། ཕ་རིའི་ལྕི་བ་མེད་ལ། ཚུ་རིའི་སླེལ་པོ་ཡང་མེད་པའི་དཔེ་རུ་མ་གྱུར་པའི་ངེས་པ་མེད་པས། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ་དོན་མེད་དུ་སྟོངས་ཚེ་དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་ཡིད་ཕངས་དགོས་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ།གཅེས་ཕྲུག ཁྱོད་ཀྱི་རང་ཚུགས་ཐུབ་ལ་རང་བརྩི་རང་གཅེས་ཆེ་ཞིང་རང་བཞིན་བཟང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ། རང་རྒྱུད་ལ་འཇགས་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དག་གང་ལེགས་སྤྱད་ནས་དགེ་བཀུར་སློབ་མཐུན་དང་། དྲིན་ཅན་དྲིན་དུ་གཟོ་ཤེས་ཤིང་། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་ལྡན་ལ། ལས་དང་རྒྱུ་འབྲས་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བ། ཞི་དུལ་བབ་ཆགས་ཀྱི་རང་གཤིས་བཟང་པོར་ནམ་ཡང་སྦགས་བཙོག་དང་དྲི་ངན་མ་འགོ་བར་བྱས་ཏེ། བྱ་བ་གང་དང་ཅི་ལ་ཡང་རང་གི་ཞིབ་མོའི་བློ་ཡི་སྲང་ལ་ཡང་ཡང་གཞལ་བ་དང་རྟོག་དཔྱོད་ལེགས་པར་བྱས་ནས། དགེ་སྒྲུབ་སྐྱོན་སྤང་བྱ་རྒྱུ་ལས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་གཡམ་ལ་བརྒྱུགས་ཚེ། ལྕམ་ལགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མ་ཤེས་ཁར་རང་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱང་ཤོར་བའི་རྣམ་ཐར་སྐྱོ་པོ་མི་སྐྱོང་བའི་ངེས་པ་ཁྱོན་ནས་མེད།མཇུག་ཏུ། མི་ཚེ་བུ་རྫིའི་ལས་ལ་ཐིམ་པའི་ཨ་ཕ་ངའི་རེ་བར། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིས་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཡག་པོ་སྦྱོང་ཞོར་དུ། བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེར་ཡང་བརྩོན་པའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང་། རང་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་ཐིམ་པ་བཞིན་མ་བསྐྱུར་བའི་དྲན་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབྱིངས་རུམ་ནས་གཅེས་ཕྲུག་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོར་ནད་གདོན་ར་རིའི་དྲི་ཡི་མ་བསླད་པར་སྔར་ལས་སྔོ་ཞིང་བསངས་པ་དང་། ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་གླིང་ནས་དགོས་འདོད་ཀྱི་ནོར་བུ་གང་མང་བདོག་པའི་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་ཞུ་བ་ཡིན། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ནོར་བུ་གཡུ་སྒྲོན།

རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་རྣམ་གྲངས་ཚང་མའི་འགྲན་ཁང་དང་འགྲན་ཐང་གཏན་འཁེལ་བ།

ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་སན་ཡཱ་ནས་ཟླ་3ཚེས་28ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཚེས་28ཉིན་གསར་འགོད་པར་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཨུ་ལྷན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། སྐབས་འདིའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་རྣམ་གྲངས་ཁག་19ཡི་འགྲན་ཁང་དང་འགྲན་ཐང་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་རེད།ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། སྐབས་འདིའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ལ་ཧའེ་ནན་དང་ཤིན་ཅང་འགྲན་ཁུལ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། འགྲན་བསྡུར་རྣམ་གྲངས་ཁྱོན་19ཡི་འགྲན་ཁང་དང་འགྲན་ཐང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ལས་རྟ་རྩལ་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཅང་གི་ཀྲའོ་སུའུ་རྫོང་དང་ཧོ་ཕའོ་རྣམ་གྲངས་ཧའེ་ནན་གྱི་ལིན་ཧྲུའེ་ལི་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་གཉེར་རྒྱུ་དང་། དེ་མིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཚང་མ་སན་ཡཱ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཟླ་4པའི་ཟླ་མཇུག་གོང་འགྲན་ཁང་དང་འགྲན་ཐང་ཚང་མ་རྩིས་སྤྲད་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད།རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པ་2024ལོའི་ཟླ་11ཚེས་22ཉིན་ནས་ཚེས་30ཉིན་བར་ཧའེ་ནན་ཡི་སན་ཡཱ་རུ་འཚོག་རྒྱུ་རེད། འགོ་འཛུགས་དང་མཇུག་འགྲིལ་མཛད་སྒོ་ཟླ་11ཚེས་22ཉིན་དང་ཚེས་30ཉིན་སན་ཡཱ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལུས་རྩལ་ཐོན་ལས་གླིང་གི་ལུས་རྩལ་ཐང་དུ་འཚོག་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིའི་གཞི་ཁྱོན་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་མི་ཁྲི་4.2ཟིན་རྒྱུ་རེད། ཟླ་11ཚེས་26ཉིན་མི་རིགས་མཉམ་སྤྲོའི་དགོང་ཚོགས་འཚོག་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལྟད་མོ་བ་ཧ་ལམ་མི་ཁྲི་1.5ཟིན་རྒྱུ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པར་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་4དང་། དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་2ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་3ཐོབ་པ།

ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་ཅུས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ཟླ་3ཚེས་21ནས་ཚེས་26ཉིན་བར། 2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གངས་ཤུད་རི་འཛེག་གི་ཨང་དང་པོའི་འགྲན་བསྡུར་དེ་ཧེ་ལུང་ཅང་ཡ་པུའུ་ལི་གངས་ཤུད་ར་བར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། པེ་ཅིང་དང་། ཧྲན་ཏུང་། ཀུའེ་ཀྲོའུ། ཧེ་ལུང་ཅང་། ཤིན་ཅང་། བོད་ལྗོངས་སོགས་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་10ཡི་འཐུས་མི་རུ་ཁག་གི་ལུས་རྩལ་པ་58(སྐྱེས་པ་39དང་བུད་མེད་19)འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་པ་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་22(སྐྱེས་པ་16དང་བུད་མེད་6)ཡོད། ཉིན་འགའི་འགྲན་རྩོད་དྲག་པོ་བྱས་པ་བརྒྱུད། བོད་ཀྱི་བདམས་ཐོན་པར་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་4དང་། དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་2 ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་3 དེ་བཞིན་ཨང་བཞི་པ་1དང་། ཨང་ལྔ་པ་2 ཨང་དྲུག་པ་4 ཨང་བདུན་པ་4 ཨང་བརྒྱད་པ་4བཅས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད།ཐད་དཔྱང་མྱུར་འགྲན་གྱི་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གསུམ་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་ལ་ཨང་དྲུག་པ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཨང་བདུན་པ། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་པད་མ་བསྟན་འཛིན་ལ་ཨང་བདུན་པ་ཐོབ་ཡོད། བར་ཐག་ཐུང་བའི་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གསུམ་པ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མར་ཨང་བཞི་པ། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་ལ་ཨང་ལྔ་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ལ་ཨང་དྲུག་པ་དང་དཀོན་མཆོག་བསམ་གཏན་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ཡོད། མཉམ་བསྲེས་མཐུད་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་ནང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་རུ་ཁག་6འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་ནས་གསེར་དང་དངུལ་ཟངས་བཅས་ཀྱི་རྟགས་མ་ཚང་མ་ཐོབ་ཡོད། མི་སྒེར་གྱི་བྱེས་བགྲོད་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གཉིས་པ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་བོད་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་65འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུས་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་ཆུང་བཞི་པས་2024ལོའི་དུས་ཚིགས་དང་པོའི་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ། རླབས་ཆེན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་མུ་མཐུད་རྩོམ་དགོས། —— བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱར་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་ནས་ལོ་65འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་མེ་ཏོག་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་རབ་ཏུ་བཞད། བོད་དུ་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ དར་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རོགས་བྱས་པ།

ཝང་ཙི་ལུའུ་ལ་ཀྲུང་གོའི་རུ་ཁག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ལུས་སྦྱོང་གི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་མི་སྒེར་གྱི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་དང་པོ་དེ་ཐོབ་པ།

ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་3ཚེས་25ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། པེ་ཅིང་གི་དུས་ཚོད་ཚེས་25ཉིན། 2024ལོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལུས་སྦྱོང་གི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཨ་ཐེན་སིའི་ཕཱ་ལ་གཡོད་ཧྥ་ལི་ལུའོ་ས་ཚིགས་སུ་མཇུག་འགྲིལ་བ་དང་ཝང་ཙི་ལུའུ་ལ་མི་སྒེར་གྱི་དབྱུག་རྩེད་རྣམ་གྲངས་ཁྲོད་ཀྲུང་གོའི་རུ་ཁག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ལུས་སྦྱོང་གི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་མི་སྒེར་གྱི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་དང་པོ་དེ་ཐོབ་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་འགྲན་རའི་རྐང་འཁོར་གྱི་འཛམ་གླིང་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཀྲུང་གོའི་རུ་ཁག་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་མིང་གྲལ་གྱི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་པ།

2024ལོའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་འགྲན་རའི་རྐང་འཁོར་གྱི་འཛམ་གླིང་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་པར་ཙིར་གྱི་ལི་གཡོད་རེ་ནེ་ལུའུ་རུ་མཇུག་འགྲིལ་ཞིང་། ཀྲུང་གོའི་རུ་ཁག་ལ་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་14དང་། དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་4 ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་1བཅས་ཐོབ་ནས་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་མིང་གྲལ་གྱི་ཨང་དང་པོ་དང་། གཟེངས་རྟགས་བྱ་དགའི་མིང་གྲལ་གྱི་ཨང་གཉིས་པར་སླེབས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་ཚུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་ཤོས་ཐོབ་ཡོད། འདི་ནི་ཟླ་3ཚེས་24ཉིན་ཀྲུང་གོའི་རུ་ཁག་གི་ལུས་རྩལ་པས་འགྲན་བསྡུར་ཚར་རྗེས་མཉམ་དུ་དྲན་རྟེན་པར་རྒྱག་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པར་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་4དང་། དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་2ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་3བཅས་ཐོབ་པ།

ཚེས་26ཉིན། གསར་འགོད་པར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་ཅུས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ཟླ་3ཚེས་21ནས་ཚེས་26ཉིན་བར། 2024ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གངས་ཤུད་རི་འཛེག་གི་ཨང་དང་པོའི་འགྲན་བསྡུར་དེ་ཧེ་ལུང་ཅང་ཡ་པུའུ་ལི་གངས་ཤུད་ར་བར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། པེ་ཅིང་དང་། ཧྲན་ཏུང་། ཀུའེ་ཀྲོའུ། ཧེ་ལུང་ཅང་། ཤིན་ཅང་། བོད་ལྗོངས་སོགས་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་10ཡི་འཐུས་མི་རུ་ཁག་གི་ལུས་རྩལ་པ་58(སྐྱེས་པ་39དང་བུད་མེད་19)འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་པ་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་22(སྐྱེས་པ་16དང་བུད་མེད་6)ཡོད། ཉིན་འགའི་འགྲན་རྩོད་དྲག་པོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་བདམས་ཐོན་པར་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་4དང་། དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་2 ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་3 དེ་བཞིན་ཨང་བཞི་པ་1དང་། ཨང་ལྔ་པ་2 ཨང་དྲུག་པ་4 ཨང་བདུན་པ་4 ཨང་བརྒྱད་པ་4བཅས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད།ཐད་དཔྱང་མྱུར་འགྲན་གྱི་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གསུམ་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་ལ་ཨང་དྲུག་པ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཨང་བདུན་པ། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་པད་མ་བསྟན་འཛིན་ལ་ཨང་བདུན་པ་ཐོབ་ཡོད།བར་ཐག་ཐུང་བའི་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གསུམ་པ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མར་ཨང་བཞི་པ། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་ལ་ཨང་ལྔ་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ལ་ཨང་དྲུག་པ་དང་དཀོན་མཆོག་བསམ་གཏན་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ཡོད།མཉམ་བསྲེས་མཐུད་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་ནང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་རུ་ཁག་6འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་ནས་གསེར་དང་དངུལ་ཟངས་བཅས་ཀྱི་རྟགས་མ་ཚང་མ་ཐོབ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་དང་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་གཉིས་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་དང་མགོན་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ལ་ཨང་གཉིས་པ། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་དང་སྲི་ཐར་ཚེ་དབང་གཉིས་ལ་ཨང་གསུམ་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་དང་ཀརྨ་བློ་བསྟན་གཉིས་ལ་ཨང་བདུན་པ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་དང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་གཉིས་ལ་ཨང་བརྒྱད་པ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་སྐྱིད་དང་དཀོན་མཆོག་བསམ་གཏན་གཉིས་ལ་ཨང་བཅུ་གཉིས་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད།མི་སྒེར་གྱི་བྱེས་བགྲོད་བུད་མེད་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་ཨང་དང་པོ་དང་། བུ་མོ་ཨ་ཉིར་ཨང་གཉིས་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྷ་འཛོམས་ལ་ཨང་ལྔ་པ། གནམ་གང་བུ་ཁྲིད་ལ་ཨང་དྲུག་པ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཨང་བདུན་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་པའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེར་ཨང་དྲུག་པ་དང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ལ་ཨང་དགུ་པ་བཅས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

ལི་ཧུང་ཀྲུང་ཀྲུང་ཁྲའོ་མཛའ་བརྩེའི་བརྗེ་རེས་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས་པ།

ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གློག་འཕྲིན་ལྟར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུའུ་ཨུ་ཡོན་ནམ་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ཨུ་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་ལི་ཧུང་ཀྲུང་ཚེས26ཉིན་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་ཁྲའོ་མཛའ་བརྩེའི་བརྗེ་རེས་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས།ལི་ཧུང་ཀྲུང་གིས་བསྟན་དོན། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཅིན་ཀྲིན་ཨུན་ལ་ཐེངས་མང་པོར་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྟེ། རྣམ་པ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་ཟབ་དུ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ཀྲུང་ཁྲའོ་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད། ཀྲུང་གོས་ཁྲའོ་ཞན་དང་མཉམ་དུ། ཀྲུང་ཁྲའོ་ཕྱི་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར75ལོན་པ་དང་ཀྲུང་ཁྲའོ་མཛའ་མཐུན་ལོ་གོ་སྐབས་སུ་བཟུང་སྟེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་མགོ་ཁྲིད་པའི་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གལ་ཆེན་དངོས་འབེབས་གང་ལེགས་བྱས་ནས། ཏང་ཁག་བར་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོའི་དངོས་བརྩོན་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པ་དང་། ས་ཁུལ་ཞི་བདེ་གཏན་འཇགས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གོང་སྤེལ་ཐད་ཧུར་ཐག་གིས་བྱས་རྗེས་འཇོག་འདོད་ཡོད།ཀྲུང་གོར་སྡོད་པའི་ཁྲའོ་ཞན་གྱི་གཞུང་ཚབ་པ་ལི་ལུང་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཁྲའོ་ཞན་གྱིས་ཁྲའོ་ཀྲུང་སྲོལ་རྒྱུན་མཛའ་བརྩེ་ལ་ཚད་མཐོའི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་ཧུར་ཐག་གིས་ཏང་གཉིས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་སྔར་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་འདོད་ཡོད།ཐེངས་འདིའི་བྱ་འགུལ་དེ་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཕྱི་ཕྱོགས་འབྲེལ་གཏུག་པུའུ་དང་ཀྲུང་གོར་སྡོད་པའི་ཁྲའོ་ཞན་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་དང་དམངས་ཁྲོད་ཚོགས་པའི་འགན་ཁུར་མི་སྣ། པེ་ཅིན་དུ་སྡོད་པའི་ཁྲའོ་ཞན་གྱི་འཐུས་མི་སོགས་བྱ་འགུལ་ཞུགས། །

བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ།

བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་གནས་ཁ་ཐོར་ཡིན་པས། ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྨན་པ་བསྟེན་པ་དང་སྨན་ལེན་པ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་མཁོ་དང་རེ་སྒུག་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་རིགས400ལྷག་ཙམ་བོད་ལྗོངས་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱོད་མི་དགོས་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡ

མཚོ་སྔོན་གྱིས་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་དང་ནད་རིགས་གཉིས་བཅས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད།

ཟླ4པའི་ཚེས3ཉིན། གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཅུའུ་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། རང་ཞིང་གི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྨན་སྤྱོད་པའི་དགོས་མཁོར་འགན་སྲུང་སྔར་ལས་ལེགས་པོ་བྱ་ཆེད། ཞིང་ཆེན་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཅུའུ་ཡིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་སྡོད་མིའི་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་གྱི་ནད་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། ཟླ4པའི་ཚེས1ཉིན་ནས་བཟུང་། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དཀར་ཆག་ལྟར་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་རིགས། གྲོང་གསེབ་སྡོད་མིའི་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་གྱི་ནད་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་བཅས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ།ཐེངས་འདིས་དཀར་ཆག་དག་སྒྲིག་བྱས་པ་དེས་སྨན་སྤྱོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། སྨན་རིགས་བཅུ་དགུ་དང་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྨན་རྫས་ཉིས་བརྒྱ་དོན་དྲུག གཏན་འབེབས་དང་མཐུན་པའི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་སྦྱོར་རིལ་བུ་དེ་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དང་། གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་ནད་ཀྱི་སྨན་རིགས་གོ་གསུམ་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་སྨན་རིགས་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་བཞི། གཏན་འབེབས་དང་མཐུན་པའི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་གྱི་ཐང་སྨན་དང་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་སྦྱོར་རིལ་བུ་བཅས་ནད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་ནང་བཞག་ནས། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་ནད་པའི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དགོས་མཁོ་སྔར་ལས་བཟང་བོར་བསྐངས། སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་སྡོད་མིའི་ནད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་དང་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་གྱི་ནད་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་དཀར་ཆག་ཚད་ལྡན་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་དང་། ཁྱོན་བསྡོམས་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་ནད་ཀྱི་སྨན་རིགས་བརྒྱ་དང་ཞེ་གཉིས་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་སྨན་རིགས་ཉིས་བརྒྱ་གྱ་དྲུག་ཡོད་ལ། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་ནད་པའི་སྨན་སྤྱོད་པའི་ཁུར་བོ་རྒྱུན་མཐུད་སྒོས་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགན་སྲུང་བྱས་ཏེ། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་ནད་པས་ངེས་གཏན་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཚང་མ་རུ་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དལ་བའི་ནད་དང་དམིགས་བསལ་ནད་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་དང་། ངེས་གཏན་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་ངེས་གཏན་གྱི་སྨན་བཙོང་ས་ནས་ནད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག དེ་དང་མཉམ་དུ། སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་པའི་སྨན་ཡིག་བཀོལ་ཚད་ཉིན་དགུ་བཅུའི་བར་དུ་ཇེ་རིང་དུ་བཏང་ནས་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་ནད་པར་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད།ལྷ་མོ་འཚོས་བསྒྱུར།

བརྒྱ་གློའི་ཐད་ལ་རིགས་ཅན་མཁས་ཅན་གྱིས་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་དགོས་ལ་ནད་རྟགས་ལ་གཞིགས་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ།

ཉེ་ཆར། སྨན་ཁང་ཁག་གི་བྱིས་པའི་ཚན་ཁག་ལ་བྱིས་པར་བརྒྱ་གློའི་ནད་ཕོག་པའི་ནད་དཔེ་ཐོན་ཡོད། གསོ་རིག་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས། རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་གློར་ཐད་ཀར་སྔོན་འགོག་དང་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་ཐོན་པའི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གལ་སྲིད་ཁྱིམ་གྱི་བྱིས་པར་འབྲེལ་ཡོད་ནད་རྟགས་ཐོན་ཚེ་དབྱེ་འབྱེད་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་སྨན་པ་བསྟེན་ཏེ་ནད་རྟགས་སྨན་བཅོས་དང་དུག་སྲིན་འགོག་པའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་ཡོད།གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྒྱ་གློ་ཟེར་བའི་ཐད་ལ། ཉེ་ཆར། རྒྱལ་ཁབ་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་ཅུས་ཀྱིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་བརྒྱ་གློའི་བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ལ་གཞིགས་ན། བརྒྱ་གློ་ནི་དོས་དྲག་གི་གློ་ཆམ་ཡིན་པ་དང་ན་ཡུན་ཅུང་རིང་པོ་ཡོད། དཔེ་མཚོན་གྱི་ནད་དཔེར་གློ་ཟླ་2ནས་3བར་རྒྱག་པའི་ནད་རྟགས་ཐོན་ལ། ནད་འགོག་ནུས་པ་ཞན་པའི་བྱིས་པར་ནད་རྟགས་ཐོན་པའི་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཆེ་བ་ཡོད།སྔོན་འགོག་ཡག་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཐད་ལ། བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ནང་། བརྒྱ་གློ་འགོག་པའི་གྲུབ་ཆའི་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་གློ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་གྲོན་ཆུང་ཆེ་ཤོས་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པས། འགོ་ནད་འགོ་བ་དང་ནད་རྟགས་ལྕི་བའི་ནད་དཔེ་ཐོན་པའི་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་ནུས་ལྡན་གཏོང་ཐུབ་ཅེས་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ རང་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་ལས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ཁེ་བེད་བདག་ཐོབ་ཐོན་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་50%ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་བྱང་ཆུས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཉན་ལི་ཕུའུ་ཁྲིམས་རས་སྡེ་ལས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་བྱས་པ། ཟླ་བ་དང་པོ་དང་གཉིས་པར་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་གློག་རྡུལ་ཆ་འཕྲིན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕར་ཐང་14.6%འཕར་བ། རང་རྒྱལ་གྱི་གསོ་རིག་སྒྲིག་ཆས་ཁྲོམ་རའི་གཞི་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་1.27ཟིན་པ།

བརྒྱ་གློའི་ཐད་ལ་རིགས་ཅན་མཁས་ཅན་གྱིས་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་དགོས་ལ་ནད་རྟགས་ལ་གཞིགས་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ།

ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་3ཚེས་29ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཉེ་ཆར། སྨན་ཁང་ཁག་གི་བྱིས་པའི་ཚན་ཁག་ལ་བྱིས་པར་བརྒྱ་གློའི་ནད་ཕོག་པའི་ནད་དཔེ་ཐོན་ཡོད། གསོ་རིག་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས། རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་གློར་ཐད་ཀར་སྔོན་འགོག་དང་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་ཐོན་པའི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གལ་སྲིད་ཁྱིམ་གྱི་བྱིས་པར་འབྲེལ་ཡོད་ནད་རྟགས་ཐོན་ཚེ་དབྱེ་འབྱེད་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་སྨན་པ་བསྟེན་ཏེ་ནད་རྟགས་སྨན་བཅོས་དང་དུག་སྲིན་འགོག་པའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་ཡོད།གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྒྱ་གློ་ཟེར་བའི་ཐད་ལ། ཉེ་ཆར། རྒྱལ་ཁབ་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་ཅུས་ཀྱིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་བརྒྱ་གློའི་བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ལ་གཞིགས་ན། བརྒྱ་གློ་ནི་དོས་དྲག་གི་གློ་ཆམ་ཡིན་པ་དང་ན་ཡུན་ཅུང་རིང་པོ་ཡོད། དཔེ་མཚོན་གྱི་ནད་དཔེར་གློ་ཟླ་2ནས་3བར་རྒྱག་པའི་ནད་རྟགས་ཐོན་ལ། ནད་འགོག་ནུས་པ་ཞན་པའི་བྱིས་པར་ནད་རྟགས་ཐོན་པའི་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཆེ་བ་ཡོད།སྔོན་འགོག་ཡག་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཐད་ལ། བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ནང་། བརྒྱ་གློ་འགོག་པའི་གྲུབ་ཆའི་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་གློ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་གྲོན་ཆུང་ཆེ་ཤོས་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པས། འགོ་ནད་འགོ་བ་དང་ནད་རྟགས་ལྕི་བའི་ནད་དཔེ་ཐོན་པའི་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་ནུས་ལྡན་གཏོང་ཐུབ་ཅེས་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ནོར་བུ་གཡུ་སྒྲོན།

དུ་བ་འཐེན་ན་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་འགྱུར་ངེས།

ཉེ་ལམ་ཚན་རིག་དུས་དེབ«དབྱིངས་ཞུགས»ཞེས་པར་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་གསར་བ་ཞིག་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། དུ་བ་འཐེན་ནས་ཡུན་རིང་མ་ཕྱིན་པ་དང་ཚེ་གང་བོར་དུ་བ་འཐེན་པ་གང་ཡིན་ཡང་དེས་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་གཏོང་ངེས་ལ། ལྷག་པར་དུ་ནང་ཁྲོལ་གྱི་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་འགྱུར་ངེས། ནང་ཁྲོལ་གྱི་ཚིལ་མང་དྲགས་ན་སྙིང་ནད་དང་གཅིན་སྙི་ཟ་ཁུ། གཟའ་ཕོག་པ། ཧོན་ལོག་པ་སོགས་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ། དུ་བ་འཐེན་མཁན་གྱི་ལུས་པོའི་ལྗིད་ཚད་ནི་དུ་བ་མི་འཐེན་མཁན་དང་བསྡུར་ན་ཅུང་ཡང་སྲིད། ཡིན་ནའང་ཁོ་ཚོའི་གསུས་ཁོག་དང་ནང་ཁྲོལ་དུ་ཚིལ་མང་པོ་བསགས་ཡོད། ནང་ཁྲོལ་ཚིལ་འདི་དག་ལུས་ཕྱི་ནས་ཤེས་དཀའ་སྟེ། མི་ལ་ལའི་གསུས་པ་ནི་ཕྱི་ནས་བལྟས་ཚེ་ཚུར་འབུར་མེད་ནའང་། དོན་དངོས་ཐོག་ནང་ཁྲོལ་ཚིལ་གྱི་འདུས་ཚད་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། མི་མངོན་པའི་ཉེན་ཁ་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་རྟག་པར་ནད་ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྲིད་ལ། ཞིབ་འཇུག་གསར་བ་འདིས་དུ་བ་འཐེན་ན་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་ཚིལ་གསོག་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ཏེན་མག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀི་པིན་ཧྭ་ཀིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣས་མིང་ཏིའར་སྐབས་བསྟུན(MR)སྡོམ་རྩིས་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དུ་བ་འཐེན་ནས་ཡུན་རིང་ཕྱིན་མེད་པའི་མི་ཁྲི120དང་ཚེ་གང་བོར་དུ་བ་འཐེན་པའི་མི་ཁྲི45ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཤིང་། དུས་མཚུངས་སུ་མི་ཁྲི60ཡི་ལུས་པོའི་ཚིལ་གྱི་ཁྱབ་སྟངས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད། རྨང་རྒྱུའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་དང་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་དུ་བ་འཐེན་པ་དང་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གཏན་ཁེལ་བྱས། རྐེད་པ་དང་དཔྱི་མགོར་ཚད་མཇལ་བྱས་པ་ལྟར་ན། དུ་བ་འཐེན་ནས་ཡུན་རིང་མ་ཕྱིན་པ་དང་ཚེ་གང་བོར་དུ་བ་འཐེན་པ་གང་ཡིན་ཡང་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དུ་བ་འཐེན་མཁན་གྱི་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ལྷག་མང་ཆེ་བ་ནང་ཁྲོལ་ཚིལ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱི་ལྤགས་འོག་གི་ཚིལ་མིན། ཞིབ་འཇུག་ལས་ཤེས་པ་ལྟར་ན། དུ་བ་འཐེན་མཁན་དེ་དག་གི་གསུས་ཁོག་གི་ཚིལ་ནི་ཁོ་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་གནས་དང་ཆང་འཐུང་མིན། མང་འགུལ་ནད་ཡོད་མེད་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད། སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གསར་རྙེད་འདི་དག་གིས་དུ་བ་སྔོན་འགོག་དང་ཉུང་འཐེན་བྱ་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཡོད་དེ། དུ་བ་འཐེན་པ་སྔོན་འགོག་དང་དུ་བ་ཉུང་འཐེན་བྱས་ན་མིའི་གློ་བ་དང་སྙིང་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཚད་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ནང་ཁྲོལ་ཚིལ་ཇེ་མཐུག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཀག་སྟེ། དེར་འབྲེལ་གྱི་དལ་བའི་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཚད་ཀྱང་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ།

བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ།

ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། བོད་ལྗོངས་ནི་ས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མི་རྣམས་ཐར་ཐོར་དུ་སྡོད་པས། ཁྱིམ་སྒོ་ནས་སྨན་པ་བསྟེན་པ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་གལ་ཆེ་བ་དང་། དཀའ་ངལ་ཡོད་པ། སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པ། རེ་སྒུག་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་སོང་བ་དང་བསྟུན། ནད་རིགས་ཆེ་གྲས400ལྷག་བོད་ལྗོངས་ནས་ཐད་ཀར་ལྟ་ཐུབ། གྲུམ་ནད་ནི་རུས་ཚིགས་ཡ་མ་གཟུགས་ཀྱི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ནད་པའི་རུས་ཚིགས་འཁུམ་པ་དང་། ཤ་གནད་འགྱུར་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་ངལ་རྩོལ་གྱི་ནུས་པ་ཤོར་འགྲོ་པས། དེ་སྔ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོས་མྱོང་།བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ལྷོ་རོང་རྫོང་ནག་ལྕོག་ཤང་གི་གྲོང་མི་དགའ་བློ་ད་ལོ་ལོ49ཡིན་པ་དང་། གྲུམ་བུ་ཚིགས་ཆེན་ནད་ཕོག་ནས་ལོ་བཅུ་ལྷག་འགོར། 2022ལོར་དགའ་བློ་ཡིས་པུས་ཚིགས་གཡོན་མ་བརྗེ་བའི་གཤགས་བཅོས་བྱས། མི་རིང་བའི་གོང་། ཁོང་གིས་སླར་ཡང་ལྷོ་རོང་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དུ་རིན་མེད་ངང་པུས་ཚིགས་གཡས་པ་བརྗེ་བའི་གཤགས་བཅོས་བྱས། དགའ་བློས་བཤད་ན། ད་ལྟ་དྲག་སྐྱེད་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེ་སྔ་གཤག་བཅོས་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད། ད་ཆ་དངུལ་སྐར་མ་གཅིག་ཀྱང་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་གཤགས་བཅོས་བྱས་བྱུང་བས། སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད།2013ལོ་ནས་བཟུང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གྲུམ་བུ་ཚིགས་ཆེན་ནད་ཕོག་ཁུལ་དུ་ཆུ་སྤུས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། འབྲུ་རིགས་བརྗེ་བ། ས་ཆ་གཞན་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགོག་བཅོས་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་པ་དང་འབྲེལ། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་ཁྲི3500བཏང་ནས་གྲུམ་བུ་ཚིགས་ཆེན་ནད་ཕོག་མཁན་ལ་སྨན་རིན་མི་དགོས་པར་སྐྱོབ་བཅོས་བྱས།ནད་གཞི་ཐོན་མང་བ་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་བདེ་ཐང་བྱ་གཞག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་བྱུང་བའི་བསྡུས་རིས་ཤིག་རེད། 2023ལོར་སླེབས་སྐབས། བོད་ལྗོངས་སུ་རིམ་པ་ཁག་དང་རིགས་ཁག་གི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་གཞི1821བསྐྲུན་ཟིན་པ་དང་། ནད་རིགས་ཆེ་གྲས400ལྷག་བོད་ལྗོངས་ནས་ཐད་ཀར་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐུབ།ད་ལོར། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་མུ་མཐུད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་དེ་གཙོ་གནད་རྫོང་དུ་སྤེལ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཧྲུའུ་ཅི། ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཐན་ཤང་ཏུང་གིས། འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པ་བརྒྱུད་བོད་རང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་བདེ་ཐང་ཆུ་ཚད་ཆེས་ཆེར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་མགྱོགས་པོར་སྐྲུན་ནས། སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མུ་མཐུད་ལེགས་བཅོས་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས“སྒོ་འགྲམ”ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད། །

ཕྲུ་གུའི་རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུའུ་གྲངས་ག་ཚོད་ལ་སླེབས་ན་མིག་ཤེལ་རྒྱག་དགོས།

སློབ་གསོ་པུའུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སོགས་སྡེ་ཚན་བཞིས་ཉིན་ཤས་གོང་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས། 2024ལོའི་ཟླ3པར“རྒྱང་སྒྲིབ་ནུས་ལྡན་ངང་ཉུང་དུ་བཏང་ནས། འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་མཉམ་དུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས”ཞེས་པ་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲིབ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་དྲིལ་སྒྲོག་སློབ་གསོའི་ཟླ་བའི་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་བརྒྱད་པ་སྤེལ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། རྒྱང་སྒྲིབ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་དྲིལ་སྒྲོག་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ནས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང་རྒྱང་སྒྲིབ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་བྱེད་ཐབས་དང་ཚད་མཐོའི་རྒྱང་སྒྲིབ་ཀྱི་གནོད་འཚེའི་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་སྟེ། ཕྲུ་གུ་ཚོར་མིག་སྤྱོད་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་འཇགས་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན། ཉིན་ཤས་གོང་། སྡེ་ཚན་བཞིས་མཉམ་དུ་བཀྲམ་པའི་བརྡ་ཐོའི་ནང་། མཐོང་ཤུགས་ཞན་པའི་སློབ་མར་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡོ་བསྲང་བྱས་ནས། སྔ་མོ་ནས་རྒྱང་སྒྲིབ་སྔོན་འགོག་དང་། སྔ་མོ་ནས་ཤེས་པ། སྔ་མོ་ནས་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པ། སྔ་མོ་ནས་ཡོ་བསྲང་བཅས་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་གསལ་པོ་བཏོན་ཡོད། འོ་ན་བྱིས་པའི་རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུའུ་གྲངས་ག་ཚོད་ཙམ་ལ་སླེབས་ན་མིག་ཤེལ་རྒྱག་དགོས་སམ། མིག་ཤེལ་བརྒྱབ་རྗེས་མཐོང་ཤུགས་མུ་མཐུད་ནས་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་སྲིད་དམ། ཕྲུ་གུར་རྒྱང་སྒྲིབ་ཆགས་ཟིན་པའི་བརྡ་རྟགས་གང་དག་ཡོད་དམ། སྨན་དོན་མི་སྣས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། སྤྱིར་ན་སློབ་ཞུགས་མ་བྱས་གོང་གི་བྱིས་པ་ཚོར་གལ་ཏེ་རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུའུ་གྲངས100ལས་ཆུང་བ་དང་། རྒྱང་རིང་མཐོང་ཤུགས་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་མེད་ཚེ། གནས་སྐབས་སུ་མིག་ཤེལ་རྒྱག་མི་དགོས་པ་དང་། ཟླ་བ3ནས6བར་དུས་བཀག་ལྟར་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱང་སྒྲིབ་ཀྱི་ཏུའུ་གྲངས100ལ་སླེབས་པའམ་ཡང་ན་དེ་ལས་བརྒལ་ཞིང་། རྒྱང་རིང་གི་མཐོང་ཤུགས་མངོན་གསལ་མར་ཆག་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་དང་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ཤེལ་རྒྱག་དགོས། གཞན་ཡང་ཁྱིམ་བདག་ལ་ལས། ཕྲུ་གུར་མིག་ཤེལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་རྗེས་མཐོང་ཤུགས་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱིའི་རྣམ་པ་མི་ལེགས་པར་དོགས་ནས་ཕྲུ་གུར་མིག་ཤེལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་མེད། དེ་ནི་ལྟ་བ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་ཤེལ་བརྒྱབ་རྗེས་མིག་ཤེལ་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་ཤུགས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ། དོན་དངོས་སུ་མིག་ཤེལ་བརྒྱབ་རྗེས་མིག་ལ་ངལ་གསོ་ངེས་ཅན་ཐེབས་ནས། རྒྱང་སྒྲིབ་ཀྱི་ཏུའུ་གྲངས་འཕར་ཚད་ཇེ་དལ་དུ་གཏོང་ཐུབ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། མིག་ཤེལ་མ་བརྒྱབ་ན་རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུའུ་གྲངས་མཐོ་རུ་འགྲོ་ངེས། སྨན་དོན་མི་སྣས་དྲན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། ཕྲུ་གུར་རྒྱང་སྒྲིབ་ཆགས་ཡོད་མེད་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ཁྲོད་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བརྙན་འཕྲིན་དང་གློག་ཀླད། དཔེ་ཆ་སོགས་ལ་ལྟ་སྐབས་རང་དབང་མེད་པར་ཐག་ཉེ་པོར་བཅར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་མིག་ཟིམ་ཟིམ་བྱས་ནས་བལྟ་བ་དང་མགོ་བོ་དཀྱོགས་ནས་བལྟ་བ། མིག་འཕུར་བ་དང་སྨིན་མ་བསྡུ་བའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་པ། རྒྱུན་དུ་གསལ་པོ་མི་མཐོང་བའི་འཁང་ར་བྱེད་པ། དངོས་པོ་ལ་རྡུང་ག་རྒྱག་སླ་བ་སོགས་ལྟ་བུའོ། །

ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭར་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ནས་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྙིང་བཅུད་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་འཇགས་པར་བྱེད་པ།

ཟླ་3ཚེས་22ཉིན། ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་ལིན་དབྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཆུང་བཞི་པས་ས་གནས་དེ་གའི་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭར་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་རེད། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་ངོ་གསལ་འབྱེད་དང་། སྨན་རྩྭ་རྒྱ་མར་འདེགས་སྟངས། དེ་བཞིན་རྩ་ལྟ་བ་དང་། གསང་མིག་འཕུར་མཉེད། སྨན་ཁུག་བཟོ་སྟངས། ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྩྭ་ཆུང་གྲས་འདེབས་སྟངས་སོགས་རང་སར་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རིག་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྙིང་བཅུད་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སློབ་གྲྭ་དེས་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭར་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་སྣང་ཆེན་བྱས་ནས་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་དགའ་སྣང་ཚོགས་པ་འཛུགས་པ་དང་། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་རྩྭ་ཆུང་གྲས་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་ས་གཏོད་པ། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་འབྲེལ་ཡོད་སློབ་ཚན་འཚོགས་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སེམས་ནང་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་མྱུ་གུ་འབུས་པར་བྱས་ཤིང་། འདི་ནི་ཚེས་22ཉིན་སློབ་མས་ཀྲུང་ལུགས་ཀྱི་སྨན་རྩྭ་རྒྱ་མར་འདེགས་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།

རྒྱུད་རོགས་ཁྲིད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་བཅོས་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ།

འདི་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཀྲུང་གོ་གསོ་རིག་ཚན་རིག་ཁང་འབྲས་སྐྲན་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ལི་དབྱི་ཆུན(གཡས་ཀྱི་དང་པོ)གྱིས་ས་གནས་ཀྱི་སྨན་པ་དང་མཉམ་དུ་ནད་དཔེའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་རེས་བྱེད་བཞིན་པ།འདི་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཀྲུང་གོ་གསོ་རིག་ཚན་རིག་ཁང་འབྲས་སྐྲན་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ལི་སོའོ(གཡས་ཀྱི་དང་པོ)ཡིས་ས་གནས་ཀྱི་སྨན་པ་དང་མཉམ་དུ་ནད་དཔྱད་བྱེད་བཞིན་པ།ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་བརྒྱུད། ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ཚན་པ་ཁག་གིས་གཅིག་སྡུད་ཐོག་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པ་བོད་དུ་བཏང་སྟེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རོགས་སྐྱོར་གྱིས་ས་གནས་འདི་གའི་ཤེས་ལྡན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཤིང་། “ཚོགས་པས་ཚོགས་པ་འཁྲིད་པ”དང་། “རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་རྐང་འཛིན་པ་འཁྲིད་པ” “དགེ་རྒན་གྱིས་དགེ་ཕྲུག་འཁྲིད་པའི”བྱེད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་སྒོའི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་སྟོང་ཆ་མང་པོ་ཁ་གསབ་བྱས་ཡོད་པས། རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་བརྒལ་གསར་པའང་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ གནམ་མཚོའི་ འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་གི་སྨན་བཅོས་ཆུ་ཚད་སླར་ཡང་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར“གཞན་རྟེན”ནས“རང་རྟེན”དུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཞིས་རྩེའི་གཞི་རིམ་སྨན་པ་ཅི་ལིན་དུ་ལག་རྩལ་སྦྱོང་བར་བསྐྱོད་པ། བོད་དུ་ཐེངས་གསུམ་སྐྱོད་དོན་ནི་སྨན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཆེད་ཡིན། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པས“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”སྒོ་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ།

འཛམ་གླིང་གི་ཁ་སྦུག་བདེ་ཐང་ཉིན་མོ།

འདི་ནི་ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་རུང་ཁྲེང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མ་བུ་བདེ་སྲུང་སྨན་ཁང་གི་བྱིས་པའི་སོ་ནད་ཚན་ཁག་ཏུ་སྨན་དོན་པས་སློབ་ཆུང་སློབ་མར་ཁ་སྦུག་བདེ་ཐང་གི་ཤེས་བྱ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་བཞིན་པ།ཟླ་3ཚེས་20ཉིན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཁ་སྦུག་བདེ་ཐང་ཉིན་མོ་ཡིན་ཞིང་། ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཁ་སྦུག་བདེ་ཐང་གི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས། མི་རྣམས་ལ་ཁ་སྦུག་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་འཇགས་པར་བྱས་ཏེ་ཁ་སྦུག་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

༄༅།།རྨ་ཆུ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་གློག་གཏོང་ཚད་མང་ཤོས་ཀྱི་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་འཕྲུལ་ཚན་ཐོག་མ་གློག་དྲ་སྦྲེལ་ནས་གློག་བཏང་བ།

འདི་ནི་མར་ཐང་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་ཡིན་པ།       ཉེ་དུས། མར་ཐང་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་འཕྲུལ་ཚན་ཨང་5པ་ནས་དངོས་སུ་གློག་དྲ་སྦྲེལ་ནས་གློག་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་དེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་འབའ་རྫོང་དང་མགོ་ལོག་ཀྲོའུ་རྨ་ཆེན་རྫོང་གི་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་གཞུང་དུ་གནས་ཤིང་། རྣམ་གྲངས་གནས་ཡུལ་ལ་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་སྨི་3300ཟིན་པ་དང་གློག་འདོན་འཕ

བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་གསོ་རིག་གསུང་འབུམ་པར་སྐྲུན་དེ་ཞལ་འདེབས་སུ་གནང་།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་གསོ་རིག་གསུང་འབུམ་ལེགས་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཞལ་འདེབས་སུ་གནང་། ཟླ3པའི་ཚེས29ཉིན། «བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག»དང«བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གནའ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དཔེ་ཚོགས»སོགས་དཔེ་ཆའི་ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སྤེལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱབས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་དཔེ་ཆའི་ཞལ་འདེབས་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་རྒྱུན་ཨུའི་འགོ་བ་གཞོན་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གནའ་བོའི་གསུང་རབ་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཀྲང་ཀྲི་ཆིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཞལ་འདེབས་དང་ལེན་དང་ཞལ་འདེབས་དཔང་ཡིག་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གནའ་བོའི་གསུང་རབ་ལེགས་སྒྲིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ལས་དོན་ཁྲུའུ་ཡི་ཁྲུའུ་ཀྲང་དབྱང་ཧྲའོ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚེ་རིང་ཐར། ཁྲིན་ཏུའུ་ལེན་ཐུའུ་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་འགན་ལེན་ཀུང་ཟིའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་པ་ལུའུ་ཡཱ་ཧྥུན་སོགས་དཔེ་ཆའི་ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོར་ཞུགས། ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོ་དེར་རྒྱལ་ཁབ་གནའ་བོའི་གསུང་རབ་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཝང་ཧོང་ལའེ་ཡིས་མདོ་འཛིན་བྱས། ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་གླིང་གཙོ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱབས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་དང«བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག»སོགས་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་རྩོམ་སྒྲིག་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་བྱས། ཁོས་བསྟན་དོན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང1979ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་སྟོབས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྡུད་དང་ལེགས་སྒྲིག པར་སྐྲུན་བརྒྱུད། ད་བཟོད«བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག»དང«བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གནའ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དཔེ་ཚོགས»སོགས་རིམ་སྟར་དཔེ་ཆ་དག་ནི་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་ལོ་ངོ30ཡི་རིང་ལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞུང་ལུགས་ལག་ལེན་དང་ལོ་རྒྱུས་གྲུབ་འབྲས་བཅས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་པའི་གསུང་རབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཐེངས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། གསུང་རབ་ནི་ཤེས་བྱའི་བསྡུས་གཟུགས་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐེམ་སྐམ་ཡང་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནི་ཤེས་བྱའི་ཚོམས་ཆེན་ཡིན་པས་ཤེས་ཡོན་རྒྱུན་འཛིན་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་ཐད་ཆེས་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་འགན་འཁྲི་དང་དུ་བླངས་ཡོད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་གསུང་རབ་འདི་ཞལ་འདེབས་སུ་གནང་བ་དེས། མི་རིགས་གསོ་རིག་རིག་གནས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་དང་དར་སྤེལ་ལ་སྔར་ལས་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་ནས། ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་ཐད་བྱས་རྗེས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་ཟེར། ཀྲང་ཀྲི་ཆིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གསུང་རབ་ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོར་སེམས་བསམ་པའི་གཏིང་ནས་བཀའ་དྲིན་ཞུས་ཤིང་། རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ་གསོག་ཉར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་། ཁོས་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་དུས་ནམ་ཡང་མི་རིགས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ། ཡུའུ་ཏའོ་ཆོན་སོགས་མཁས་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་དག་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་རྒན་རབས་པ་དག་གིས་བོད་ཡིག་གི་གནའ་བོའི་གསུང་རབ་འཚོལ་སྡུད་དང་ལེགས་སྒྲིག སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་དཀའ་སྡུག་གྲངས་མེད་མྱངས་མཐར་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་བླངས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་སྔ་ཕྱིར«བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག»སོགས་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གསོ་རིག་གནའ་བོའི་གསུང་འབུམ་ལེགས་སྒྲིག་གི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཀྲུང་ཧྭའི་གནའ་རབས་གསོ་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཟེར། ཐེངས་འདིའི་ཞལ་འདེབས་བྱེད་སྒོ་དེས་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་གསུང་རབ་ཉར་ཚགས་སྔར་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཏང་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་ཞལ་འདེབས་དཔེ་ཆའི་དཀར་ཆག་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་རྗེས། གང་མགྱོགས་སྒོས་འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་ལྡན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བེད་སྤྱོད་ཐད་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཐེངས་འདིའི་གོ་སྐབས་སྤྱད་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དག་གིས་མི་རིགས་ཡིག་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མཉམ་འབྲེལ་དང་བརྗེ་རེས་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་སྒོས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་ཐད་བྱས་རྗེས་འཇོག་པའི་སྟོབས་ཤུགས་འབུལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡང་བཅངས་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་ཞལ་འདེབས་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་དེབ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་དང་གནའ་བོའི་གསོ་རིག་དཔེ་ཚོགས། གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི། ནད་ཐོག་ལག་ལེན་གྱི་གསོ་རིག་བརྩམས་ཆོས། སྨན་རྫས་ངོས་འཛིན་དང་སྨན་ཐོ། སྨན་རྫས་རྒྱུ་ཆ་འདུལ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འདུས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད«བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དཀར་ཆག»ལ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་དང་སྐབས་གསུམ་པའི་ཀྲུང་གོ་པར་སྐྲུན་ཁང་གི་སྲིད་གཞུང་བྱ་དགའི་གསུང་རབ་བྱ་དགའ། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་གསོ་རིག་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་སོགས་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་གསུམ་འཐོབ་མྱོང་། «བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་སྨན་ཐང་རིས་འགྲེལ»དེ2023ལོའི་ལོ་འཁོར་དཔེ་ཆ་ལེགས་པོ་བརྒྱའི་མིང་ཐོའི་ཁྲོད་བདམས། མཚར་སྡུག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཚེ་ནོམ་ཡིན་པས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆའི་ཞིབ་འཇུག་དང་ལེགས་སྒྲིག ཡིག་ཆ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལྷོད་གཡེང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ནས། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་འཛིན་རྒྱུན་འཛིན་སྒོས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་གཏོང་བའི་ཐད། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་ཐད་སྟོབས་ཤུགས་གསར་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད།ནང་དོན་ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།

2024ལོར་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་གྱིས་རྣམ་གྲངས66ལག་བསྟར་བྱ་རྩིས་ཡོད།

ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ3པའི་ཚེས30ཉིན་གསར་འགོད་པས་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལ་གཅིག་སྡུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཡུལ་དངོས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། 2024ལོར་ཅང་སུའུ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱིས་བོད་ལྗོངས་ལ་ལོ་འཁོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར5.57བཏང་ནས་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས66ལག་བསྟར་བྱ་རྩིས་ཡོད། དེའི་ནང་ཐོན་ལས་རོགས་སྐྱོར་གྱིས་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་དང་འགན་སྲུང་། མི་རིགས་འགྲོ་འོང་དང་བརྗེ་རེས། མཉམ་འདྲེས། རིག་གནས་སློབ་གསོའི་རོགས་སྐྱོར། ལས་བྱེད་པ་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་བརྗེ་རེས་མཉམ་ལས་སོགས་འདུས་ཡོད། རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དེས་ལྷ་སའི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྒྱུན་མཐུད་རོགས་འདེགས་དང་། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་སྐྱིད་སྣང་། བདེ་སྣང་བཅས་ནུས་ལྡན་སྒོས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐུབ།པར་འདི་ནི་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལ་གཅིག་སྡུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཡུལ་དངོས་ཚོགས་འདུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་དུ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་རེད།པར་འདི་ནི་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལ་གཅིག་སྡུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཡུལ་དངོས་ཚོགས་འདུའི་རྣམ་པ་རེད།འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པའམ་རྒྱུན་ལས་ཧྲི་ཀྲང་གཞོན་པ། ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མདུན་ཕྱོགས་བཀོད་འདོམས་པུའུ་ཡི་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅིའམ་སྤྱིའི་བཀོད་འདོམས་པ་ཁྲིན་ཅིན་གྱིས་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་བླང་བྱ་གསལ་བོ་བཏོན། ཁོང་གིས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལས་མགོ་ཚུགས་པ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལས་ཀའི་ཚད་དང་དངོས་རྫས་ཀྱི་ཚད། མ་འཇོག་གི་ཚད་བཅས་དམ་པོར་བཟུང་ནས་རྣམ་གྲངས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་གོམ་སྟབས་སྔར་བས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱི་འགག་སྒོ་དང་ལག་རྩལ་གྱི་འགག་སྒོ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགག་སྒོ། འགན་འཁྲིའི་འགག་སྒོ་དམ་སྲུང་བྱས་ཏེ། ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ཡིད་ཚིམ་པའི“བདེ་འཇགས་ལས་གཞི་དང་དམངས་འཚོའི་ལས་གཞི། སྤྱོད་གཙང་ལས་གཞི། སེམས་བདེའི་ལས་གཞི”རུ་བསྐྲུན་པར་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་བསྟན།པར་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་རེད།“རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་འགན་སྲུང་ཞབས་ཞུ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད”ཁྲིན་ཅིན་གྱིས་རྫོང་ཆུས་དང་ལས་དོན་ཚན་ཆུང་ཁག་གིས“རྣམ་གྲངས་གཅིག མགོ་ཁྲིད་གཅིག ཚན་ཁག་གཅིག ཇུས་གཞི་གཅིག དམ་འཛིན་མཐར་ཕྱིན”གྱི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། “གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ་བཞི”དང“སྒོ་རྩར་སྐྱོད་ནས་ཁེ་ལས་ལ་ཞབས་ཞུ་དང་རོགས་འདེགས་ཀྱི་ཉིན་མོ”སོགས་བྱ་འགུལ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། ཨར་ལས་སྡེ་ཚན་གྱི“དཀའ་ཉེན་དང་སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བྱེད་པའི”གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་དཀའ་གནད་ཁྱད་བསལ་བྱས་པ་དང་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསྟན།པར་འདི་ནི་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ལ་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་རེད།རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཡོད་ཅིང་། གཞི་རིམ་དང་དམངས་འཚོའི་རྣམ་གྲངས་ཐད་བཏང་བའི་བསྡུར་ཚད་ཀྱི83%དང92%ཟིན་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་སྟག་རྩེའི་པད་ནག་རོང་གི་མཐོ་སྒང་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་དང་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་གི་པད་ཁའི་སྣུམ་ཐོན་སྐྱེད་གཉིས་ཐོན་ལས་མ་དཔེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་ཐོན་ལས་གླིང་དང་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་སྐལ་བཟང་ཐང་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་ལས་གླིང་སོགས་རོགས་སྐྲུན་གླིང་ཁུལ་དུ་ཁེ་ལས30ལྷག་ནང་འདྲེན་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཡོད་པ་དང་ལས་ཞུགས་མི་སྣ3000ལྷག་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད། ཆུ་ཤུར་རྫོང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བཟོ་ལས་གླིང་གི་བཟོ་གྲྭ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་བཟོ་གྲྭའི་ཚད་ཤིང་དུ་གྱུར་ཡོད། ཚལ་སྣེ་རྒྱལ་ཁབ་དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དེ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ཐོག་མ་རུ་གྱུར་ཡོད། ནན་ཅིན་ཅང་ཉིན་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་ལྷ་སའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱིས་ཤར་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ་མཉམ་ལས་བྱེད་སྟངས་གསར་བ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད།2024ལོའི་ཅང་སུའུ་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ལ་གཅིག་སྡུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཡུལ་དངོས་ཚོགས་འདུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་དུ་བསྡུས་ཤིང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས། ཅང་སུའུ་ཡི་བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ། ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ཀྱི་རྫོང་ཆུས4ཡི་ལས་དོན་ཚན་ཆུང་། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཐུས་མིའམ་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་མི150ལྷག་ཞུགས་ཡོད། །

འཇོལ་རྫོང་ཐང་སྟེང་ཤང་ལུང་ཤྭ་གྲོང་ཚོ་ཁམ་སྐྱ་མྱེ་རག་གྲོང་མི་ཚོ་ཆུང་གིས་སྨན་རྩྭ་འདེབས་པར་བྲེལ་བ།

སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་བོད་ཡིག་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་གསུམ་པ་ནི་རུ་རྟ་དང་ལྕ་བ།སོ་ལོ་སོགས་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་མོད།འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་ཆར་པ་བབས་པའི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་དཔྱིད་རྨོད་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཡོད།འཇོལ་རྫོང་ཐང་སྟེང་ཤང་ལུང་ཤྭ་གྲོང་ཚོ་ཁམ་སྐྱ་མྱེ་རག་གྲོང་མི་ཚོ་ཆུང་ནི་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འདེབས་འཛུགས་དུད་ཚང་གིས་ཆར་པར་མ་འཛེམས་པར་ཞིང་ལས་དམ་འཛིན་བྱེད་ནས་སྨན་རྩྭ་བཏབ་པས་ཞིང་ནང་དུ་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་རྣམ་པས་ཁེངས་ཡོད། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ན་ཐོན་ལས་ངེས་པར་དུ་དར་རྒྱས་གཏོང་དགོས།ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ལུང་ཤྭ་གྲོང་ཚོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་དང་སྦྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱེད་པའི་དམ་འཛིན་བྱ་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས། མང་ཚོགས་འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལས་འགན་ཨང་དང་པོར་བརྩིས་ནས་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་མཐུད་དར་སྤེལ་དང་ཞན་ཆ་གསབ་སྟེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་བ་དང་།འདེབས་འཛུགས་རྒྱ་ཁྱོན་དང་།ཐོན་ཚད།ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་རིན་ཐང་སོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དམིགས་ཚད་གཙོ་བོ་ལོ་རེ་བཞིན་འཕར་ནས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་ཐོན་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གོམ་སྟབས་རྗེས་མར་ལུང་ཤྭ་གྲོང་ཚོས་ད་ཡོད་ཀྱི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་གཞི་ཚུགས་ཏེ་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་དམངས་ཕྱུག་ཐོན་ལས་དེ་རྒྱུན་མཐུད་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཡག་པོ་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྣོན་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།

༄༅།།ཟླ་4པའི་ནང་གནམ་དཔྱད་འདི་འདྲ་འཆར་རྒྱུ་རེད།

ཉི་འཛིན་དང་སྐར་མདའ། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་བཅས་ནི་གནམ་དཔྱད་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཚོའི་གནམ་དཔྱད་རིགས་གསུམ་རེད། སྟབས་ཁེལ་བ་ཞིག་ལ། ཟླ་4པའི་ནང་འདི་ཚོ་གསུམ་པོ་མཉམ་དུ་འཛོམ་རྒྱུ་རེད། ཟླ་4ཚེས་9ཉིན། ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན་ཨ་མེ་རི་ཁ་བྱང་མར་འཆར་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན་མོ་ཞི་ཁོ་དང་། ཨ་རི། ཁ་ན་ཏ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ནང་གི་སྐམ་ས་ཆེ་མོར་བརྒྱུད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ས་ཆ་དེ་ཚོའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་རིང་ཤོས་སྐར་མ་4དང་སྐར་ཆ་28ལ་ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན་ལ་བལྟ་ཆོག་གི་ཡོད། “ས་གནས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་པས་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན་དེ་རང་རྒྱལ་ནས་མཐོང་མི་ཐུབ། མཛེས་སྡུག་གི་དགུ་ཚིགས་ནུབ་ངོགས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐར་མ་འོད་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྐར་མ་ཐགས་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྐར་མ་ཆུང་ཆུང་དག་གིས་མཉམ་དུ་པི་ཝང་སྐར་ཚོམ་གྲུབ་ཡོད། ལོ་རེའི་ཟླ་4པའི་ཟླ་དཀྱིལ་དང་ཟླ་སྨད་ནི་སྐར་ཚོམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པའི་སྐར་མདའ་མང་དུ་མངོན་པའི་དུས་རེད། “ད་ལོའི་པི་ཝང་སྐར་ཚོམ་གྱི་སྐར་མདའ་ཟླ་4ཚེས་22ཉིན་མང་ཤོས་དེ་འཆར་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་དེ་ནི་ཆུ་ཚོད་15ཡས་མས་སུ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། དགའ་ཞེན་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཚེས་21དང་22ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཆོག གནམ་དཔྱད་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་ཚོས་སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་ལ་ལྷག་ཏུ་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལོར12P/Pons-Brok sསྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནང་བསྐྱར་དུ་ལོག་པར་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། ལོ་71ཙམ་རིང་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་ལོག་པའི་སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་དེ་ཟླ་4ཚེས་21ཉིན་ཉི་མ་དང་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་སུ་སླེབས་རྒྱུ་རེད། ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན་དང་སྐར་མདའ། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་ཕུད། ཟླ་4བའི་ནང་དུ་“གནམ་དཔྱད་ཟློས་གར་ཁང་”དུ་ད་དུང་སྨིན་དྲུག་གིས་ཟླ་བ་བསྐོར་བ་དང་།(ཚེས་11ཉིན་གྱི་ས་སྲོད།)དེ་བཞིན་རྒྱུ་སྐར་འགའ་མཉམ་བགྲོད་བྱེད་པ་སྟེ། ཚེས་11ཉིན་གྱི་སྐྱ་རེངས་སྔོན་དུ་ སྐར་མ་མིག་དམར་དང་སྤེན་པ་ཐག་ཤིན་ཏུ་ཉེ། ཚེས་20ཉིན་གྱི་ས་སྲོད་མཚམས་ལ་སྐར་མ་ཕུར་བུ་དང་གནམ་རྒྱལ་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ། ཚེས་29ཉིན་ཉི་མ་མ་འཆར་གོང་སྐར་མ་མིག་དམར་དང་སྐར་མ་མཚོ་རྒྱལ་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ།

བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ།

ལོ་67ལ་སླེབས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྒྲོལ་ནི་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་སྣེ་གདོང་ཆུས་ཁྲ་འབྲུག་གྲོང་རྡལ་ཁེ་གསུམ་སྡེ་ཁུལ་ནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔོན་ཁོང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ནི་ཁེ་གསུམ་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ཡིན་པས་གཉའ་གནོན་ཚད་མེད་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བཟང་པོའི་བཀའ་དྲིན་འོག་ད་ལྟ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་པའི་ཁོང་གིས་ད་ལྟའི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་ནི་དེ་སྔོན་བསམ་པའི་ཡུལ་ལའང་འཁོར་མྱོང་མེད་ཅེས་བརྗོད།འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྒྲོལ་གྱིས་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རའི་ནང་དུ་མེ་ཏོག་ལ་ཆུ་རྒྱག་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ།

ཧྲན་ཏུང་གྲུ་ཁའི་རི་ཀྲའོ་གྲུ་ཁས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་རྒྱུའི་ལྟེ་བའི་གྲུ་ཁ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཏོད་པ།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཧྲན་ཏུང་གྲུ་ཁའི་རི་ཀྲའོ་གྲུ་ཁས་སྐམ་མཚོ་མཉམ་འགུལ་དང་། ཤར་ནུབ་རོགས་རེས། ལྷོ་བྱང་འབྲེལ་མཐུད་བཅས་ས་བབ་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གང་ལེགས་བཏོན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་རྒྱུའི་ལྟེ་བའི་གྲུ་ཁ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཏོད་ཅིང་། མིག་སྔར་ཏུན་ཁྲི་30རིམ་པའི་མ་བཅོས་རྡོ་སྣུམ་གྲུ་ཁ་4བསྐྲུན་ཡོད། 2024ལོའི་ཟླ་དང་པོ་དང་གཉིས་པར་རི་ཀྲའོ་གྲུ་ཁའི་རྡོ་སྣུམ་ཏུན་ཁྲི་1403དབོར་འདྲེན་ཐུབ་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་7.5%འཕར་ཡོད།འདི་ནི་ཟླ་3ཚེས་29ཉིན། ཧྲན་ཏུང་གྲུ་ཁའི་རི་ཀྲའོ་གྲུ་ཁའི་ལན་ཧྲན་གྲུ་ཁུལ་གྱི་ཏུན་ཁྲི་30རིམ་པའི་རྡོ་སྣུམ་གྲུ་ཁར་གྲུ་གཟིངས་ཁ་བཀག་ནས་རྡོ་སྣུམ་འབེབས་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ནོར་བུ་གཡུ་སྒྲོན།

དཀའ་སྡུག་དང་བདེ་སྐྱིད། བོད་ཀྱི་ཡར་ལངས་ཞིང་བྲན་བུ་ཚེ་རིང་།

འདི་ནི་བུ་ཚེ་རིང་གིས་བོད་ཆས་གྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱར་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་པའི་དྲན་གསོ་ཁང་དུ་འོས་འགན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པར་སྐྱོད་རྩིས་བྱེད་བཞིན་པ།འདི་ནི་བུ་ཚེ་རིང་དང་བཟའ་ཟླ་ཉི་མ་མཚམས་ཡིན་པ།བུ་ཚེ་རིང་1944ལོར་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་པ་སྣམ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོ་པའི་པ་ཕ་ནི་ཁྲལ་པ་དང་ཨ་མ་ནི་དུད་ཆུང་ཡིན་པ་རེད། སྐབས་འདིར་ཞིང་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིང་བྲན་བདག་པོའི་ཁང་བོགས་དང་ས་བོགས་སྤྲོད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་པའི་ཁྱིམ་གྱིས་ཞིང་བྲན་བདག་པོའི་ས་ཁང་ཞིག་བོགས་མར་བླངས་པ་དེ་དབྱར་དུས་ཆར་ཐིགས་འཛག་པ་དང་དགུན་དུས་ཁང་པའི་ནང་འཁྱགས་པ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། བུ་ཚེ་རིང་གིས“ཞིང་བྲན་ལ་ལ་སྦྲ་གུར་ཧྲལ་ཧྲུལ་ནང་ཉལ་བ་དང་དམར་འབྱར་ལ་ལ་བ་ཚང་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོར་ཡུག་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་དབང་གིས་མཚན་མོ་རེ་གཉིས་ལས་གསོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད”ཅེས་བརྗོད།ལོ་13ལ་སླེབས་སྐབས། བུ་ཚེ་རིང་གི་ལས་དབང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། ལོ་འདིར་ཁོ་པ་གེ་སར་ལྷ་ཁང་སློབ་ཆུང(ད་ལྟའི་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སློབ་ཆུང་དང་པོ)དུ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་རྒྱུ་བྱུང་། 1959ལོར། བོད་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་དུས་བདེ་ཞོད་འཇགས་བྱུང་བ་མ་ཟད། བུ་ཚེ་རིང་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་པའི་ལམ་བུའང་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་རེད། བུ་ཚེ་རིང་གིས་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད།སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས། བུ་ཚེ་རིང་གིས་གཞིས་རྩེར་ལོ་ཙཱའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ཁོ་པས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཤེས་བྱ་སྦྱོང་བར་ལྷོད་གཡེང་སྤུ་ཙམ་ཡང་གཏོང་མྱོང་མེད། ལོ་49ལ་སླེབས་སྐབས་ཁོ་པས་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོར་དབྱིན་ཡིག་ཟབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་བསྐྱོད་པ་དང་། 2007ལོར་གློག་ཀླད་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ནས་གློག་ཀླད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་སྦྱངས་ཡོད།རྒན་ཡོལ་ཞུས་རྗེས། བུ་ཚེ་རིང་གིས་ཁོ་པའི་ནུས་པ་ལྷག་མ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་ཞོར་གཏོགས་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་ཕྱིའི་ཀུན་སྤྱོད་སློབ་གསོའི་རོགས་ཁྲིད་པ་ཞིག་བྱས། “ང་རང་ཆུང་དུས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མྱོང་མེད་པས། ཡིག་རྨོངས་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་རྗེས་གཞི་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་སོང”བུ་ཚེ་རིང་གིས་ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་ལ“ད་ལྟ་སྲིད་ཇུས་ཡག་པོ་འདི་འདྲ་རེད། དེ་བས་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས”ཞེས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

བོད་ཀྱི་སྣམ་བུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་ཐོག་སླེབས་པ།

ཟླ3ཚེས26ཉིན་པེ་ཅིང་དུ་གཉེར་བའི་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྱོན་ཆས་གཟའ་འཁོར་བྱེད་སྒོའི་ཐོག བོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་འདུས་པའི་གྱོན་ཆས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོའི་མིག་དབང་འཕྲོག་པར་བྱས་ཡོད། ད་ཐེངས་གར་སྟེགས་ཐོག་བཏོན་པའི་གྱོན་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྲ་ནང་རྫོང་གི་སྣམ་བུ་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པར་བརྟེན་ནས་བཟོ་ལྟ་དཔེ་གསར་བཟོས་པ་བརྒྱུད། བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་ཀྱི་དར་སྲོལ་གསར་པ་མཉམ་འདྲེས་ཡག་པོ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་དེ་ཁྱད་ལྡན་ཅན་དང་དར་སྲོལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། བོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་འདུས་པའི་གྱོན་གོས་འདི་དག་ནི་ཧུའུ་ནན་སུའུ་པའེ་གྱོན་གོས་ཀྱི“2023ལོའི་གཅེས་ཉར། བོད་ལྗོངས”ཞེས་པའི་མུ་འབྲེལ་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྱོན་གོས་ཁག་གཅིག་ཡིན། ཚོང་རྟགས་འདིའི་ཇུས་འགོད་པ་མཱ་ཀོའེ་ཡིས་ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་དང་མཉམ་དུ་སྣམ་བུའི་ཕ་ས་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་གྲ་ནང་རྫོང་དུ་ཕྱིན་ནས་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་རྗེས། ས་གནས་དེ་གའི་མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་དང་དེ་བཞིན་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་གྱོན་གོས་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་དོན་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། མཱ་ཀོའེ་ཡིས་གསར་འགོད་པར། 2024ལོའི་སྟོན་དགུན་དུས་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་ཤོམ་སྟོན་གྱོན་གོས་བཟོ་དབྱིབས་བཟོས་ཚར་རྗེས། ཚོགས་པ་སླར་ཡང་བོད་ལྗོངས་སུ་བསྐྱོད་ནས་སྣམ་བུའི་རྒྱུ་ཆ་ཉོ་སྒྲུབ་དང་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གྱོན་ཆས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་བརྟེན་ནས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དུ། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཆེད་མངགས་ཤོམ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་གྱོན་ཆས་ཐོན་རྫས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དང་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་སྒོ་ཡང་སྤེལ་ཡོད། ཧུའུ་ནན་བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་ཀྲུའུ་ཀྲོའུ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་འགོ་འཛིན། གྲ་ནང་རྫོང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། རྒྱུན་ལས་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་ཆིན་ཀྲི་མིང་གིས། བོད་སྐྱོར་རུ་ཁག་གིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ཏེ། གྲ་ནང་གི་སྣམ་བུའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཏན་ཏིག་དང་སྤུས་ཀ་ལེགས་པོ། རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་བ་བཅས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལས་དོན་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྣམ་བུའི“རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕུགས་འདུན”ཐུན་མོང་ཐོག་གཏོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།

ནང་སོག་གི་ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་རུབ་བསྡུས་རྟེན་གཞི་ཆེ་ཤོས་ཆི་སུའུ་མུའུ་ལྕགས་ལམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།

ཆི་སུའུ་མུའུ་ལྕགས་ལམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་དེ་ནང་སོག་གི་ཝུའུ་ལན་ཁྲ་པུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པ་དང་། 2016ལོར་དངོས་སུ་ལས་གཉེར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་། ནང་སོག་གི་ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་རྟེན་གཞི་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། རིམ་རྩིས་བྱས་ན། ལས་གཉེར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཚུན་ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་ཁྱོན་745བཏང་ཡོད།ལོ་8ཙམ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་བརྒྱུད་ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར(ཝུའུ་ལན་ཁྲ་པུའུ)འཁོར་རྒྱུག་གི་ལས་ཕྱོད་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་དང་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལམ་ཐིག་8སྔ་རྗེས་སུ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ནས་ཐ་ཧྲི་ཀན་དང་མོ་སི་ཁོ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་16ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།འདི་ནི་ཆི་སུའུ་མུའུ་ལྕགས་ལམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་དུ་འདེགས་འཁོར་གཅིག་གིས་དོས་སྒམ་འདེགས་བཞིན་པ།འདི་ནི་ལས་དོན་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོས་སྒམ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་བཞིན་པ། འགན་འཁུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསོད་ནམས་དབང་འདུས།